Новы Запавет



1 (1-25)

1Кніга радаводу Езуса Хрыста, сына Давіда, сына Абрагама.
2Абрагам нарадзіў Ісаака; Ісаак нарадзіў Якуба; Якуб нарадзіў Юду і ягоных братоў; 3Юда нарадзіў Фарэса і Зару ад Тамар. Фарэс нарадзіў Эзрома; Эзром нарадзіў Арама, 4Арам нарадзіў Амінадаба; Амінадаб нарадзіў Наасона; Наасон нарадзіў Сальмона; 5Сальмон нарадзіў Бааза ад Рахаб; Бааз нарадзіў Абэда ад Рут; Абэд нарадзіў Есэя, 6а Есэй нарадзіў караля Давіда. Давід нарадзіў Саламона ад жонкі Урыі; 7Саламон нарадзіў Рабаама; Рабаам нарадзіў Абія; Абій нарадзіў Асу; 8Аса нарадзіў Язафата; Язафат нарадзіў Ярама; Ярам нарадзіў Осію; 9Осія нарадзіў Яатама; Яатам нарадзіў Ахаза; Ахаз нарадзіў Эзэхію; 10Эзэхія нарадзіў Манасэса; Манасэс нарадзіў Амона; Амон нарадзіў Ёсію; 11Ёсія нарадзіў Ехонію і ягоных братоў падчас бабілёнскага перасялення.
12А пасля бабілёнскага перасялення Ехонія нарадзіў Салятыэля; Салятыэль нарадзіў Зарабабэля; 13Зарабабэль нарадзіў Абіюда; Абіюд нарадзіў Эліяхіма; Эліяхім нарадзіў Азора; 14Азор нарадзіў Садока; Садок нарадзіў Ахіма; Ахім нарадзіў Эліюда; 15Эліюд нарадзіў Элеазара; Элеазар нарадзіў Матана; Матан нарадзіў Якуба; 16Якуб нарадзіў Юзафа, мужа Марыі, ад якой нарадзіўся Езус, званы Хрыстом.
17А ўсіх пакаленняў ад Абрагама да Давіда — чатырнаццаць, ад Давіда да бабілёнскага перасялення — чатырнаццаць, і ад бабілёнскага перасялення да Хрыста — чатырнаццаць пакаленняў.
18Нараджэнне Езуса Хрыста было такім. Пасля заручын Маці Ягонай Марыі з Юзафам, перш чым яны пачалі жыць разам, Яна зачала ад Духа Святога.
19Юзаф жа, муж Яе, будучы справядлівым і не жадаючы зняславіць Яе, хацеў патаемна адпусціць Яе. 20Калі ён надумаў гэта, вось анёл Пана з’явіўся яму ў сне і сказаў: «Юзэфе, сыне Давіда, не бойся прыняць Марыю, жонку тваю, бо зачатае ў Ёй ёсць ад Духа Святога. 21Яна ж народзіць Сына, а ты дасі Яму імя Езус, бо Ён збавіць народ свой ад грахоў ягоных».
22А ўсё гэта сталася, каб збылося сказанае Панам праз прарока, які кажа: 23«Вось Дзева зачне і народзіць Сына, і дадуць Яму імя Эммануэль, што азначае “з намі Бог”».
24Абудзіўшыся ад сну, Юзаф зрабіў, як загадаў яму анёл Пана, і прыняў жонку сваю, 25і не спазнаваў Яе, пакуль Яна не нарадзіла Сына, якому ён даў імя Езус.


2 (1-23)

1Калі Езус нарадзіўся ў Бэтлееме Юдэйскім у дні караля Ірада, прыбылі ў Ерузалем мудрацы з усходу, 2кажучы: «Дзе народжаны Кароль юдэйскі? Бо мы бачылі зорку Ягоную на ўсходзе і прыйшлі пакланіцца Яму». 3Пачуўшы гэта, кароль Ірад занепакоіўся, і ўвесь Ерузалем з ім. 4Ён сабраў усіх першасвятароў і кніжнікаў народу і пытаўся ў іх, дзе мае нарадзіцца Хрыстус. 5Яны сказалі яму: «У Бэтлееме Юдэйскім, бо так напісана прарокам:
6“І ты, Бэтлеем, зямля Юды,
нічым не меншы сярод гарадоў Юды,
бо з цябе выйдзе Правадыр,
які будзе пасвіць народ Мой, Ізраэля”».
7Тады Ірад, патаемна паклікаўшы мудрацоў, выведаў у іх пра час з’яўлення зоркі. 8Паслаўшы іх у Бэтлеем, сказаў: «Ідзіце і дакладна разведайце пра Дзіця; калі знойдзеце, паведаміце мне, каб і я пайшоў пакланіцца Яму».
9Яны ж, выслухаўшы караля, пайшлі. А зорка, якую яны бачылі на ўсходзе, ішла перад імі, пакуль, прыйшоўшы, не спынілася над месцам, дзе было Дзіця. 10Убачыўшы зорку, яны вельмі ўзрадаваліся. 11Калі ўвайшлі ў дом, убачылі Дзіця з Марыяй, Маці Яго. Упаўшы, пакланіліся Яму і, адчыніўшы скарбніцы свае, ахвяравалі Яму дары: золата, кадзіла і міра. 12Атрымаўшы ў сне наказ не вяртацца да Ірада, адышлі ў сваю краіну іншай дарогай.
13Калі адышлі, анёл Пана з’явіўся Юзафу ў сне і сказаў: «Устань, вазьмі Дзіця і Маці Яго і ўцякай у Егіпет, і будзь там, пакуль не скажу табе; бо Ірад будзе шукаць Дзіця, каб загубіць Яго».
14Падняўшыся, ён узяў Дзіця і Маці Яго ноччу і адправіўся ў Егіпет. 15Быў там да смерці Ірада, каб збылося сказанае Панам праз прарока: «З Егіпта Я паклікаў Сына Майго».
16Тады Ірад, убачыўшы, што мудрацы ашукалі яго, вельмі разгневаўся і паслаў пазабіваць усіх хлопцаў у Бэтлееме ды ва ўсіх ваколіцах яго, ад двух гадоў і менш, паводле часу, які выведаў ад мудрацоў. 17Так збылося сказанае прарокам Ераміем:
18«Голас у Раме чутны,
плач і лямант вялікі.
Рахіль аплаквае дзяцей сваіх
і не хоча суцешыцца, бо іх няма».
19Калі Ірад памёр, анёл Пана з’явіўся ў сне Юзафу ў Егіпце 20і сказаў: «Устань, вазьмі Дзіця і Маці Яго ды ідзі ў зямлю Ізраэля, бо памерлі тыя, хто хацеў забіць Дзіця». 21Ён устаў, узяў Дзіця і Маці Яго і прыйшоў у зямлю Ізраэля. 22Пачуўшы, што ў Юдэі валадарыць Архелай замест яго бацькі Ірада, пабаяўся вяртацца туды. Атрымаўшы ў сне наказ, пайшоў у Галілейскую зямлю. 23А калі прыйшоў, пасяліўся ў горадзе, які называецца Назарэт, каб збылося сказанае прарокамі, што Ён будзе названы Назаранінам.


3 (1-17)

1У тыя дні з’явіўся Ян Хрысціцель, які навучаў у Юдэйскай пустыні і казаў: 2«Кайцеся, бо наблізілася Валадарства Нябеснае».
3Гэта пра яго сказаў прарок Ісая:
«Голас таго, хто кліча ў пустыні:
“Падрыхтуйце дарогу Пану,
простымі рабіце сцежкі Яму!”»
4Сам жа Ян меў адзенне з вярблюджай воўны і скураны пояс на сцёгнах сваіх; а ежай яму была саранча ды дзікі мёд.
5Тады выходзілі да яго Ерузалем і ўся Юдэя, і ўсе ваколіцы Ярдана 6і прымалі хрост ад яго ў рацэ Ярдан, вызнаючы грахі свае.
7Убачыўшы многіх фарысеяў і садукеяў, якія прыходзілі да яго хрысціцца, ён сказаў ім: «Племя змяінае, хто навучыў вас уцякаць ад будучага гневу? 8Прынясіце ж годны плён пакаяння 9і не думайце казаць сабе: “Маем Абрагама за бацьку”, бо кажу вам, што Бог можа з камянёў гэтых абудзіць дзяцей Абрагаму. 10Ужо сякера прыкладзена да карэння дрэў. Таму кожнае дрэва, якое не дае добрага плоду, будзе ссечана і кінута ў агонь. 11Я вас хрышчу вадою дзеля пакаяння, але той, хто ідзе за мною, Мацнейшы за мяне, і я няварты несці сандалі Ягоныя. Ён вас будзе хрысціць Духам Святым і агнём. 12Лапата Яго ў руцэ Ягонай, і Ён ачысціць гумно сваё і збярэ пшаніцу сваю ў засекі, а мякіну спаліць агнём непагасным».
13Тады Езус прыйшоў з Галілеі на Ярдан да Яна, каб атрымаць ад яго хрост. 14Ян стрымліваў Яго, кажучы: «Гэта мне трэба прымаць хрост ад Цябе, а Ты прыходзіш да мяне?» 15Але Езус сказаў яму ў адказ: «Дазволь цяпер, бо так належыць нам выканаць усё, што справядліва». Тады Ян дазволіў Яму. 16Калі Езус ахрысціўся, адразу выйшаў з вады. І вось раскрыліся Яму нябёсы, і ўбачыў Духа Божага, які спускаўся, як голуб, і сыходзіў на Яго. 17І вось голас з нябёсаў прамовіў: «Гэта Сын Мой умілаваны, якога Я ўпадабаў».


4 (1-25)

1Потым Дух вывеў Езуса ў пустыню, каб д’ябал выпрабоўваў Яго. 2Пасля сарака дзён і сарака начэй посту Езус адчуў голад. 3Тады падышоў да Яго спакуснік і сказаў Яму: «Калі Ты Сын Божы, скажы, каб гэтыя камяні сталі хлебам». 4А Ён сказаў у адказ: «Напісана:
“Не хлебам адным будзе жыць чалавек,
а кожным словам, што выходзіць з вуснаў Божых”».
5Тады ўзяў Яго д’ябал у святы горад і паставіў на крыле святыні, 6і сказаў Яму: «Калі Ты Сын Божы, кінься ўніз, бо напісана:
“Анёлам сваім загадае пра Цябе,
і на руках панясуць Цябе,
каб Ты часам не спатыкнуўся аб камень нагой сваёй”».
7Езус сказаў яму: «Напісана таксама: “Не будзеш выпрабоўваць Пана Бога твайго”».
8Д’ябал зноў узяў Яго на вельмі высокую гару і паказаў Яму ўсе валадарствы свету і славу іх. 9І сказаў Яму: «Усё гэта дам Табе, калі ўпадзеш і паклонішся мне». 10Тады сказаў яму Езус: «Адыдзі, сатана! Бо напісана: “Пану Богу твайму пакланяйся і Яму аднаму служы”».
11Тады д’ябал пакінуў Яго, — і вось анёлы падышлі і служылі Яму.
12Калі Езус пачуў, што Яна зняволілі, адышоў у Галілею. 13Пакінуўшы Назарэт, прыйшоў і пасяліўся ў Кафарнауме прыморскім, у межах Забулона і Нэфталія, 14каб збылося сказанае прарокам Ісаем: 15«Зямля Забулонава і зямля Нэфталіева,
на шляху марскім, за Ярданам,
Галілея язычнікаў,
16народ, які сядзеў у цемры,
убачыў святло вялікае,
над жыхарамі краіны смяротнага ценю
заззяла святло».
17З таго часу Езус пачаў прапаведаваць і казаць: «Кайцеся, бо наблізілася Валадарства Нябеснае».
18Калі Езус праходзіў каля Галілейскага мора, Ён убачыў двух братоў: Сымона, якога называлі Пятром, і ягонага брата Андрэя, якія закідвалі сеткі ў мора, бо яны былі рыбакамі. 19І сказаў ім: «Ідзіце за Мной, і Я зраблю вас рыбакамі людзей». 20Яны ж адразу, пакінуўшы сеткі, пайшлі за Ім.
21Калі адтуль пайшоў далей, убачыў іншых двух братоў: Якуба Зэбэдэевага і Яна, брата ягонага, якія ў чоўне з бацькам іхнім Зэбэдэем ладзілі свае сеткі, і паклікаў іх. 22А яны адразу пакінулі човен і бацьку свайго і пайшлі за Ім.
23Езус хадзіў па ўсёй Галілеі, навучаючы ў сінагогах іхніх і абвяшчаючы Евангелле Валадарства. Ён лячыў усялякую хваробу і ўсялякую немач у людзей. 24Таму пайшла пра Яго чутка па ўсёй Сірыі. Пачалі прыводзіць да Яго ўсіх нямоглых, што цярпелі на розныя хваробы і слабасці, апанаваных злымі духамі, эпілептыкаў і паралізаваных, і Ён вылечваў іх. 25За Ім ішлі вялікія натоўпы з Галілеі і Дэкаполіса, з Ерузалема, Юдэі і з-за Ярдана.


5 (1-48)

1Убачыўшы натоўп, Езус узышоў на гару. А калі сеў, падышлі да Яго вучні Ягоныя. 2І, адкрыўшы вусны свае, Ён вучыў іх, кажучы:
3«Шчаслівыя ўбогія духам, бо іх ёсць Валадарства Нябеснае.
4Шчаслівыя засмучаныя, бо яны будуць суцешаны.
5Шчаслівыя лагодныя, бо яны атрымаюць у спадчыну зямлю.
6Шчаслівыя галодныя і прагнучыя справядлівасці, бо яны будуць насычаны.
7Шчаслівыя міласэрныя, бо яны спазнаюць міласэрнасць.
8Шчаслівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.
9Шчаслівыя міратворцы, бо яны будуць названыя сынамі Божымі.
10Шчаслівыя, каго пераследуюць за справядлівасць, бо іх ёсць Валадарства Нябеснае.
11Шчаслівыя вы, калі будуць вас зневажаць, пераследаваць і ўсяляк зласловіць несправядліва за Мяне. 12Радуйцеся і весяліцеся, бо вялікая ўзнагарода вашая ў нябёсах. Бо так пераследавалі прарокаў, якія былі перад вамі.
13Вы — соль зямлі. Калі ж соль страціць смак, то чым пасоліш яе? Яна ўжо ні на што не прыдасца, хіба што выкінуць яе вон на патаптанне людзям.
14Вы — святло свету. Не можа схавацца горад, які стаіць на вяршыні гары. 15І, запаліўшы светач, не ставяць яго пад пасудзінай, але на свечніку, і свеціць усім, хто ў доме. 16Няхай святло ваша так свеціць перад людзьмі, каб яны бачылі вашы добрыя ўчынкі і праслаўлялі Айца вашага, які ў нябёсах.
17Не думайце, што Я прыйшоў адмяніць Закон ці Прарокаў. Не адмяніць прыйшоў Я, а выканаць. 18Бо сапраўды кажу вам: пакуль не міне неба і зямля, ніводная ёта, ніводная рыска не зменіцца ў Законе, пакуль не збудзецца ўсё. 19Таму, калі хто парушыць адну з гэтых найменшых запаведзяў і навучыць гэтаму людзей, той найменшым назавецца ў Валадарстве Нябесным. Хто ж выканае і навучыць, той вялікім назавецца ў Валадарстве Нябесным.
20Бо кажу вам, калі справядлівасць ваша не пераўзыдзе справядлівасці кніжнікаў і фарысеяў, то вы не ўвойдзеце ў Валадарства Нябеснае.
21Вы чулі, што было сказана продкам: “Не забівай”; а хто заб’е, падлягае суду. 22А Я кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго, падлягае суду. Хто ж скажа брату свайму “рака”, падлягае Сінэдрыёну, а хто скажа “неразумны”, падлягае геене вогненнай. 23Таму, калі прынясеш дар свой да ахвярніка і ўспомніш там, што брат твой мае нешта супраць цябе, 24пакінь дар свой перад ахвярнікам і ідзі спачатку памірыся з братам сваім, а тады прыйдзі і прынясі дар свой. 25Мірыся з праціўнікам тваім хутка, пакуль ты з ім яшчэ ў дарозе, каб праціўнік не аддаў цябе суддзі, а суддзя не аддаў цябе слугу, і каб не ўкінулі цябе ў вязніцу. 26Сапраўды кажу табе: не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошні грош.
27Вы чулі, што сказана: “Не чужалож”. 28А Я кажу вам: кожны, хто з пажадлівасцю глядзіць на жанчыну, ужо ўчыніў з ёю чужалоства ў сэрцы сваім. 29Калі правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе, бо лепей табе, калі загіне адзін з тваіх членаў, чым усё цела тваё будзе кінута ў геену. 30І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе, бо лепей табе, калі загіне адзін з тваіх членаў, чым усё цела тваё пойдзе ў геену.
31Сказана: “Калі хто адпускае жонку сваю, няхай дасць ёй разводны ліст”. 32А Я кажу вам: кожны, хто развядзецца з жонкаю сваёю, акрамя як з прычыны распусты, той даводзіць яе да чужаложства, а хто ажэніцца з разведзенаю, той чужаложыць.
33Вы чулі, што сказана было продкам: “Не прысягай фальшыва, а выконвай перад Богам прысягі свае”. 34А Я кажу вам: не прысягайце наогул: ні небам, бо гэта пасад Божы; 35ні зямлёю, бо гэта падножжа ног Ягоных; ні Ерузалемам, бо гэта горад вялікага Караля. 36Ні галавою сваёй не прысягай, бо не можаш ніводнага воласа зрабіць белым або чорным. 37Няхай будзе слова вашае “так-так”, “не-не”. А што звыш гэтага, тое ад злога.
38Вы чулі, што сказана: “Вока за вока і зуб за зуб”. 39А Я вам кажу: не адплачвайце злому. Калі хто ўдарыць цябе па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую. 40І калі хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і плашч. 41І калі хто цябе змусіць ісці з ім адну мілю, ідзі з ім дзве. 42Таму, хто просіць у цябе, давай і не адварочвайся ад таго, хто хоча пазычыць у цябе.
43Вы чулі, што сказана: “Любі бліжняга твайго і ненавідзь ворага твайго”. 44А Я кажу вам: любіце ворагаў вашых і маліцеся за тых, хто пераследуе вас, 45каб сталіся вы сынамі Айца вашага, які ў нябёсах. Бо Ён загадвае сонцу свайму ўзыходзіць над дрэннымі і добрымі і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых. 46Калі ж вы будзеце любіць тых, хто любіць вас, якую маеце ўзнагароду? Ці ж не тое самае робяць і мытнікі? 47І калі вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівага робіце? Ці ж не тое самае робяць і язычнікі? 48Таму будзьце дасканалымі, як дасканалы Айцец ваш Нябесны.



6 (1-34)

1Глядзіце, не чыніце справядлівасці вашай перад людзьмі, каб яны бачылі. Інакш не атрымаеце ўзнагароды ад Айца вашага, які ў нябёсах. 2Калі даеш міласціну, не трубі перад сабою, як робяць крывадушнікі ў сінагогах і на вуліцах, каб людзі хвалілі іх. Сапраўды кажу вам: яны атрымліваюць сваю ўзнагароду.
3Калі даеш міласціну, няхай не ведае твая левая рука, што робіць правіца твая, 4каб міласціна твая была патаемнай. А твой Айцец, які бачыць патаемнае, аддасць табе.
5І калі молішся, не будзь, як крывадушнікі. Бо яны любяць маліцца, стоячы ў сінагогах і на рагах вуліц, каб паказацца перад людзьмі. Сапраўды кажу вам: яны атрымліваюць сваю ўзнагароду. 6Ты, калі молішся, увайдзі ў пакой свой і, зачыніўшы дзверы, маліся да Айца твайго, які ў таемнасці. А твой Айцец, які бачыць патаемнае, аддасць табе. 7Калі моліцеся, не гаварыце шмат, як язычнікі, бо яны думаюць, што ў мнагаслоўі сваім будуць пачутыя. 8Не будзьце ж падобнымі да іх, бо ведае Айцец ваш, у чым вы маеце патрэбу, раней, чым вы папросіце ў Яго.
9Таму вы так маліцеся:
Ойча наш, каторы ёсць у небе,
свяціся імя Тваё,
10прыйдзі Валадарства Тваё,
будзь воля Твая,
як у небе, так і на зямлі.
11Хлеба нашага штодзённага дай нам сёння
12і адпусці нам правіны нашы,
як і мы адпускаем вінаватым нашым.
13І не ўводзь нас у спакусу,
але збаў нас ад злога.
14Калі вы будзеце адпускаць людзям правіны іхнія, то Айцец ваш Нябесны адпусціць і вам. 15А калі не будзеце адпускаць людзям, то і Айцец ваш не адпусціць вам правінаў вашых.
16Калі посціце, не будзьце панурымі, як крывадушнікі. Бо яны закрываюць свае твары, каб людзі бачылі, што яны посцяць. Сапраўды кажу вам: яны атрымліваюць сваю ўзнагароду. 17Ты, калі посціш, намасці галаву сваю і абмый твар свой, 18каб паказаць, што посціш, не людзям, але Айцу твайму, які ў таемнасці. А твой Айцец, які бачыць патаемнае, аддасць табе.
19Не збірайце сабе скарбаў на зямлі, дзе моль і ржа знішчаюць і дзе злодзеі падкопваюцца і крадуць. 20Збірайце сабе скарбы ў небе, дзе ні моль, ні ржа не знішчаюць і дзе злодзеі не падкопваюцца і не крадуць. 21Бо дзе скарб твой, там будзе і сэрца тваё.
22Светачам цела ёсць вока. Калі ж вока тваё чыстае, то ўсё цела тваё будзе светлае. 23Калі ж вока тваё дрэннае, то ўсё цела тваё будзе цёмнае. Калі ж святло, якое ў табе, з’яўляецца цемрай, то якая ж цемра! 24Ніхто не можа служыць двум гаспадарам. Бо ці аднаго будзе ненавідзець, а другога любіць; ці аднаго будзе трымацца, а другім пагарджаць. Не можаце служыць Богу і мамоне.
25Таму кажу вам: не турбуйцеся аб жыцці вашым, што есці і што піць, ні аб целе вашым, у што апрануцца. Ці ж не большае жыццё за ежу, а цела – за вопратку? 26Паглядзіце на птушак нябесных: яны ні сеюць, ні жнуць, ні збіраюць у засекі, і Айцец ваш Нябесны корміць іх. Ці ж вы не больш вартыя за іх? 27І хто з вас, турбуючыся, можа дадаць да свайго росту хоць адзін локаць? 28І аб вопратцы навошта турбуецеся? Паглядзіце на палявыя лілеі, як яны растуць: ні працуюць, ні прадуць. 29Кажу вам, што нават Саламон ва ўсёй славе сваёй не апранаўся так, як адна з іх. 30Калі ж палявую траву, якая сёння ёсць, а заўтра будзе кінута ў печ, Бог так апранае, ці не намнога больш вас, малаверныя? 31Таму не турбуйцеся і не кажыце: “Што нам есці?” або: “Што піць?” або: “У што апрануцца?” 32Бо ўсяго гэтага шукаюць язычнікі. А ваш Айцец Нябесны ведае, што вы маеце патрэбу ва ўсім гэтым. 33Шукайце найперш Валадарства Божага і справядлівасці Ягонай, а гэта ўсё дадасца вам. 34Таму не турбуйцеся аб заўтрашнім дні, бо заўтрашні дзень патурбуецца сам за сябе. Хопіць кожнаму дню свайго клопату.



7 (1-29)

1Не судзіце, каб вас не судзілі. 2Бо якім судом вы судзіце, такім і вас асудзяць, і якой мераю мераеце, такой і вам будзе адмерана. 3Чаму бачыш шчэпку ў воку брата свайго, а бервяна ў сваім воку не заўважаеш? 4Або, як скажаш брату свайму: “Дазволь мне выняць шчэпку з вока твайго”, калі ў тваім воку бервяно? 5Крывадушнік, спачатку вымі бервяно са свайго вока і тады ўбачыш, як выняць шчэпку з вока твайго брата.
6Не давайце сабакам таго, што святое, і не кідайце пярлінаў вашых перад свіннямі, каб яны не патапталі іх сваімі нагамі ды, вярнуўшыся, не разарвалі вас.
7Прасіце, і будзе дадзена вам; шукайце, і знойдзеце; стукайце, і адчыняць вам. 8Бо кожны, хто просіць, атрымлівае; і хто шукае, знаходзіць; і хто стукае, таму будзе адчынена. 9Ці ёсць сярод вас чалавек, які, калі сын ягоны папросіць у яго хлеба, дасць яму камень? 10Або калі папросіць у яго рыбы, дасць яму змяю? 11Калі ж вы, будучы благімі, ведаеце, як даваць дзецям вашым добрыя дары, тым больш Айцец ваш, які ў нябёсах, дасць добрае тым, хто просіць у Яго.
12Усё, што хочаце, каб рабілі вам людзі, і вы ім рабіце, бо ў гэтым Закон і Прарокі.
13Уваходзьце праз вузкую браму, бо шырокая брама і прасторная дарога вядуць да згубы, і многія ўваходзяць праз яе. 14А вузкая брама і вузкая дарога вядуць у жыццё, але нямногія знаходзяць яе.
15Асцерагайцеся фальшывых прарокаў, якія прыходзяць да вас у авечай вопратцы, а ў сярэдзіне — ваўкі драпежныя. 16Па іхніх пладах пазнаеце іх. Ці збіраюць з цярноўніку вінаград або з асоту смоквы? 17Так кожнае добрае дрэва родзіць добрыя плады, а дрэннае дрэва родзіць дрэнныя плады. 18Не можа добрае дрэва радзіць дрэнныя плады, а дрэва дрэннае радзіць добрыя плады. 19Кожнае дрэва, якое не родзіць добрага плоду, ссякаюць і кідаюць у агонь. 20Таму па пладах іхніх пазнаеце іх.
21Не кожны, хто кажа Мне: “Пане, Пане”, увойдзе ў Нябеснае Валадарства, але той, хто выконвае волю Айца Майго, які ў нябёсах. 22Многія скажуць Мне ў той дзень: “Пане, Пане, ці не ад Твайго імя мы прарочылі, і ці не Тваім імем выганялі злых духаў, і ці не Тваім імем многія цуды чынілі?” 23І тады скажу ім: “Я ніколі не ведаў вас, адыдзіце ад Мяне вы, што чыніце беззаконне”.
24Таму кожны, хто слухае гэтыя словы Мае і выконвае іх, будзе падобны да чалавека разумнага, які пабудаваў свой дом на скале. 25Пайшоў дождж, разліліся рэкі, падзьмулі вятры і ўдарылі ў дом той, а ён не ўпаў, бо пастаўлены быў на скале.
26Кожны, хто слухае гэтыя словы Мае і не выконвае іх, будзе падобны да неразумнага чалавека, які пабудаваў свой дом на пяску. 27Пайшоў дождж, разліліся рэкі, падзьмулі вятры і ўдарылі ў дом той; і ён упаў, і падзенне яго было вялікае».
28Калі Езус скончыў гаварыць, здзіўляліся людзі вучэнню Ягонаму, 29бо Ён вучыў іх як той, хто мае ўладу, а не як кніжнікі.


8 (1-34)

1Калі Езус сышоў з гары, за Ім следам пайшло мноства людзей.
2І вось падышоў пракажоны і кланяўся Яму, кажучы: «Пане, калі хочаш, можаш мяне ачысціць». 3Езус працягнуў руку, дакрануўся да яго і сказаў: «Хачу, будзь ачышчаны!» І той адразу ачысціўся ад праказы. 4І сказаў яму Езус: «Глядзі, нікому не кажы, але ідзі, пакажыся святару і ахвяруй дар, які наказаў Майсей, на сведчанне ім».
5Калі Езус увайшоў у Кафарнаум, падышоў да Яго сотнік і прасіў Яго, 6кажучы: «Пане, слуга мой ляжыць дома паралізаваны і цяжка пакутуе». 7Езус cказаў яму: «Я прыйду і вылечу яго». 8Сотнік жа адказаў: «Пане, я не варты, каб Ты ўвайшоў пад дах мой, але скажы толькі слова, і будзе аздароўлены слуга мой. 9Бо і я чалавек падуладны, сам маю ў падначаленні жаўнераў і кажу аднаму: “Ідзі”, і ідзе, а другому: “Прыйдзі”, і прыходзіць, а слугу майму: “Зрабі тое”, і робіць».
10Пачуўшы гэта, Езус здзівіўся і сказаў тым, хто ішоў за Ім: «Сапраўды кажу вам, ні ў кога ў Ізраэлі Я не знайшоў такой веры. 11Кажу вам, што многія прыйдуць з усходу і захаду і сядуць за стол з Абрагамам, Ісаакам і Якубам у Валадарстве Нябесным. 12А сыны валадарства будуць выкінуты вон у цемру, там будзе плач і скрыгатанне зубоў». 13І сказаў Езус сотніку: «Ідзі, і як паверыў, няхай станецца табе». І быў аздароўлены слуга ягоны ў тую ж гадзіну.
14Калі Езус прыйшоў у дом Пятра, убачыў цешчу ягоную, якая ляжала ў гарачцы. 15Ён дакрануўся да яе рукі, і пакінула яе гарачка, і яна ўстала, і прыслужвала ім.
16Калі настаў вечар, прывялі да Яго многіх апанаваных злымі духамі. А Ён словам выгнаў духаў і аздаравіў усіх хворых, 17каб збылося сказанае прарокам Ісаем:
«Ён узяў на сябе нашую слабасць
і панёс нашыя хваробы».
18Езус, убачыўшы вакол сябе натоўп, загадаў пераплыць на другі бераг. 19Тады адзін кніжнік падышоў і сказаў Яму: «Настаўнік, я пайду за Табою, куды б Ты ні пайшоў». 20А Езус сказаў яму: «Лісы маюць норы, і птушкі нябесныя — гнёзды, а Сын Чалавечы не мае дзе схіліць галаву».
21Другі ж з вучняў Ягоных сказаў Яму: «Пане, дазволь мне спачатку пайсці і пахаваць бацьку майго». 22А Езус сказаў яму: «Ідзі за Мною і пакінь памерлым хаваць сваіх памерлых».
23Калі ўвайшоў у човен, былі з Ім Ягоныя вучні. 24І вось пачалася вялікая бура на моры, так што човен накрывалі хвалі. А Ён спаў. 25Падышоўшы, яны пабудзілі Яго, кажучы: «Пане, ратуй, мы гінем!» 26А Ён сказаў ім: «Чаго вы спалохаліся, малаверныя?» Тады, устаўшы, загадаў вятрам і мору, і настала вялікая ціша. 27А людзі дзівіліся і казалі: «Хто Ён такі, што і вятры, і мора слухаюцца Яго?»
28Калі Езус прыплыў на другі бераг, у край гадарэнаў, сустрэлі Яго, выйшаўшы з магільных пячор, двое апанаваных злымі духамі, вельмі лютыя, так што ніхто не асмельваўся праходзіць той дарогай. 29Вось яны закрычалі: «Што Табе да нас, Сыне Божы? Ты прыйшоў сюды заўчасна мучыць нас?»
30Далёка ж ад іх пасвіўся вялікі статак свіней. 31І злыя духі прасілі Яго, кажучы: «Калі выганяеш нас, то пашлі нас у статак свіней». 32Ён сказаў ім: «Ідзіце». Яны выйшлі і ўвайшлі ў статак свіней. Тады кінуўся ўвесь статак з кручы ў мора і загінуў у вадзе. 33А пастухі паўцякалі і, прыйшоўшы ў горад, расказалі пра ўсё, а таксама пра апанаваных злымі духамі. 34І вось горад увесь выйшаў насустрач Езусу, і, убачыўшы Яго, папрасілі, каб Ён адышоў ад іхніх межаў.


9 (1-38)

1Увайшоўшы ў човен, Ён пераправіўся на другі бераг і прыйшоў у свой горад. 2І вось, прынеслі да Яго паралізаванага, пакладзенага на ложы. Убачыўшы іхнюю веру, Езус сказаў паралізаванаму: «Будзь адважным, сыне, адпускаюцца твае грахі». 3Тады некаторыя кніжнікі сказалі самі сабе: «Ён блюзнерыць». 4А Езус, ведаючы іхнія думкі, сказаў: «Навошта задумваеце зло ў сэрцах вашых? 5Бо што лягчэй? Сказаць: “Адпускаюцца твае грахі” ці сказаць: “Устань і хадзі”? 6Але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае ўладу на зямлі адпускаць грахі». Тады сказаў паралізаванаму: «Устань, вазьмі ложа сваё і ідзі дадому». 7Той устаў і пайшоў дадому. 8А людзі, убачыўшы гэта, спалохаліся і праславілі Бога, які даў такую ўладу людзям.
9Калі Езус адыходзіў адтуль, убачыў чалавека, які сядзеў на мытні, якога звалі Мацвей, і сказаў яму: «Ідзі за Мною». Той устаў і пайшоў за Ім.
10Калі Езус сядзеў за сталом у доме, многія мытнікі і грэшнікі прыйшлі і селі за стол з Ім і вучнямі Ягонымі. 11Убачыўшы гэта, фарысеі казалі вучням Яго: «Чаму Настаўнік ваш есць з мытнікамі і грэшнікамі?» 12Ён жа, пачуўшы гэта, сказаў ім: «Не здаровым патрэбны лекар, а хворым. 13Пайдзіце, навучыцеся, што значыць: “міласэрнасці хачу, а не ахвяры”, бо Я прыйшоў заклікаць не праведнікаў, а грэшнікаў».
14Вучні Янавы прыйшлі да Яго і сказалі: «Чаму мы і фарысеі посцім шмат, а Твае вучні не посцяць?» 15І сказаў ім Езус: «Ці могуць быць у жалобе госці на вяселлі, пакуль з імі жаніх? Але прыйдуць дні, калі будзе забраны ад іх жаніх, і тады будуць пасціць. 16Ніхто не прышывае латы з нябеленага палатна да старой вопраткі, бо прышытае рве вопратку, і дзіра робіцца яшчэ горшай. 17Не ўліваюць таксама маладое віно ў старыя мяхі. Інакш разрываюцца мяхі, і віно выліваецца, і мяхі прападаюць. Але маладое віно ўліваюць у новыя мяхі, тады захоўваецца і тое, і другое».
18Калі Езус гаварыў з імі, падышоў да Яго адзін кіраўнік сінагогі і, пакланіўшыся Яму, сказаў: «Дачка мая толькі што памерла; але прыйдзі, ускладзі на яе руку сваю, і яна будзе жыць». 19Тады Езус падняўся і разам са сваімі вучнямі пайшоў за ім.
20І вось, жанчына, якая дванаццаць гадоў цярпела на крывацёк, падышла ззаду і дакранулася да краю плашча Ягонага, 21бо казала сабе: «Калі толькі дакрануся да плашча Ягонага, выздаравею». 22А Езус павярнуўся і, убачыўшы яе, сказаў: «Будзь адважнай, дачка, вера твая ўратавала цябе». І з таго часу жанчына выздаравела.
23Калі Езус увайшоў у дом кіраўніка, Ён убачыў жалейнікаў і ўзрушаны натоўп 24і сказаў: «Выйдзіце, бо дзяўчынка не памерла, а спіць». І насміхаліся з Яго. 25А калі натоўп вывелі, Ён увайшоў, узяў дзяўчынку за руку, і яна ўстала. 26Тады разышлася пра гэта пагалоска па ўсёй гэтай зямлі.
27Калі Езус адыходзіў адтуль, ішлі за Ім двое сляпых, якія крычалі: «Змілуйся над намі, Сыне Давіда!» 28Калі ж Ён прыйшоў у дом, сляпыя падышлі да Яго, а Езус сказаў ім: «Ці верыце, што Я магу зрабіць гэта?» Яны адказалі Яму: «Так, Пане». 29Тады Ён дакрануўся да іхніх вачэй і сказаў: «Няхай станецца вам паводле веры вашай». 30І адкрыліся іхнія вочы. Але Езус строга наказаў ім: «Глядзіце, каб ніхто не даведаўся». 31Аднак яны, калі выйшлі, абвясцілі пра гэта па ўсёй той зямлі.
32Калі ж тыя выходзілі, прывялі да Езуса нямога чалавека, апанаванага злым духам. 33І калі злы дух быў выгнаны, нямы пачаў гаварыць, а людзі казалі са здзіўленнем: «Ніколі не было такога ў Ізраэлі!» 34А фарысеі казалі: «Князем злых духаў Ён выганяе злых духаў».
35І хадзіў Езус па ўсіх гарадах і паселішчах, навучаючы ў іхніх сінагогах, абвяшчаючы Евангелле Валадарства і вылечваючы ўсялякую хваробу і ўсялякую немач. 36Убачыўшы натоўпы людзей, Ён змілаваўся над імі, бо яны былі знясіленыя і пакінутыя, як авечкі без пастыра. 37Тады Ён сказаў вучням сваім: «Жніво сапраўды вялікае, ды работнікаў мала; 38таму прасіце Гаспадара жніва, каб паслаў работнікаў на жніво сваё».


10 (1-42)

1Паклікаўшы дванаццаць вучняў сваіх, Ён даў ім уладу выганяць нячыстых духаў і лячыць усялякую хваробу і ўсялякую немач.
2Імёны ж дванаццаці Апосталаў такія: першы Сымон, называны Пятром, і Андрэй, брат яго, Якуб Зэбэдэеў і Ян, брат ягоны, 3Філіп і Барталамей, Тамаш і мытнік Мацвей, Якуб Алфееў і Тадэвуш, 4Сымон Кананэец і Юда Іскарыёт, які і выдаў Яго.
5Гэтых Дванаццаць паслаў Езус, наказваючы ім: «На шлях язычнікаў не ўзыходзьце і ў гарады самарыйскія не ўваходзьце. 6Але перадусім ідзіце да загінуўшых авечак з дому Ізраэля. 7Ідзіце і абвяшчайце, кажучы: “Наблізілася Валадарства Нябеснае”. 8Хворых аздараўляйце, мёртвых уваскрашайце, пракажоных ачышчайце, злых духаў выганяйце. Задарма атрымалі, задарма давайце. 9Не бярыце з сабою ні золата, ні срэбра, ні медзі ў паясы свае, 10ні торбы ў дарогу, ні дзвюх вопратак, ні сандаляў, ні кія. Бо варты працаўнік сваёй стравы.
11У які б горад ці вёску вы ні ўвайшлі, даведайцеся, хто ў ім годны, і там заставайцеся, пакуль не выйдзеце. 12А ўваходзячы ў дом, прывітайце яго. 13І калі дом будзе годны, то няхай сыдзе спакой ваш на яго. Калі ж не будзе годны, то спакой ваш вернецца да вас. 14А калі хто не прыме вас і не паслухаецца слоў вашых, то, выходзячы з дому або з горада таго, атрасіце пыл з ног вашых. 15Сапраўды кажу вам, лягчэй будзе зямлі Садомы і Гаморы ў дзень суда, чым гэтаму гораду.
16Вось Я пасылаю вас як авечак паміж ваўкоў. Таму будзьце разважлівыя, як змеі, і простыя, як галубы. 17Асцерагайцеся людзей, бо вас будуць аддаваць у суды і ў сінагогах сваіх будуць біць вас. 18І павядуць вас да намеснікаў і да каралёў за Мяне дзеля сведчання перад імі і язычнікамі. 19Калі ж будуць выдаваць вас, не турбуйцеся, як або што сказаць, бо дадзена будзе вам у тую гадзіну, што сказаць. 20Бо не вы будзеце гаварыць, а Дух Айца вашага гаварыць будзе ў вас.
21Брат выдасць брата на смерць, і бацька дзіця; і паўстануць дзеці супраць бацькоў, і заб’юць іх. 22І ўсе будуць ненавідзець вас за імя Маё. Але той, хто вытрывае да канца, будзе збаўлены. 23Калі вас будуць пераследаваць у гэтым горадзе, пераходзьце ў другі. Сапраўды кажу вам, што не пройдзеце гарадоў Ізраэля, як прыйдзе Сын Чалавечы.
24Вучань не вышэйшы за настаўніка, і слуга не вышэйшы за гаспадара свайго. 25Вучню дастаткова быць як настаўнік ягоны, а слугу — як гаспадар ягоны. Калі гаспадара дому назвалі Бэльзэбулам, то тым больш так назавуць хатніх яго.
26Не бойцеся іх, бо няма нічога схаванага, што б не адкрылася, і патаемнага, што б не стала вядомым. 27Што кажу вам у цемры, гаварыце пры святле, і што на вуха чуеце, прапаведуйце на дахах. 28Не бойцеся тых, хто забівае цела, душы ж не могуць забіць; а больш бойцеся таго, хто можа душу і цела загубіць у геене. 29Ці ж не два вераб’і прадаюцца за ас? I ніводзін з іх не ўпадзе на зямлю без волі Айца вашага.
30У вас жа і валасы на галаве палічаны. 31Таму не бойцеся: вы вартыя больш за мноства вераб’ёў.
32Так кожнага, хто вызнае Мяне перад людзьмі, і Я прызнаю перад Айцом Маім, які ў нябёсах. 33А хто адрокся б ад Мяне перад людзьмі, ад таго і Я адракуся перад Айцом Маім, які ў нябёсах.
34Не думайце, што Я прыйшоў прынесці спакой на зямлю. Не спакой прыйшоў Я прынесці, а меч. 35Бо Я прыйшоў паставіць
чалавека супраць бацькі ягонага,
і дачку супраць маці яе,
і нявестку супраць свекрыві яе;
36і будуць ворагамі чалавеку хатнія ягоныя.
37Хто любіць бацьку ці маці больш за Мяне, не варты Мяне. І хто любіць сына ці дачку больш за Мяне, не варты Мяне. 38I хто не бярэ крыжа свайго і не ідзе за Мною, той не варты Мяне. 39Хто знайшоў жыццё сваё, страціць яго. А хто страціў жыццё сваё дзеля Мяне, знойдзе яго.
40Хто прымае вас, Мяне прымае. А хто прымае Мяне, прымае таго, хто паслаў Мяне. 41Хто прымае прарока ў імя прарока, атрымае ўзнагароду прарока. І хто прымае справядлівага ў імя справядлівага, атрымае ўзнагароду справядлівага. 42I хто напоіць аднаго з малых гэтых толькі кубкам халоднай вады як вучня, сапраўды кажу вам, не страціць узнагароды сваёй».


11 (1-30)

1Калі Езус закончыў настаўляць дванаццаць вучняў сваіх, перайшоў адтуль вучыць і прапаведаваць у іхніх гарадах.
2А Ян, калі пачуў у вязніцы пра чыны Хрыста, паслаў вучняў сваіх 3спытацца ў Яго: «Ты той, які мае прыйсці, ці чакаць нам іншага?» 4І сказаў ім Езус у адказ: «Ідзіце, раскажыце Яну тое, што чуеце і бачыце: 5сляпыя зноў бачаць, кульгавыя ходзяць, пракажоныя ачышчаюцца, глухія чуюць, і памерлыя ўваскрасаюць, убогім абвяшчаецца Добрая Навіна. 6І шчаслівы той, хто не спакусіцца праз Мяне». 7Калі ж яны пайшлі, Езус пачаў гаварыць народу пра Яна: «На што выйшлі вы ў пустыню глядзець? На трысціну, якую вецер хістае? 8На што ж вы выйшлі глядзець? На чалавека, апранутага ў мяккія шаты? Тыя, хто носіць мяккія шаты, знаходзяцца ў каралеўскіх дамах. 9На што выйшлі вы глядзець? На прарока? Так, кажу вам, нават больш, чым на прарока. 10Гэта той, пра каго напісана:
“Вось Я пасылаю анёла Майго перад Табою,
які падрыхтуе Тваю дарогу перад Табою”.
11Сапраўды кажу вам: сярод народжаных жанчынамі не з’явіўся большы за Яна Хрысціцеля. Але найменшы ў Нябесным Валадарстве большы за яго. 12З часоў Яна Хрысціцеля і дагэтуль Валадарства Нябеснае здабываецца сілай, і гвалтоўныя людзі захопліваюць яго. 13Бо ўсе прарокі і Закон прарочылі аж да Яна. 14Калі вы захочаце прыняць, то ён — Ілля, які павінен прыйсці. 15Хто мае вушы, няхай слухае.
16З кім параўнаю пакаленне гэтае? Яно падобна да дзяцей, што сядзяць на рынку і, звяртаючыся да іншых, кажуць: 17“Мы гралі вам на жалейцы, а вы не танцавалі, мы спявалі журботныя песні, а вы не плакалі”. 18А прыйшоў Ян, які не еў і не піў, і яны кажуць: “У ім злы дух!” 19Прыйшоў Сын Чалавечы, які есць і п’е, і кажуць: “Гэты чалавек абжора і п’яніца, прыяцель мытнікаў і грэшнікаў!” І была апраўдана мудрасць справамі сваімі».
20Тады пачаў дакараць гарады, у якіх адбылося найбольш Ягоных цудаў, за тое, што яны не пакаяліся: 21«Гора табе, Харазін! Гора табе, Бэтсаіда! Бо калі б у Тыры і Сідоне былі ўчынены цуды, што сталіся сярод вас, яны б даўно ў мешкавіне і попеле пакаяліся. 22Але кажу вам: Тыру і Сідону лягчэй будзе ў судны дзень, чым вам. 23А ты, Кафарнаум, ці будзеш узвышаны аж да неба? Аж да адхлані нізрынешся! Бо калі б у Садоме былі ўчынены цуды, якія адбыліся ў табе, ён застаўся б да сённяшняга дня. 24Але кажу вам: лягчэй будзе зямлі садомскай у судны дзень, чым табе».
25У той час, адказваючы, Езус сказаў: «Праслаўляю Цябе, Ойча, Пан неба і зямлі, што Ты закрыў гэта ад мудрых і разумных і адкрыў гэта дзецям. 26Так, Ойча, бо так было Табе даспадобы. 27Усё перададзена Мне Айцом Маім, і ніхто не ведае Сына, апроч Айца; і Айца ніхто не ведае, апроч Сына і таго, каму Сын захоча адкрыць.
28Прыйдзіце да Мяне, усе спрацаваныя і абцяжараныя, і Я супакою вас. 29Вазьміце ярмо Маё на сябе і навучыцеся ад Мяне, бо Я ціхі і пакорны сэрцам, і знойдзеце спакой для сваіх душаў. 30Бо ярмо Маё прыемнае, і цяжар Мой лёгкі».


12 (1-50)

1У той час Езус праходзіў у шабат праз збожжа. А вучні Ягоныя згаладаліся і пачалі зрываць каласы і есці. 2Фарысеі, убачыўшы гэта, сказалі Яму: «Вось вучні Твае робяць тое, чаго нельга рабіць у шабат». 3А Ён адказаў ім: «Вы не чыталі, што рабіў Давід, калі згаладаўся сам і тыя, хто быў з ім? 4Як увайшоў у дом Божы і еў ахвярныя хлябы, якіх нельга было есці ні яму, ні тым, хто быў з ім, а толькі адным святарам? 5Або ці не чыталі вы ў Законе, што ў шабат святары ў святыні парушаюць шабат, аднак не вінаватыя? 6Але кажу вам, што тут нешта большае за святыню. 7Калі б вы ведалі, што азначае: “Міласэрнасці хачу, а не ахвяры”, не асудзілі б невінаватых. 8Бо Сын Чалавечы – гаспадар шабату».
9Пайшоўшы адтуль, Езус прыйшоў у іх сінагогу. 10Там быў чалавек з усохлай рукой. І, каб абвінаваціць Езуса, спыталіся ў Яго: «Ці можна аздараўляць у шабат?» 11А Ён адказаў ім: «Ці ёсць сярод вас чалавек, які, маючы адну авечку, не возьме і не выцягне яе, калі яна ў шабат зваліцца ў яму? 12Наколькі ж чалавек каштоўнейшы за авечку! Таму ў шабат дазволена рабіць дабро». 13Пасля сказаў чалавеку: «Працягні сваю руку». Той працягнуў – і яна стала здаровай, як другая.14Фарысеі ж выйшлі і мелі нараду супраць Езуса, як бы загубіць Яго.
15Але Езус, даведаўшыся, адышоў адтуль. За Ім пайшло шмат людзей, і Ён аздаравіў усіх. 16І забараніў ім выяўляць Яго, 17каб збылося сказанае прарокам Ісаем:
18«Вось слуга Мой, якога Я выбраў,
умілаваны Мой, якога ўпадабала душа Мая.
Духа Майго дам Яму,
а Ён абвесціць суд народам.
19Не будзе пярэчыць і лямантаваць,
і ніхто не пачуе на плошчах голасу Яго.
20Трысціны надламанай не пераломіць
і не пагасіць тлеючага кнота,
пакуль не давядзе суд да перамогі.
21І ў імені Ягоным народы будуць мець надзею».
22Тады прывялі да Яго сляпога і нямога, апанаванага злым духам, і Ён аздаравіў яго, так што нямы стаў гаварыць і бачыць. 23А ўсе людзі здзіўляліся і казалі: «Ці ж гэта не Сын Давіда?» 24Фарысеі, пачуўшы гэта, сказалі: «Ён выганяе злых духаў не інакш, як Бэльзэбулам, князем злых духаў».
25Ведаючы іхнія думкі, Езус сказаў ім: «Кожнае валадарства, падзеленае само ў сабе, спусташаецца; і кожны горад ці дом, падзелены сам у сябе, не выстаіць. 26Таму калі сатана выганяе сатану, то ён падзелены сам у сабе; як жа выстаіць яго валадарства? 27І калі Я выганяю злых духаў Бэльзэбулам, то кім выганяюць сыны вашыя? Таму яны стануць суддзямі вашымі. 28А калі Я выганяю злых духаў Божым Духам, то настала для вас Валадарства Божае. 29Або як можа хтосьці ўвайсці ў дом асілка і разрабаваць ягоныя рэчы, калі спачатку не звяжа асілка? Толькі тады абрабуе дом ягоны. 30Хто не са Мной, той супраць Мяне, і хто не збірае са Мной, той раскідае.
31Таму кажу вам: усякі грэх і блюзнерства будуць адпушчаны людзям, але блюзнерства супраць Духа адпушчана не будзе. 32І калі хтосьці скажа слова супраць Сына Чалавечага, то яму будзе адпушчана. А калі скажа супраць Духа Святога, яму не будзе адпушчана ні ў гэтым веку, ні ў будучым.
33Або, калі дрэва добрае, то і плод яго будзе добрым; а калі дрэва дрэннае, то і плод яго будзе дрэнным, бо дрэва пазнаецца з плоду. 34Племя змяінае, як вы можаце гаварыць добрае, будучы дрэннымі? Бо вусны гавораць тое, чым перапоўнена сэрца. 35Добры чалавек дастае з добрага скарбу добрае, а благі чалавек дастае з благога скарбу благое. 36Кажу вам, што за кожнае пустое слова, якое скажуць людзі, яны дадуць адказ у судны дзень. 37Бо паводле слоў сваіх будзеш апраўданы, і паводле слоў сваіх будзеш асуджаны».
38Тады некаторыя кніжнікі і фарысеі сказалі Яму: «Настаўнік, хочам ад Цябе ўбачыць знак». 39А Ён адказаў ім: «Пакаленне ліхое і нявернае шукае знаку, але ніякага знаку не будзе дадзена яму, акрамя знаку Ёны прарока. 40Бо як Ёна быў у чэраве кіта тры дні і тры ночы, так і Сын Чалавечы будзе ў сэрцы зямлі тры дні і тры ночы. 41Мужы Нінівы ўстануць на судзе супраць гэтага пакалення і асудзяць яго, бо яны пакаяліся дзякуючы прапаведаванню Ёны, а тут большае за Ёну. 42Каралева Поўдня ўстане на судзе з гэтым пакаленнем і асудзіць яго, бо яна прыйшла з краю зямлі паслухаць мудрасці Саламонавай, і вось, тут большае за Саламона!
43Калі ж нячысты дух выйдзе з чалавека, ён блукае па бязводных мясцінах, шукаючы адпачынку, і не знаходзіць. 44Тады кажа: “Вярнуся да дому свайго, адкуль выйшаў”. І, прыйшоўшы, знаходзіць яго незанятым, падмеценым і ўпрыгожаным. 45Тады ідзе і бярэ з сабой сем іншых духаў, злейшых за сябе, і яны, увайшоўшы, жывуць там. І бывае апошняе для чалавека таго горшым за першае. Так будзе і з гэтым ліхім пакаленнем».
46Калі Ён прамаўляў да людзей, Маці і браты Ягоныя стаялі звонку і хацелі пагаварыць з Ім. 47І нехта сказаў Яму: «Вось Маці Твая і браты Твае стаяць звонку і хочуць пагаварыць з Табою». 48А Ён адказаў таму, хто звярнуўся да Яго: «Хто маці Мая і хто браты Мае?» 49І, працягнуўшы руку сваю да вучняў сваіх, сказаў: «Вось Маці Мая і браты Мае. 50Бо хто выконвае волю Айца Майго, які ў нябёсах, той Мне брат, і сястра, і маці».


13 (1-58)

1У той дзень Езус выйшаў з дому і сеў каля мора. 2І сабралася каля Яго мноства народу, так што Ён увайшоў у човен і сеў, а ўвесь народ стаяў на беразе.
3Ён шмат гаварыў ім у прыпавесцях, кажучы:
«Вось выйшаў сейбіт сеяць. 4І калі сеяў, некаторыя зярняты ўпалі пры дарозе, і наляцелі птушкі, і падзяўблі іх. 5Другія ж упалі на камяністае месца, дзе было мала зямлі, і адразу прараслі, бо зямля была неглыбокая. 6Аднак, калі ўзышло сонца, яны завялі і таму, што не мелі каранёў, засохлі. 7А іншыя ўпалі сярод церняў, і выраслі церні, і заглушылі іх. 8Яшчэ іншыя ўпалі на добрую зямлю і прынеслі плён: адно ў сто разоў, другое ў шэсцьдзесят, а іншае ў трыццаць. 9Хто мае вушы, няхай слухае».
10І, падыйшоўшы, вучні сказалі Яму: «Навошта Ты гаворыш ім у прыпавесцях?» 11А Ён адказаў ім: «Таму што вам дадзена пазнаць таямніцы Валадарства Нябеснага, а ім не дадзена. 12Бо хто мае, таму дадзена будзе, і атрымае ўдосталь, а хто не мае, у таго адымецца і тое, што мае. 13Таму Я гавару ім у прыпавесцях, бо яны глядзяць, а не бачаць, слухаюць, а не чуюць і не разумеюць. 14І спаўняецца на іх прароцтва Ісаі, якое кажа:
“Слухаць будзеце, і не зразумееце,
і вачыма глядзець будзеце і не ўбачыце.
15Бо абрасло тукам сэрца народу гэтага,
і вушамі з цяжкасцю чуюць,
і вочы свае заплюшчылі,
каб не ўбачыць вачыма,
і не пачуць вушамі,
і не зразумець сэрцам, і не навярнуцца,
каб Я вылечыў іх”.
16Але шчаслівыя вочы вашыя, таму што бачаць, і вушы вашыя, таму што чуюць. 17Бо сапраўды кажу вам: многія прарокі і справядлівыя хацелі ўбачыць тое, што вы бачыце, і не ўбачылі, і пачуць, што вы чуеце, і не пачулі!
18Вы ж паслухайце значэнне прыпавесці пра сейбіта. 19Да кожнага, хто слухае слова пра Валадарства, а не разумее, прыходзіць злы і крадзе пасеянае ў сэрцы яго; вось каго азначае пасеянае пры дарозе. 20А пасеянае на камяністых месцах — гэта той, хто чуе слова і адразу прымае яго з радасцю, 21але не мае ў сабе кораня і нясталы. Калі за слова настане ўціск ці пераслед, ён адразу спакушаецца. 22Пасеянае ж у церні — гэта той, хто чуе слова, але турботы гэтага веку і зман багацця заглушаюць слова, і яно становіцца бясплодным. 23Пасеянае ж на добрай зямлі — гэта той, хто чуе слова і разумее, і прыносіць плён, адзін у сто разоў, другі ў шэсцьдзесят, а іншы ў трыццаць».
24Іншую прыпавесць прапанаваў ім, кажучы: «Валадарства Нябеснае падобнае да чалавека, які пасеяў добрае насенне на полі сваім. 25Калі ж людзі спалі, прыйшоў вораг яго і пасеяў між пшаніцаю каласоўнік, і пайшоў. 26Калі ж збажына ўзышла і дала плён, тады паказаўся каласоўнік. 27Прыйшоўшы, слугі гаспадара дому сказалі яму: “Пане, ці ж не добрае насенне пасеяў ты на сваім полі? Адкуль жа на ім каласоўнік?” 28А ён сказаў ім: “Варожы чалавек зрабіў гэта”. Тады слугі сказалі яму: “Хочаш, мы пойдзем выпалаць яго?” 29Але ён сказаў: “Не, каб, выбіраючы каласоўнік, вы не павырывалі разам з ім і пшаніцы. 30Пакіньце расці разам тое і другое аж да жніва; а ў час жніва Я скажу жняцам: збярыце спачатку каласоўнік і звяжыце яго ў пучкі, каб спаліць, а пшаніцу збярыце ў засекі мае”».
31Пасля Ён прапанаваў ім іншую прыпавесць, кажучы: «Валадарства Нябеснае падобнае да гарчычнага зерня, якое узяў чалавек і пасеяў на полі сваім. 32Хоць яно меншае за ўсялякае насенне, калі вырасце, бывае вышэйшым за іншыя расліны і становіцца дрэвам, так што прылятаюць птушкі нябесныя і гняздзяцца ў галінах яго».
33Іншую прыпавесць прапанаваў ім: «Валадарства Нябеснае падобнае да закваскі, якую жанчына ўзяла і паклала ў тры меры мукі, аж усё ўкісла».
34Усё гэтае Езус гаварыў народу прыпавесцямі і без прыпавесці не казаў ім, 35каб збылося сказанае прарокам: «Адкрыю ў прыпавесцях вусны Мае, раскажу ўтоенае ад стварэння свету».
36Тады, адпусціўшы народ, увайшоў у дом. I падышлі да Яго вучні Яго, і сказалі: «Растлумач нам прыпавесць пра каласоўнік на полі». 37Ён жа сказаў ім у адказ: «Сейбіт добрага насення — гэта Сын Чалавечы. 38Поле — гэта свет, добрае насенне — гэта сыны Валадарства, а каласоўнік — сыны злога духа; 39вораг, які пасеяў іх, — гэта д’ябал; жніво — сканчэнне свету, а жняцы — гэта анёлы. 40Таму, як збіраюць каласоўнік і паляць агнём, так будзе пры сканчэнні гэтага свету: 41пашле Сын Чалавечы анёлаў сваіх, і збяруць яны з Валадарства Яго ўсё, што спакушае, і ўсіх, хто чыніць беззаконне, 42і ўкінуць іх у вогненную печ; там будзе плач і скрыгатанне зубоў. 43Тады праведнікі заззяюць, як сонца, у Валадарстве іх Айца. Хто мае вушы, каб слухаць, няхай слухае.
44Валадарства Нябеснае падобнае да скарбу, схаванага ў полі, які знайшоў чалавек і ўтаіў. У радасці ад гэтага ён ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе гэтае поле.
45Яшчэ Валадарства Нябеснае падобнае да купца, які шукае прыгожых пярлін. 46Знайшоўшы адну каштоўную пярліну, ён ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе яе.
47Валадарства Нябеснае падобнае таксама да закінутага ў мора нерата, што збірае рыбу ўсялякага віду. 48Калі ён напоўніўся, яго выцягнулі на бераг і, сеўшы, сабралі добрае ў посуд, а благое выкінулі вон. 49Так будзе пры сканчэнні свету: выйдуць анёлы, і аддзеляць благіх ад праведнікаў, 50і кінуць іх у вогненную печ. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў.
51Ці зразумелі вы ўсё гэта?» Яны адказалі Яму: «Так». 52Ён жа сказаў ім: «Вось чаму ўсялякі кніжнік, навучаны пра Валадарства Нябеснае, падобны да гаспадара, які вымае са скарбніцы сваёй новае і старое».
53Закончыўшы гэтыя прыпавесці, Езус пайшоў адтуль. 54Прыйшоўшы на сваю бацькаўшчыну, вучыў іх у сінагозе іхняй, так што яны здзіўляліся і казалі: «Адкуль у Яго гэтая мудрасць і моц? 55Ці ж гэта не сын цесляра? Ці не Ягоную Маці завуць Марыя, а братоў Ягоных — Якуб і Юзаф, Сымон і Юда? 56І сёстры Яго ці не усе сярод нас? Адкуль жа ў Яго усё гэта?» 57І абураліся на Яго. А Езус сказаў ім: «Няма прарока без пашаны, хіба што на бацькаўшчыне і ў доме яго». 58І не ўчыніў там многіх цудаў з прычыны іхняга бязвер’я.


14 (1-36)

1У той час Тэтрарх Ірад пачуў пагалоску пра Езуса 2і сказаў слугам сваім: «Гэта Ян Хрысціцель. Ён паўстаў з памерлых, і таму цуды здзяйсняюцца ім». 3Бо Ірад схапіў Яна, закаваў яго і кінуў у вязніцу з-за Ірадыяды, жонкі брата свайго Філіпа, 4бо Ян казаў яму: «Недазволена табе мець яе». 5Ён хацеў забіць яго, але баяўся народу, які лічыў яго прарокам.
6Калі былі народзіны Ірада, дачка Ірадыяды танцавала перад усімі і спадабалася Іраду. 7Таму ён пакляўся даць ёй усё, чаго толькі папросіць. 8А яна, падбухтораная сваёй маці, сказала: «Дай мне тут на місе галаву Яна Хрысціцеля». 9І кароль засмуціўся, але дзеля клятвы і тых, хто быў за сталом, загадаў даць. 10Таму паслаў у вязніцу адсячы галаву Яну. 11І прынеслі галаву яго на місе, і далі дзяўчыне, а яна занесла сваёй маці. 12Тады вучні Янавы прыйшлі, забралі цела і пахавалі яго. Потым пайшлі расказаць Езусу.
13Калі Езус пачуў пра смерць Яна Хрысціцеля, адплыў адтуль на чоўне ў пустыннае месца адзін, а людзі, пачуўшы гэта, пайшлі за Ім пехатою з гарадоў. 14Выйшаўшы з чоўна, Езус убачыў мноства людзей і злітаваўся над імі, і аздаравіў хворых іхніх. 15Калі ж настаў вечар, Ягоныя вучні падышлі да Яго і сказалі: «Пустыннае гэтае месца і гадзіна ўжо позняя; адпусці людзей, каб яны пайшлі ў паселішчы і купілі ежы сабе». 16Езус сказаў ім: «Не трэба ім ісці, вы дайце ім есці». 17Яны ж сказалі яму: «У нас тут толькі пяць хлябоў і дзве рыбіны». 18Ён сказаў: «Прынясіце іх Мне сюды». 19І, загадаўшы народу сесці на траву, Ён узяў пяць хлябоў і дзве рыбіны, паглядзеў на неба, благаславіў і, разламаўшы, даў хлеб вучням, а вучні — людзям. 20І ўсе елі, і насыціліся, і з кавалкаў, што засталіся, сабралі дванаццаць поўных кашоў. 21А тых, хто еў, было каля пяці тысяч чалавек, не лічачы жанчын і дзяцей.
22Калі натоўп быў накормлены, Ён адразу загадаў вучням сесці ў човен і плысці ўперад Яго на другі бераг, пакуль Ён адпусціць людзей. 23Адпусціўшы народ, Езус падняўся на гару памаліцца асобна. Калі настаў вечар, заставаўся там адзін.
24Тым часам човен ужо адплыў шмат стадыяў ад берага. І кідалі яго хвалі, бо вецер быў супраціўны. 25У чацвёртую ж варту ночы Ён пайшоў да іх, ідучы па моры. 26Калі ж вучні ўбачылі, як Ён ідзе па моры, спалохаліся і казалі: «Гэта прывід». I ад страху закрычалі. 27Але Езус адразу загаварыў з імі і сказаў: «Будзьце адважнымі, гэта Я; не бойцеся!» 28Пётр сказаў Яму ў адказ: «Пане, калі гэта Ты, загадай мне ісці да Цябе па вадзе». 29Ён жа сказаў: «Ідзі!» Выйшаўшы з чоўна, Пётр пачаў ісці па вадзе і падышоў да Езуса. 30Але, адчуўшы моцны вецер, спалохаўся і, пачаўшы тануць, закрычаў: «Пане, ратуй мяне!» 31Езус адразу ж працягнуў руку, схапіў яго і сказаў: «Малаверны, чаму засумняваўся ты?» 32Калі яны ўвайшлі ў човен, вецер сціх. 33А тыя, хто быў у чоўне, пакланіліся Яму і сказалі: «Ты сапраўды Сын Божы!»
34Пераправіўшыся, яны прыбылі ў зямлю Генэзарэт. 35Калі ж людзі той мясцовасці пазналі Езуса, яны разнеслі вестку па ўсёй той ваколіцы. І прыносілі да Яго ўсіх хворых, 36і прасілі Яго, каб хоць дакрануцца да краю плашча Ягонага. І тыя, што дакрануліся, былі аздароўлены.


15 (1-39)
1Тады прыйшлі да Езуса фарысеі і кніжнікі з Ерузалема і сказалі: 2«Чаму Твае вучні парушаюць традыцыю старэйшых, бо не абмываюць рук сваіх, калі спажываюць хлеб?» 3А Ён сказаў ім у адказ: «Чаму і вы парушаеце Божую запаведзь дзеля сваёй традыцыі? 4Бог жа загадаў: “Шануй бацьку свайго і маці”, а таксама: “Хто зласловіць на бацьку ці маці, няхай будзе пакараны смерцю”. 5А вы кажаце: “Калі хтосьці скажа бацьку ці маці: Дарам ахвярным ёсць тое, чым бы я мог табе дапамагчы, 6то ён больш не абавязаны шанаваць свайго бацьку”. Так вы адмянілі слова Божае дзеля сваёй традыцыі. 7Крывадушнікі! Ісая добра прарочыў пра вас, кажучы:
8“Народ гэты шануе Мяне вуснамі,
а сэрца іхняе далёка ад Мяне.
9Але дарэмна ўшаноўваюць Мяне,
навучаючы людскім запаведзям”».
10І, паклікаўшы людзей, сказаў ім: «Слухайце і разумейце. 11Не тое, што ўваходзіць у вусны, робіць чалавека нячыстым, але тое, што выходзіць з вуснаў, робіць чалавека нячыстым!»
12Тады вучні падышлі і сказалі Яму: «Ці ведаеш, што фарысеі, пачуўшы гэтае слова, абурыліся?» 13А Ён сказаў у адказ: «Усялякая расліна, якую не пасадзіў Айцец Мой Нябесны, будзе вырвана з каранямі. 14Пакіньце іх, яны — сляпыя павадыры сляпых. Калі сляпы вядзе сляпога, то абодва ўпадуць у яму». 15Тады Пётр, адазваўшыся, папрасіў Яго: «Растлумач нам гэтую прыпавесць». 16І Езус сказаў: «Вы і далей не разумееце? 17Ці не разумееце, што ўсё, што ўваходзіць у вусны, трапляе ў жывот і выдаляецца вонкі? 18Але тое, што выходзіць з вуснаў, паходзіць з сэрца, і гэта робіць нячыстым чалавека. 19Бо з сэрца выходзяць ліхія думкі, забойствы, чужаложства, распуста, крадзеж, фальшывыя сведчанні, блюзнерствы. 20Гэта і ёсць тое, што робіць нячыстым чалавека. А есці нямытымі рукамі – не апаганьвае чалавека».
21Выйшаўшы адтуль, Езус накіраваўся ў землі Тыра і Сідона. 22I вось, жанчына канаанская, выйшаўшы з тых ваколіц, крычала Яму: «Змілуйся нада мною, Пане, Сыне Давіда! Цяжка апанаваная злым духам дачка мая». 23Але Ён не адказаў ёй ні слова.
Вучні Яго, падышоўшы, прасілі Яго: «Адпусці яе, бо яна крычыць услед за намі». 24Ён жа адказаў: «Я пасланы толькі да загінуўшых авечак з дому Ізраэля». 25Яна ж, падышоўшы, пакланілася Яму і сказала: «Пане, памажы мне!» 26Ён жа сказаў у адказ: «Нядобра забраць хлеб у дзяцей і кінуць шчанятам». 27Яна адказала: «Так, Пане! Але і шчаняты ядуць крошкі, якія падаюць са стала гаспадароў іхніх». 28Тады Езус сказаў ёй у адказ: «О, жанчына! Вялікая вера твая, няхай станецца табе, як жадаеш». I з гэтага моманту дачка яе стала здаровай.
29Адышоўшы адтуль, Езус прыйшоў да Галілейскага мора і, узышоўшы на гару, там сеў. 30І прыйшло да Яго мноства людзей, сярод якіх былі кульгавыя, сляпыя, калекі, нямыя і шмат іншых; клалі іх да ног Езуса, і Ён вылечваў іх. 31Натоўп жа здзіўляўся, бачачы, што нямыя гавораць, калекі выздараўліваюць, кульгавыя ходзяць і сляпыя бачаць, і праслаўляў Бога Ізраэля.
32Езус, паклікаўшы вучняў сваіх, сказаў ім: «Шкада Мне людзей, бо ўжо тры дні яны знаходзяцца са Мною і не маюць чаго есці; не хачу адпусціць іх галоднымі, каб не аслаблі ў дарозе». 33Вучні сказалі Яму: «Адкуль нам у пустыні ўзяць столькі хлеба, каб накарміць такі вялікі натоўп?» 34А Езус сказаў ім: «Колькі ў вас хлябоў?» Яны адказалі: «Сем і некалькі рыбінак». 35І, загадаўшы людзям сесці на зямлю, 36узяў сем хлябоў і рыбы і, узнёсшы падзяку, паламаў, і даў вучням, а вучні — людзям. 37І елі ўсе, і насыціліся, і набралі кавалкаў, што засталіся, сем поўных кашоў. 38А тых, хто еў, было, калі не лічыць жанчын і дзяцей, чатыры тысячы чалавек. 39Пасля, адпусціўшы народ, Ён сеў у човен і паплыў у межы Магдаліі.


16 (1-28)

1Падышлі да Яго фарысеі і садукеі і, выпрабоўваючы Яго, прасілі паказаць ім знак з неба. 2А Ён адказаў ім: «Вечарам кажаце: “Будзе добрае надвор’е, бо неба чырвонае”, 3а раніцай: “Сёння будзе віхура, бо неба чырвонае і пахмурнае”. Вы ўмееце распазнаваць аблічча неба, а знакі часу не можаце. 4Пакаленне ліхое і нявернае шукае знаку, але ніякага знаку не будзе дадзена яму акрамя знаку Ёны». І, пакінуўшы іх, адышоў.
5Пераправіўшыся на другі бок, вучні Яго забыліся ўзяць хлеба. 6Езус жа сказаў ім: «Глядзіце, асцерагайцеся фарысейскай і садукейскай закваскі». 7А яны разважалі самі сабе і казалі: «Мы не ўзялі хлеба!» 8Але Езус, ведаючы гэта, спытаўся: «Малаверныя, чаму разважаеце паміж сабой, што не маеце хлеба. 9Хіба не разумееце і не памятаеце пра пяць хлябоў на пяць тысяч, і колькі кашоў вы назбіралі? 10І пра сем хлябоў на чатыры тысячы, і колькі кашоў вы назбіралі? 11Як вы не разумееце, што не пра хлеб Я сказаў вам? Але асцерагайцеся фарысейскай і садукейскай закваскі». 12Тады зразумелі, што Ён казаў ім асцерагацца не хлебнай закваскі, а фарысейскага і садукейскага вучэння.
13Калі прыйшоў Езус у межы Цэзарэі Філіпавай, запытаўся ў сваіх вучняў, кажучы: «Кім людзі лічаць Сына Чалавечага?» 14Яны ж сказалі: «Адны — Янам Хрысціцелем, другія ж — Іллёю, а іншыя — Ераміем ці адным з прарокаў». 15Ён сказаў ім: «А вы кім лічыце Мяне?» 16Адказваючы, Сымон Пётр сказаў: «Ты — Хрыстус, Сын Бога Жывога». 17Тады Езус сказаў яму ў адказ: «Шчаслівы ты, Сымоне, сын Ёны, бо не цела і кроў адкрылі табе гэта, але Айцец Мой, які ў нябёсах. 18I Я кажу табе, што ты — Пётр скала, і на гэтай скале Я пабудую Касцёл Мой, і брамы пякельныя не перамогуць яго. 19Я дам табе ключы Валадарства Нябеснага, і што звяжаш на зямлі, тое будзе звязана ў небе, а што развяжаш на зямлі, тое будзе развязана ў небе». 20Тады загадаў вучням, каб нікому не расказвалі, што Ён — Хрыстус.
21З таго часу пачаў Езус адкрываць вучням сваім, што Ён павінен ісці ў Ерузалем і шмат выцерпець ад старэйшын, першасвятароў і кніжнікаў, і быць забітым, і на трэці дзень уваскрэснуць. 22Адвёўшы Яго ўбок, Пётр пачаў дакараць Яго, кажучы: «Пане, няхай абміне Цябе гэта; няхай так не здарыцца». 23Ён жа, павярнуўшыся, сказаў Пятру: «Адыдзі ад Мяне, сатана! Ты для Мяне спакуса, бо думаеш не пра тое, што Божае, але пра тое, што чалавечае!»
24Тады Езус сказаў сваім вучням: «Калі хто хоча пайсці за Мною, няхай адрачэцца ад сябе, возьме крыж свой і ідзе за Мною. 25Бо той, хто хоча ўратаваць жыццё сваё, загубіць яго, а хто загубіць жыццё сваё дзеля Мяне, той знойдзе яго. 26Бо якая будзе карысць чалавеку, калі ён здабудзе ўвесь свет, а душы сваёй пашкодзіць? Або што дасць чалавек узамен за душу сваю? 27Бо прыйдзе Сын Чалавечы ў славе Айца свайго з анёламі сваімі, і тады аддасць кожнаму паводле ўчынкаў ягоных. 28Сапраўды кажу вам, што некаторыя з тых, хто тут стаіць, не зазнаюць смерці, пакуль не ўбачаць Сына Чалавечага, які ідзе ў Валадарстве сваім».


17 (1-27)

1І праз шэсць дзён узяў Езус Пятра, Якуба і Яна, брата ягонага, і павёў іх адных на высокую гару. 2І перамяніўся перад імі. Аблічча Ягонае заззяла, як сонца, і адзенне Ягонае стала белае, як святло. 3І вось, з’явіліся ім Майсей і Ілля, і размаўлялі з Ім. 4Адазваўшыся, Пётр сказаў Езусу: «Пане, добра нам тут быць. Калі хочаш, я зраблю тут тры шатры: Табе адзін, Майсею адзін і адзін Іллі». 5Калі ён яшчэ казаў, светлае воблака агарнула іх, і вось голас з воблака сказаў: «Гэта Сын Мой умілаваны, якога Я ўпадабаў. Яго слухайце». 6Пачуўшы гэта, вучні ўпалі ніцма і вельмі спалохаліся. 7А Езус падышоў, дакрануўся да іх і сказаў: «Устаньце і не бойцеся». 8Узняўшы вочы, яны нікога не ўбачылі, акрамя аднаго Езуса.
9Калі сыходзілі з гары, Езус загадаў ім, кажучы: «Нікому не кажыце пра бачанне, пакуль Сын Чалавечы не ўваскрэсне».
10Вучні ж спыталіся ў Яго: «Чаму кніжнікі кажуць, што Ілля мае прыйсці першым?» 11Ён адказаў ім: «Ілля сапраўды прыйдзе і адновіць усё. 12Але кажу вам, што Ілля ўжо прыйшоў, і не пазналі яго, а зрабілі з ім, што хацелі. Так і Сын Чалавечы будзе цярпець ад іх». 13Тады зразумелі вучні, што Ён казаў ім пра Яна Хрысціцеля.
14Калі прыйшлі да натоўпу, падышоў да Езуса нейкі чалавек і, упаўшы перад Ім на калені, 15сказаў: «Пане, змілуйся над маім сынам; ён эпілептык і цяжка пакутуе, бо часта падае ў агонь і часта — у ваду. 16Я прыводзіў яго да тваіх вучняў, але яны не маглі вылечыць яго». 17Адказваючы, Езус сказаў: «О, пакаленне нявернае і распуснае, дакуль буду з вамі? Дакуль буду цярпець вас? Прынясіце яго да Мяне». 18І загадаў яму Езус, і выйшаў з яго злы дух, і ад гэтай гадзіны хлопец стаў здаровым. 19Тады асобна падышлі да Езуса вучні і сказалі: «Чаму нам не ўдалося выгнаць яго?» 20А Ён сказаў ім: «З прычыны малой веры вашай. Сапраўды кажу вам: калі ў вас будзе вера з гарчычнае зерне і вы скажаце гэтай гары: “Перасунься адсюль сюды!”, яна перасунецца. І для вас не будзе нічога немагчымага». (21)
22Калі яны знаходзіліся ў Галілеі, Ён сказаў ім: «Сын Чалавечы павінен быць выдадзены ў рукі людзей, 23і заб’юць Яго, і на трэці дзень Ён уваскрэсне». Тады яны вельмі засмуціліся.
24Калі ж яны прыбылі ў Кафарнаум, збіральнікі дыдрахмаў падышлі да Пятра і сказалі: «Ці ваш Настаўнік не дасць дыдрахмаў?» 25Той адказаў: «Так». І калі ён увайшоў у дом, Езус апярэдзіў яго і сказаў: «Як табе здаецца, Сымоне? З каго бяруць мыта або падатак зямныя каралі? Са сваіх сыноў ці з чужых?» 26А калі ён адказаў: «З чужых», Езус сказаў яму: «Значыць, сыны свабодныя. 27Але каб нам не спакусіць іх, ідзі на мора, закінь вуду і вазьмі першую рыбіну, якую зловіш; калі адкрыеш ёй рот, знойдзеш статэр. Вазьмі і аддай яго за Мяне і за сябе».


18 (1-35)

1У тую гадзіну падышлі вучні да Езуса, кажучы: «Дык хто ж большы ў Валадарстве Нябесным?» 2Тады Езус паклікаў дзіця, паставіў яго сярод іх 3і сказаў: «Сапраўды кажу вам, калі не навернецеся і не станеце як дзеці, не ўвойдзеце ў Валадарства Нябеснае. 4Таму кожны, хто прынізіць сябе, як дзіця гэтае, той будзе большым у Валадарстве Нябесным. 5І калі хто прымае адно такое дзіця ў імя Маё, той Мяне прымае.
6А хто спакусіць аднаго з малых гэтых, якія вераць у Мяне, таму лепш павесіць на шыю млынавы камень і патапіць у марской глыбіні. 7Гора свету праз спакусы, бо спакусы павінны прыйсці; але гора таму чалавеку, праз якога прыходзіць спакуса!
8Калі ж рука твая ці нага твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе. Лепш табе ўвайсці ў жыццё аднарукім ці кульгавым, чым з абедзвюма рукамі ці абедзвюма нагамі быць кінутым у вечны агонь. 9І калі цябе спакушае вока тваё, вырві яго і адкінь ад сябе. Лепш табе аднавокім увайсці ў жыццё, чым з двума вачыма быць кінутым у геену вогненную.
10Глядзіце, не пагарджайце ніводным з тых малых, бо кажу вам, што анёлы іхнія ў нябёсах заўсёды бачаць аблічча Айца Майго, які ў нябёсах. (11)
12Як вы думаеце? Калі ў нейкага чалавека было сто авечак, і адна з іх заблукала, ці не пакіне ён дзевяноста дзевяць у гарах і не пойдзе шукаць тую, што заблукала? 13Калі ж удасца знайсці яе, сапраўды кажу вам, ён радуецца ёй больш, чым дзевяноста дзевяці, якія не заблукалі. 14Так няма волі вашага Айца, які ў нябёсах, каб загінуў адзін з тых малых.
15Калі зграшыць супраць цябе брат твой, пайдзі і дакары яго сам-насам. Калі паслухаецца цябе, то ты здабыў свайго брата. 16Калі ж не паслухаецца, вазьмі з сабою яшчэ аднаго ці двух, каб вуснамі двух ці трох сведкаў пацвердзілася кожнае слова. 17Калі ж не паслухаецца іх, скажы Касцёлу. А калі і Касцёла не паслухаецца, то няхай ён будзе для цябе як язычнік і мытнік. 18Сапраўды кажу вам: што вы звяжаце на зямлі, тое будзе звязана ў небе, і што развяжаце на зямлі, тое будзе развязана ў небе.
19Сапраўды таксама кажу вам, што калі двое з вас на зямлі згодна прасілі б аб чым-небудзь, то станецца ім ад Айца Майго, які ў нябёсах. 20Бо, дзе двое ці трое сабраліся ў імя Маё, там Я ёсць сярод іх».
21Тады Пётр падышоў да Езуса і сказаў Яму: «Пане, калі мой брат зграшыць супраць мяне, колькі разоў я павінен прабачаць яму? Ці аж сем разоў?» 22Езус адказаў яму: «Не кажу табе, што аж сем разоў, але ажно семдзесят сем разоў».
23Таму Валадарства Нябеснае падобнае да караля, які захацеў разлічыцца са сваімі слугамі. 24Калі ён пачаў разлічвацца, прывялі да яго аднаго, які вінен быў яму дзесяць тысячаў талантаў. 25Паколькі той не меў чым заплаціць, то гаспадар загадаў прадаць яго і жонку, і дзяцей, і ўсё, што ён меў, і заплаціць. 26Тады, упаўшы, слуга кланяўся перад ім і казаў: “Будзь велікадушны да мяне, і ўсё табе аддам”. 27Гаспадар, злітаваўшыся над гэтым слугой, адпусціў яго і дараваў яму доўг. 28А калі гэты слуга выйшаў, знайшоў аднаго з сабратоў сваіх, які вінен быў яму сто дынараў, і, схапіўшы яго, душыў, кажучы: “Аддай мне, што вінен”. 29Тады сабрат яго ўпаў да ног ягоных і маліў яго, кажучы: “Будзь велікадушны да мяне, і аддам табе”. 30Аднак той не захацеў, але пайшоў і пасадзіў яго ў вязніцу, пакуль не аддасць доўгу.
31Сабраты яго, убачыўшы, што здарылася, засмуціліся вельмі і, прыйшоўшы, расказалі гаспадару свайму ўсё, што cталася. 32Тады гаспадар паклікаў яго і сказаў: “Нягодны слуга! Увесь твой доўг я дараваў табе, таму што ты папрасіў мяне; 33ці ж не належала і табе змілавацца над сабратам тваім, як і я змілаваўся над табою?” 34I, разгневаўшыся, гаспадар ягоны аддаў яго катам, пакуль не верне яму ўсяго доўгу. 35Так і Айцец Мой Нябесны зробіць вам, калі кожны з вас ад сэрца не даруе брату свайму».


19 (1-30)

1Сказаўшы гэтыя словы, Езус пакінуў Галілею і прыбыў у межы Юдэі, на другі бок Ярдана. 2Ішло за Ім вялікае мноства людзей, і Ён аздаравіў іх там.
3Тады падышлі да Езуса фарысеі і, выпрабоўваючы Яго, пыталіся: «Ці дазволена чалавеку з усялякай прычыны разводзіцца са сваёй жонкаю?» 4Ён жа, адказваючы, сказаў: «Хіба вы не чыталі, што Стварыцель спачатку стварыў іх мужчынам і жанчынай?» 5І сказаў: «Таму пакіне мужчына бацьку і маці і злучыцца з жонкай сваёй, і будуць двое адным целам. 6Так што яны ўжо не двое, але адно цела. Таму, што Бог злучыў, чалавек няхай не разлучае». 7Тады яны сказалі Яму: «Чаму ж Майсей загадаў даць разводны ліст і адпусціць яе?» 8Ён сказаў ім: «Майсей праз упартасць вашых сэрцаў дазволіў вам разводзіцца са сваімі жонкамі, аднак спачатку так не было. 9А Я кажу вам: хто развядзецца з жонкаю сваёю не з прычыны распусты і ажэніцца з іншай, той чужаложыць».
10Вучні Ягоныя спыталіся ў Яго: «Калі такія адносіны чалавека з жонкаю, то лепш не жаніцца». 11Ён жа адказаў ім: «Не ўсе разумеюць гэтае слова, але тыя, каму дадзена. 12Бо ёсць скапцы, якія нарадзіліся такімі з улоння маці; ёсць скапцы, якіх людзі спаклалі; і ёсць скапцы, якія самі зрабілі сябе скапцамі дзеля Валадарства Нябеснага. Хто можа зразумець гэта, няхай разумее».
13Тады прынеслі да Езуса дзяцей, каб Ён усклаў на іх рукі і памаліўся. Але вучні забаранялі ім. 14Тады Езус сказаў: «Дазвольце дзецям і не забараняйце ім прыходзіць да Мяне, бо такім належыць Валадарства Нябеснае». 15І, усклаўшы на іх рукі, пайшоў адтуль.
16І вось, да Яго падышоў адзін чалавек і сказаў: «Настаўнік, што добрага зрабіць мне, каб мець жыццё вечнае?» 17Ён адказаў яму: «Чаму пытаешся ў мяне пра дабро? Адзін ёсць Добры! Калі хочаш увайсці ў жыццё, захоўвай запаведзі».
18Той спытаўся ў Яго: «Якія?» Езус адказаў: «Не забівай, не чужалож, не крадзі, не сведчы фальшыва, 19шануй бацьку і маці, любі бліжняга свайго, як самога сябе». 20Юнак сказаў Яму: «Усё гэта я захоўваў, чаго яшчэ нестае мне?» 21Езус адказаў яму: «Калі хочаш быць дасканалым, ідзі, прадай маёмасць сваю і раздай убогім, і будзеш мець скарб у нябёсах; пасля прыходзь і ідзі за Мною». 22Пачуўшы сказанае, юнак адышоў маркотны, бо меў вялікую маёмасць.
23А Езус сказаў сваім вучням: «Сапраўды кажу вам, што цяжка багатаму ўвайсці ў Валадарства Нябеснае. 24І яшчэ кажу вам: лягчэй вярблюду прайсці праз ігольнае вушка, чым багатаму ўвайсці ў Валадарства Божае». 25Пачуўшы гэта, вучні вельмі здзівіліся і сказалі: «Дык хто ж можа збавіцца?» 26Езус паглядзеў і сказаў ім: «У людзей гэта немагчыма, а ў Бога ўсё магчыма».
27Тады Пётр спытаў Яго: «Вось, мы пакінулі ўсё і пайшлі за Табою. Дык што мы атрымаем?» 28А Езус сказаў ім: «Сапраўды кажу вам, што ў новым жыцці, калі Сын Чалавечы сядзе на троне славы сваёй, таксама вы, якія пайшлі за Мною, сядзеце на дванаццаці тронах, каб судзіць дванаццаць плямёнаў Ізраэля. 29І кожны, хто пакінуў дом, ці братоў, ці сясцёр, ці айцоў, ці маці, ці дзяцей, ці землі дзеля Майго імя, здабудзе ў сто разоў больш і атрымае ў спадчыну жыццё вечнае.
30Але шмат першых будзе апошнімі, і апошніх — першымі.


20 (1-34)

1Валадарства Нябеснае падобнае да гаспадара дому, які выйшаў на світанні наняць работнікаў у свой вінаграднік. 2Дамовіўшыся з работнікамі па дынару за дзень, ён паслаў іх у свой вінаграднік. 3Пасля ён выйшаў каля трэцяй гадзіны і, убачыўшы іншых, якія стаялі на рынку без працы, 4cказаў ім: “Ідзіце і вы ў мой вінаграднік, а я справядліва заплачу вам”. 5Яны пайшлі. Зноў выйшаўшы каля шостай і дзевятай гадзіны, зрабіў тое самае. 6Выйшаўшы каля адзінаццатай гадзіны, ён знайшоў іншых, якія стаялі без працы, і сказаў ім: “Чаму вы стаіце тут цэлы дзень без працы?” 7Яны сказалі яму: “Нас ніхто не наняў”. Ён сказаў ім: “Ідзіце і вы ў вінаграднік”.
8Калі ж настаў вечар, гаспадар вінаградніку сказаў свайму эканому: “Пакліч работнікаў і заплаці, пачаўшы з апошніх да першых”. 9I тыя, хто прыйшоў каля адзінаццатай гадзіны, атрымалі па дынары. 10Тыя, што прыйшлі першымі, думалі, што атрымаюць больш, але яны таксама атрымалі па дынары. 11Узяўшы, яны пачалі наракаць на гаспадара дому, 12кажучы: “Гэтыя апошнія працавалі адну гадзіну, і ты зраўняў іх з намі, якія перанеслі цяжкі дзень і спёку”. 13У адказ ён сказаў аднаму з іх: “Дружа, я не крыўджу цябе. Хіба не аб дынары ты дамаўляўся са мною? 14Вазьмі сваё і ідзі. Я ж хачу даць гэтаму апошняму так, як і табе. 15Ці ж не дазволена мне рабіць са сваім тое, што хачу? Ці вока тваё зайздросціць, што я добры?”
16Гэтак апошнія будуць першымі, а першыя — апошнімі».
17Калі Езус узыходзіў у Ерузалем, Ён узяў асобна дванаццаць вучняў і ў дарозе сказаў ім: 18«Вось, мы ўзыходзім у Ерузалем, і Сын Чалавечы будзе выдадзены першасвятарам і кніжнікам. Яны асудзяць Яго на смерць 19і аддадуць Яго язычнікам на здзек, бічаванне і ўкрыжаванне, а на трэці дзень Ён уваскрэсне».
20Тады падышла да Яго маці сыноў Зэбэдэя са сваімі сынамі, пакланілася і прасіла Яго аб нечым. 21Ён жа сказаў ёй: «Чаго ты хочаш?» Яна адказала: «Скажы, каб гэтыя два сыны мае селі ў Тваім Валадарстве адзін праваруч, а другі леваруч Цябе». 22Езус сказаў у адказ: «Не ведаеце, аб чым просіце. Ці можаце піць келіх, які Я павінен піць?» Яны адказалі Яму: «Можам». 23Тады Ён сказаў ім: «Келіх мой будзеце піць, але даць сесці праваруч ці леваруч Мяне, не ад Мяне залежыць, а каму падрыхтавана Айцом Маім».
24І, пачуўшы, дзесяць вучняў абурыліся на двух братоў. 25А Езус, паклікаўшы іх, сказаў: «Вы ведаеце, што кіраўнікі народаў пануюць над імі, і вяльможы маюць уладу над імі. 26Але не так няхай будзе сярод вас: хто хоча быць большым сярод вас, няхай будзе вам слугою; 27і хто хоча сярод вас быць першым, няхай будзе вашым нявольнікам. 28Бо Сын Чалавечы не для таго прыйшоў, каб Яму служылі, але каб служыць і аддаць жыццё сваё для адкуплення многіх».
29Калі яны выходзілі з Ерыхона, за Ім ішоў вялікі натоўп. 30І вось, двое сляпых, што сядзелі пры дарозе, пачуўшы, што праходзіць Езус, пачалі крычаць: «Змілуйся над намі, Пане, Сыне Давіда!» 31Народ жа прымушаў іх змоўкнуць, але яны крычалі яшчэ мацней: «Змілуйся на намі, Пане, Сыне Давіда!» 32Езус спыніўся, паклікаў іх і сказаў: «Што хочаце, каб Я зрабіў вам?» 33Яны адказалі Яму: «Пане, каб адкрыліся вочы нашы». 34Езус, злітаваўшыся, дакрануўся да вачэй іхніх, і адразу яны пачалі бачыць, і пайшлі за Ім.


21 (1-46)

1Калі наблізіліся да Ерузалема і прыйшлі ў Бэтфагію да гары Аліўнай, тады Езус паслаў двух вучняў, 2кажучы ім: «Ідзіце ў паселішча, што перад вамі. Там адразу знойдзеце прывязаную асліцу і асляня з ёю. Адвяжыце і прывядзіце да Мяне. 3Калі вам хто скажа што-небудзь, адкажыце, што яны патрэбны Пану; і зараз жа адашле іх». 4І сталася гэта, каб збылося сказанае прарокам:
5«Скажыце дачцэ Сіёна:
вось Кароль твой ідзе да цябе;
лагодны, седзячы на асліцы, на асляняці,
сыне пад’ярэмнай».
6Вучні пайшлі і зрабілі так, як загадаў ім Езус. 7Прывялі асліцу і асляня і паклалі на іх свае плашчы, і Ён сеў на іх. 8І мноства людзей слала свае плашчы на дарозе, а іншыя зразалі галіны з дрэў і слалі на дарозе. 9А натоўпы, якія ішлі спераду і за Ім, усклікалі: «Гасанна Сыну Давіда! Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана! Гасанна на вышынях!»
10Калі Ён увайшоў у Ерузалем, узрушыўся ўвесь горад, і пыталіся: «Хто гэта?» 11А народ адказваў: «Гэта прарок Езус з Назарэта Галілейскага».
12І ўвайшоў Езус у святыню, і прагнаў усіх, хто гандляваў і купляў у святыні, а сталы мянялаў і лаўкі гандляроў галубамі папераварочваў. 13Ён сказаў ім: «Напісана: “Дом Мой назавецца домам малітвы”, а вы зрабілі з яго пячору разбойнікаў».
14І падышлі да Яго ў святыні сляпыя і кульгавыя, а Ён аздаравіў іх. 15Але першасвятары і кніжнікі, калі ўбачылі цуды, якія Ён учыніў, і дзяцей, якія ўсклікалі ў святыні: «Гасанна Сыну Давіда», абурыліся 16і сказалі Яму: «Ці чуеш, што Яны кажуць?» А Езус адказаў ім: «Так. Хіба вы не чыталі ніколі: “З вуснаў немаўлят і тых, хто ссе, Ты ўчыніў хвалу”?» 17Пакінуўшы іх, Ён выйшаў з горада ў Бэтанію і пераначаваў там.
18А раніцай, калі вяртаўся ў горад, адчуў голад. 19Убачыўшы пры дарозе смакоўніцу, падышоў да яе і нічога, акрамя лісця, на ёй не знайшоў. Тады сказаў ёй: «Няхай з цябе ніколі навекі не будзе пладоў». І смакоўніца адразу засохла. 20Калі вучні ўбачылі гэта, здзівіліся і сказалі: «Як гэта адразу смакоўніца высахла?» 21А Езус сказаў ім у адказ: «Сапраўды кажу вам: калі ў вас будзе вера і не будзе сумненняў, то не толькі зробіце гэта са смакоўніцай, але і калі скажаце гары гэтай: “Падыміся і кінься ў мора”, збудзецца. І ўсё, чаго папросіце ў малітве з верай, атрымаеце».
23Калі Ён прыйшоў у святыню і навучаў, падышлі да Яго першасвятары і старэйшыны народу і сказалі: «Якою ўладаю Ты гэта робіш? І хто даў Табе гэтую ўладу?» 24Езус адказаў ім: «Спытаю ў вас і Я пра адно; калі скажаце Мне пра гэта, тады і Я вам скажу, якою ўладаю раблю гэта. 25Адкуль быў Янаў хрост? З неба ці ад людзей?» Яны ж разважалі паміж сабою, кажучы: «Калі скажам “з неба”, то Ён скажа нам: “Чаму ж вы не паверылі яму?” 26А калі скажам “ад людзей”, – баімся натоўпу, бо ўсе лічаць Яна прарокам». 27І сказалі ў адказ Езусу: «Не ведаем». Тады і Ён сказаў ім: «І Я не скажу вам, якой уладай раблю гэта».
28«Як вам здаецца? У аднаго чалавека былі два сыны. Прыйшоўшы да першага, ён сказаў: “Сыне, ідзі і працуй сёння ў вінаградніку”. 29Але той адказаў: “Не хачу.” Аднак пасля, апамятаўшыся, пайшоў. 30Тады падышоў да другога і сказаў тое самае. Той жа сказаў у адказ: “Іду, гаспадару”. І не пайшоў. 31Каторы з двух выканаў волю бацькі?» Кажуць Яму: «Першы». Тады Езус сказаў ім: «Сапраўды кажу вам, што мытнікі і распусніцы ідуць перад вамі ў Валадарства Божае. 32Прыйшоў да вас Ян шляхам справядлівасці, і вы не паверылі яму. А мытнікі і распусніцы паверылі. Вы ж, убачыўшы, не апамяталіся пасля, каб паверыць яму.
33Паслухайце іншую прыпавесць. Быў адзін гаспадар дому, які пасадзіў вінаграднік, абнёс яго агароджай, выкапаў у ім давіла, пабудаваў вежу ды, аддаўшы яго вінаградарам, паехаў. 34Калі ж наблізіўся час ураджаю, ён паслаў слугаў сваіх да вінаградараў, каб забраць ураджай свой. 35А вінаградары, схапіўшы слугаў ягоных, аднаго пабілі, другога забілі, а іншага закідалі камянямі. 36Той зноў паслаў яшчэ больш слугаў, і з імі ўчынілі тое самае. 37Урэшце ён паслаў да іх свайго сына, кажучы: “Ушануюць сына майго”. 38Але, убачыўшы сына, вінаградары сказалі адзін аднаму: “Гэта спадкаемца. Хадземце, заб’ем яго і завалодаем спадчынай ягонай”. 39І, схапіўшы яго, выкінулі з вінаградніку і забілі. 40Калі ж прыйдзе гаспадар вінаградніку, што зробіць з гэтымі вінаградарамі?» 41Адказалі Яму: «Злачынцаў гэтых пакарае ліхою смерцю, а вінагараднік аддасць іншым вінаградарам, якія будуць аддаваць яму плады ў адпаведны час». 42Езус сказаў ім: «Няўжо ж вы ніколі не чыталі ў Пісаннях:
“Камень, адкінуты будаўнікамі,
стаў галавою вугла.
Пан учыніў гэта,
і дзіўнае яно ў вачах нашых”?
43Таму кажу вам, што адымецца ў вас Валадарства Божае і дадзена будзе народу, які прынясе плады яго. 44І той, хто ўпадзе на гэты камень, разаб’ецца, а на каго ён упадзе, таго раструшчыць».
45Калі першасвятары і фарысеі пачулі Ягоныя прыпавесці, зразумелі, што Ён гаворыць пра іх. 46Таму намагаліся схапіць Яго, але баяліся людзей, бо тыя лічылі Яго прарокам.


22 (1-46)

1Езус зноў расказаў ім прыпавесць: 2«Валадарства Нябеснае падобнае да караля, які справіў вяселле для свайго сына. 3Ён паслаў сваіх слугаў паклікаць запрошаных на вяселле, але яны не хацелі прыйсці. 4Зноў паслаў іншых слугаў, кажучы: “Скажыце запрошаным: вось я прыгатаваў гасціну маю, зарэзаны валы мае і адкормленая жыўнасць, і ўсё падрыхтавана; прыходзьце на вяселле”. 5Але яны пагардзілі і адышлі, хто на сваё поле, а хто да свайго гандлю. 6Астатнія ж, схапіўшы слугаў ягоных, зняважылі і забілі іх.
7Кароль жа раззлаваўся і, паслаўшы войска сваё, знішчыў забойцаў гэтых і падпаліў іхні горад. 8Тады ён сказаў сваім слугам: “Вяселле гатова, але запрошаныя не былі годнымі. 9Таму пайдзіце на ростані і ўсіх, каго сустрэнеце, запрасіце на вяселле”. 10Тыя слугі, выйшаўшы на дарогі, сабралі ўсіх, каго знайшлі: і кепскіх, і добрых. І напоўнілася вяселле гасцямі. 11Кароль, увайшоўшы паглядзець на гасцей, убачыў там чалавека, апранутага не ў вясельную вопратку, 12і сказаў яму: “Дружа, як ты ўвайшоў сюды, не маючы вясельнай вопраткі?” Той прамаўчаў. 13Тады кароль сказаў слугам: “Звяжыце яму ногі і рукі і выкіньце яго вон, у цемру. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў”. 14Бо шмат пакліканых, але мала выбраных».
15Тады Фарысеі пайшлі і раіліся, як бы злавіць Езуса на слове. 16I паслалі да Яго вучняў сваіх разам з прыхільнікамі Ірада, каб сказалі: «Настаўнік, мы ведаем, што Ты праўдзівы і шляху Божаму праўдзіва вучыш, і не зважаеш ні на кога, бо не глядзіш на аблічча людзей. 17Таму скажы нам: як Табе здаецца? Ці належыць плаціць падатак цэзару, ці не?» 18Але Езус, ведаючы зласлівасць іхнюю, сказаў: «Чаму Мяне выпрабоўваеце, крывадушнікі? 19Пакажыце Мне падатковую манету». Яны прынеслі Яму дынар. 20Ён спытаў іх: «Чыя гэта выява і надпіс?» 21Адказалі Яму: «Цэзара». Тады Ён сказаў ім: «Дык аддавайце цэзарава цэзару, а Божае Богу». 22Пачуўшы гэта, яны здзівіліся і, пакінуўшы Яго, адышлі.
23У той дзень падышлі да Яго садукеі, якія кажуць, што няма ўваскрашэння, і спыталіся ў Яго: 24«Настаўнік, Майсей сказаў: “Калі нехта памрэ, не маючы дзяцей, няхай яго брат возьме ўдаву ягоную і адродзіць нашчадкаў брату свайму”. 25Дык вось, было ў нас сем братоў. Першы, ажаніўшыся, памёр і, не маючы патомства, пакінуў жонку брату свайму. 26Гэтаксама і другі, і трэці, аж да сёмага. 27А пасля ўсіх памерла і жонка. 28Пры ўваскрашэнні катораму з семярых яна будзе за жонку? Бо яна належала ўсім». 29Езус адказаў ім: «Вы памыляецеся, не ведаючы ні Пісання, ні сілы Божай. 30Бо пры ўваскрашэнні ні жэняцца, ні выходзяць замуж, але жывуць, як анёлы Божыя на нябёсах. 31А пра ўваскрашэнне памерлых хіба вы не чыталі сказанага вам ад Бога: 32“Я Бог Абрагама, Бог Ісаака і Бог Якуба”? Бог не ёсць Богам мёртвых, а жывых». 33Натоўп, пачуўшы гэта, дзівіўся з вучэння Яго.
34Калі фарысеі пачулі, што Езус прымусіў замоўкнуць садукеяў, яны сабраліся разам. 35І адзін з іх, кніжнік, выпрабоўваючы Яго, спытаўся: 36«Настаўнік, якая запаведзь найбольшая ў Законе?» 37Езус адказаў яму: «“Любі Пана Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсім розумам тваім”. 38Гэта найбольшая і першая запаведзь. 39Другая ж — падобная да яе: “Любі бліжняга твайго, як самога сябе”. 40На гэтых дзвюх запаведзях грунтуецца ўвесь Закон і Прарокі».
41Калі фарысеі сабраліся, Езус 42спытаўся ў іх: «Што вы думаеце пра Хрыста? Чый Ён сын?» Яны адказалі Яму: «Давіда». 43Ён сказаў ім: «Як жа Давід, натхнёны Духам, называе Яго Панам, калі кажа:
44“Сказаў Пан Пану майму: сядзь праваруч Мяне,
пакуль не пакладу ворагаў Тваіх пад ногі Твае”?
45Дык калі Давід называе Яго Панам, які ж Ён сын яму?» 46І ніхто не здолеў адказаць Яму ні слова. З таго дня ніхто больш не адважваўся пытацца ў Яго.


23 (1-39)

1Тады Езус прамовіў да натоўпу і вучняў сваіх: 2«Пасад Майсея занялі кніжнікі і фарысеі. Таму ўсё, што скажуць вам, 3рабіце і захоўвайце, але не паступайце паводле ўчынкаў іхніх. Бо яны гавораць і не робяць. 4Яны звязваюць цяжкія і непасільныя ношы і ўскладаюць на плечы людзей, а самі не хочуць і пальцам крануць іх. 5Усе ж учынкі свае робяць яны дзеля таго, каб паказацца людзям. Яны пашыраюць філактэрыі свае і павялічваюць махры. 6Любяць першыя месцы на гасцінах і першыя лавы ў сінагогах, 7і прывітанні на рынках, і каб людзі называлі іх “pаббі”. 8Вы ж не дазваляйце называць сябе настаўнікамі, бо адзін у вас Настаўнік, а ўсе вы — браты. 9І айцом вашым не называйце нікога на зямлі, бо адзін у вас Айцец Нябесны. 10Не дазваляйце таксама называць сябе настаўнікамі, бо адзін у вас Настаўнік — Хрыстус. 11Большы з вас няхай будзе для вас слугою. 12Бо той, хто ўзвышае сябе, будзе прыніжаны, а той, хто прыніжае сябе, будзе ўзвышаны.
13Гора вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што зачыняеце Валадарства Нябеснае перад людзьмі! Бо самі не ўваходзіце і, калі ўваходзяць іншыя, не пускаеце іх. (14)
15Гора вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што абыходзіце мора і сушу, каб прыдбаць хоць аднаго новага верніка. Калі ж гэта здараецца, робіце яго сынам геены, удвая горшым, чым вы самі!
16Гора вам, сляпыя павадыры, якія кажаце: “Калі хто клянецца святыняй, то нічога; але калі хто клянецца золатам святыні, то абавязаны”. 17Неразумныя і сляпыя! Што большае: золата, ці святыня, якая асвячае золата? 18І зноў: “Калі хто клянецца ахвярнікам, то нічога; а калі клянецца дарам, што на ім, то абавязаны”. 19Сляпыя! Што большае: дар, ці ахвярнік, які асвячае дар? 20Таму той, хто клянецца ахвярнікам, клянецца і ім, і ўсім, што на ім. 21І той, хто клянецца святыняю, клянецца і ёю, і тым, хто жыве ў ёй. 22А хто клянецца небам, клянецца тронам Божым і тым, хто сядзіць на ім.
23Гора, вам кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што даяце дзесяціну з мяты, анісу і кмену, але абмінаеце тое, што важнейшае ў Законе: правасуддзе, міласэрнасць і веру! Гэта трэба было рабіць і таго не абмінаць. 24Сляпыя павадыры, якія адцэджваеце камара, а праглынаеце вярблюда.
25Гора, вам кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што звонку ачышчаеце кубак і місу, а ўнутры яны поўныя драпежнасці і нястрыманасці! 26Сляпы фарысей, спачатку ачысці кубак унутры, каб ён стаў чыстым і звонку.
27Гора вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, бо вы падобныя да пабеленых трунаў, якія звонку здаюцца прыгожымі, але ўнутры поўныя касцей нябожчыкаў і ўсялякай нячыстасці! 28Так і вы звонку здаяцеся людзям справядлівымі, але ўнутры поўныя крывадушша і беззаконня.
29Гора вам, кніжнікі і фарысеі, крывадушнікі, таму што ўзносіце грабніцы прарокам і ўпрыгожваеце магілы праведнікаў, 30кажучы: “Калі б мы жылі ў дні айцоў нашых, то не былі б саўдзельнікамі ў праліцці крыві прарокаў!” 31Так вы сведчыце супраць саміх сябе, што вы сыны тых, хто забіваў прарокаў. 32Дапоўніце ж меру сваіх айцоў. 33Вужы, пакаленне змяінае, як вы пазбегнеце прысуду да геены? 34Таму я пасылаю да вас прарокаў, мудрацоў і кніжнікаў. Адных з іх вы пазабіваеце і ўкрыжуеце, а другіх будзеце бічаваць у сінагогах сваіх, і будзеце гнаць з горада ў горад. 35Так упадзе на вас уся праведная кроў, пралітая на зямлі, ад крыві справядлівага Абэля аж да крыві Захарыі, сына Барахіі, якога вы забілі паміж святыняй і ахвярнікам. 36Сапраўды кажу вам: усё гэта ўпадзе на гэтае пакаленне.
37Ерузалем, Ерузалем, ты забіваеш прарокаў і камянуеш пасланых да цябе. Колькі разоў Я хацеў сабраць дзяцей тваіх, як птушка збірае пад крыламі птушанят сваіх, але вы не захацелі! 38Вось, застаецца вам дом ваш пусты! 39Бо кажу вам: адгэтуль не ўбачыце Мяне, пакуль не ўсклікнеце: “Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана!”»


24 (1-51)

1Выйшаўшы, Езус пайшоў ад святыні. І падышлі вучні Яго, каб паказаць Яму будынкі святыні. 2А Ён сказаў ім: «Ці бачыце ўсё гэта? Сапраўды кажу вам: не застанецца тут каменя на камені, які б не быў зруйнаваны». 3Калі Ён сядзеў на Аліўнай гары, падышлі да Яго вучні асобна, кажучы: «Скажы нам, калі гэта будзе і які знак Твайго прыйсця і сканчэння свету?»
4Адказваючы, Езус сказаў ім: «Глядзіце, каб хто не звёў вас. 5Бо многія прыйдуць пад імем Маім, кажучы: “Я Хрыстус”, і многіх звядуць. 6Вы пачуеце пра войны і весткі з войнаў. Глядзіце, не палохайцеся, бо так павінна адбыцца. Але гэта яшчэ не канец. 7Бо народ паўстане на народ, і каралеўства на каралеўства, і ў розных месцах узнікнуць паморак і землятрусы. 8Усё гэта — пачатак пакутаў. 9Пасля аддадуць вас на ўціск і будуць забіваць вас, і зненавідзяць вас усе народы за імя Маё. 10Тады шмат хто зняверыцца, і будуць выдаваць адзін аднаго і ненавідзець адзін аднаго. 11І паўстане шмат фальшывых прарокаў, і яны шмат каго звядуць. 12А з-за таго, што пашырыцца беззаконне, любоў многіх астыне. 13Але той, хто вытрывае да канца, будзе збаўлены. 14І гэта Евангелле Валадарства будзе абвешчана па ўсім свеце на сведчанне ўсім народам; і тады настане канец.
15Калі ж убачыце агіду спусташэння, прадказаную прарокам Даніэлем, якая пануе на святым месцы (хто чытае, няхай разумее), 16тады тыя, хто ў Юдэі, няхай уцякаюць у горы; 17хто будзе на даху, няхай не спускаецца ўзяць рэчы з дому свайго. 18А хто на полі, няхай не вяртаецца ўзяць вопратку сваю. 19Гора цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі у тыя дні!
20Маліцеся, каб вашы ўцёкі не прыпалі на зіму ці на шабат. 21Таму што будзе тады вялікая туга, якой не было ад пачатку свету аж дагэтуль і не будзе. 22І калі б не скараціліся тыя дні, не ўратавалася б ніякае цела. Але дзеля выбраных скароцяцца дні гэтыя. 23Тады, калі хтосьці скажа вам: “Вось, тут Хрыстус”, ці: “Там”, не верце! 24Бо паўстануць фальшывыя месіі і фальшывыя прарокі і будуць чыніць вялікія знакі і цуды, каб увесці ў зман па магчымасці і выбраных. 25Вось, Я прадказаў вам. 26А калі вам скажуць: “Вось, ён у пустыні”, не выходзьце. Або: “Вось, ён у патаемных пакоях”, не верце. 27Бо як маланка мільгае з усходу і паказваецца аж на захадзе, такім будзе прыйсце Сына Чалавечага. 28Бо там, дзе трупы, збяруцца арлы.
29Адразу пасля нядолі тых дзён зацемніцца сонца, і месяц не дасць святла свайго, і зоркі пападаюць з неба, і пахіснуцца нябесныя сілы. 30Тады на небе з’явіцца знак Сына Чалавечага, і загалосяць усе зямныя плямёны, і ўбачаць, як Сын Чалавечы прыходзіць на аблоках з вялікай магутнасцю ў славе. 31Ён пашле анёлаў сваіх з моцным гучаннем трубы, і збяруць выбраных Яго з чатырох бакоў свету з аднаго краю нябёс да другога.
32Вучыцеся на прыкладзе смакоўніцы: калі галінка яе становіцца ўжо мяккай і пускае лісце, ведаеце, што блізка лета. 33Так і вы, калі ўсё гэта ўбачыце, ведайце, што блізка, пры дзвярах. 34Сапраўды кажу вам: не міне пакаленне гэтае, як усё гэта адбудзецца. 35Неба і зямля мінуць, а словы Мае не мінуць.
36А пра дзень той і гадзіну ніхто не ведае, ні анёлы нябесныя, ні Сын, а толькі Айцец. 37Але як было ў дні Ноя, так будзе і ў час прыйсця Сына Чалавечага. 38Бо, як у дні перад патопам елі, пілі, жаніліся і выходзілі замуж аж да таго дня, калі Ной увайшоў у каўчэг, 39і не ведалі, пакуль не прыйшоў патоп і не забраў усіх, так будзе і ў час прыйсця Сына Чалавечага. 40Тады двое будуць у полі: адзін будзе ўзяты, а другі пакінуты. 41Дзве будуць малоць на жорнах: адна будзе ўзята, а другая пакінута.
42Таму чувайце, бо не ведаеце, у які дзень Пан ваш прыйдзе. 43Але знаеце, што, калі б гаспадар дому ведаў, у якую варту прыйдзе злодзей, то не спаў бы і не даў бы падкапаць дом свой. 44Таму і вы будзьце гатовыя, бо Сын Чалавечы прыйдзе ў тую гадзіну, калі вы не думаеце. 45Хто ж верны і разумны слуга, якога гаспадар паставіў над слугамі сваімі даваць ім спажытак у адпаведны час? 46Шчаслівы той слуга, якога гаспадар ягоны, калі прыйдзе, застане, што ён так робіць. 47Сапраўды кажу вам, што над усёй маёмасцю сваёй паставіць яго. 48Калі ж гэты благі слуга скажа ў сэрцы сваім: “Не спяшаецца гаспадар мой”, 49і пачне біць сяброў сваіх, есці і піць з п’яніцамі, 50то гаспадар слугі гэтага прыйдзе ў дзень, калі ён не чакае, і ў гадзіну, аб якой не ведае. 51І адлучыць яго, і вызначыць яму долю разам з крывадушнікамі. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў.


25 (1-46)

1Валадарства Нябеснае будзе падобнае да дзесяці паннаў, якія, узяўшы свае светачы, выйшлі насустрач жаніху. 2Пяць з іх былі неразумныя, а пяць — мудрыя. 3Неразумныя, узяўшы свае светачы, не ўзялі з сабою алею. 4Мудрыя ж разам са светачамі сваімі ўзялі алей у пасудзіны. 5Калі жаніх спазняўся, то задрамалі ўсе і паснулі. 6А сярод ночы ўзняўся крык: “Вось жаніх! Выходзьце яму насустрач”. 7Тады ўсталі ўсе панны гэтыя і прывялі ў парадак свае светачы. 8Неразумныя ж сказалі мудрым: “Дайце нам вашага алею, бо нашыя светачы гаснуць”. 9А мудрыя адказалі: “Каб хапіла і вам, і нам, пайдзіце лепш да тых, хто прадае, і купіце сабе”. 10Калі ж яны пайшлі купляць, прыйшоў жаніх, і тыя, што былі падрыхтаваныя, увайшлі з ім на вяселле, і зачыніліся дзверы. 11Пасля прыйшлі і астатнія панны ды кажуць: “Пане, пане, адчыні нам”. 12А ён адказаў ім: “Сапраўды кажу вам: не ведаю вас”. 13Таму чувайце, бо не ведаеце ні дня, ні гадзіны.
14Пэўны чалавек, ад’язджаючы, паклікаў сваіх слугаў і даручыў ім сваю маёмасць. 15Аднаму даў пяць талантаў, другому — два, іншаму — адзін; кожнаму паводле іхніх магчымасцяў, і ад’ехаў. 16Той, які атрымаў пяць талантаў, пайшоў і пусціў іх у абарот, і зарабіў яшчэ пяць. 17Таксама і той, які атрымаў два, зарабіў яшчэ два. 18А той, які атрымаў адзін, пайшоў і закапаў яго ў зямлю, і схаваў срэбра свайго гаспадара. 19Па доўгім часе прыйшоў гаспадар слугаў гэтых і пачаў патрабаваць ад іх рахунку. 20Той, які атрымаў пяць талантаў, падышоў і прынёс яшчэ пяць талантаў і сказаў: “Гаспадар, пяць талантаў ты даў мне, вось яшчэ пяць талантаў я зарабіў на іх”. 21Гаспадар ягоны сказаў яму: “Добра, слуга добры і верны, у малым ты быў верны, над многім цябе пастаўлю. Увайдзі ў радасць гаспадара твайго”. 22Падышоў таксама і той, які атрымаў два таланты, і сказаў: “Гаспадар, два таланты ты даў мне, вось яшчэ два таланты зарабіў я”. 23Гаспадар ягоны сказаў яму: “Добра, слуга добры і верны, у малым ты быў верны, над многім цябе пастаўлю. Увайдзі ў радасць гаспадара твайго”. 24Падышоў і той, які атрымаў адзін талант, і сказаў: “Гаспадар, я ведаў, што ты чалавек жорсткі, жнеш там, дзе не сеяў, і збіраеш там, дзе не рассыпаў. 25Таму, пабаяўшыся, я пайшоў і схаваў талант твой у зямлю. Вось вазьмі сваё”. 26Гаспадар жа ягоны сказаў яму ў адказ: “Нягодны і лянівы слуга! Ты ведаў, што я жну там, дзе не сеяў, і збіраю там, дзе не рассыпаў. 27Таму трэба было табе аддаць срэбра маё банкірам, а я, прыйшоўшы, атрымаў бы сваё з выгадай. 28Таму забярыце ў яго талант і дайце таму, хто мае дзесяць талантаў. 29Бо кожнаму, хто мае, будзе дадзена і памножыцца. А ў таго, хто не мае, будзе забрана і тое, што мае. 30А бескарыснага слугу выкіньце вон у цемру. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў”.
31Калі прыйдзе Сын Чалавечы ў славе сваёй і ўсе анёлы з Ім, тады сядзе на троне славы сваёй. 32I сабраныя будуць перад Ім усе народы, і Ён аддзеліць адных ад другіх, як пастух аддзяляе авечак ад казлоў. 33І паставіць авечак праваруч, а казлоў — леваруч. 34Тады скажа Валадар тым, хто праваруч Яго: “Прыйдзіце, благаслаўлёныя Айца Майго, прыміце ў спадчыну Валадарства, падрыхтаванае вам ад стварэння свету. 35Бо Я быў галодны, і вы далі Мне есці; прагнуў, і вы напаілі Мяне; быў падарожным, і вы прынялі Мяне; 36быў голы, і вы апранулі Мяне; быў хворы, і вы адведалі Мяне; быў у вязніцы, і вы прыйшлі да Мяне”. 37Тады адкажуць Яму справядлівыя: “Пане, калі мы бачылі Цябе галодным і накармілі, ці сасмяглым і напаілі? 38Калі мы бачылі Цябе падарожным і прынялі, ці голым і апранулі? 39Калі мы бачылі Цябе хворым ці ў вязніцы і прыйшлі да Цябе?” 40I Валадар скажа ім у адказ: “Сапраўды кажу вам: тое, што вы зрабілі аднаму з гэтых братоў Маіх меншых, вы Мне зрабілі”. 41Тады скажа і тым, хто леваруч Яго: “Ідзіце ад Мяне, праклятыя, у агонь вечны, падрыхтаваны д’яблу і анёлам ягоным. 42Бо Я быў галодны, і вы не далі Мне есці; прагнуў, і вы не напаілі Мяне; 43быў падарожным, і вы не прынялі Мяне; быў голы, і вы не апранулі Мяне; быў хворы і ў вязніцы, і вы не адведалі Мяне”. 44Тады і яны адкажуць Яму: “Пане, калі мы бачылі Цябе галодным ці сасмяглым, ці падарожным, ці голым, ці хворым, ці ў вязніцы, і не ўслужылі Табе?” 45А Ён скажа ім у адказ: “Сапраўды кажу вам: чаго вы не зрабілі аднаму з гэтых меншых, таго не зрабілі Мне”. 46І гэтыя адыдуць на вечнае пакаранне, а справядлівыя — да вечнага жыцця».


26 (1-75)

1Калі Езус скончыў усе гэтыя словы, сказаў сваім вучням: 2«Ведаеце, што праз два дні Пасха, і Сын Чалавечы будзе выдадзены на ўкрыжаванне».
3Тады першасвятары і старэйшыны народу сабраліся на дзядзінцы першасвятара, якога звалі Каяфам. 4Яны правялі нараду, як подступам схапіць Езуса і забіць. 5Але казалі: «Не ў свята, каб не было абурэння ў народзе».
6Калі ж Езус быў у Бэтаніі, у доме пракажонага Сымона, 7падышла да Яго жанчына з алебастравым флаконам каштоўнага міра і выліла Яму на галаву, калі Ён быў за сталом. 8Убачыўшы гэта, вучні абурыліся і сказалі: «Навошта гэткае марнатраўства? 9Можна было б дорага прадаць гэта і раздаць убогім». 10Але Езус, убачыўшы гэта, сказаў ім: «Чаму дакучаеце жанчыне? Яна зрабіла для Мяне добры ўчынак. 11Бо ўбогіх заўсёды маеце пры сабе, а Мяне не заўсёды маеце. 12Праліўшы гэтае міра на маё цела, яна падрыхтавала Мяне на пахаванне. 13Сапраўды кажу вам: дзе б ні абвяшчалася Евангелле па ўсім свеце, сказана будзе і пра тое, што яна зрабіла, на ўспамін аб ёй».
14Тады адзін з Дванаццаці, якога звалі Юда Іскарыёт, пайшоў да першасвятароў 15і сказаў: «Што хочаце мне даць, і я выдам вам Яго?» Яны ж вызначылі яму трыццаць срэбранікаў. 16І з таго часу ён шукаў нагоды выдаць Яго.
17У першы дзень Праснакоў прыйшлі вучні да Езуса і сказалі: «Дзе хочаш, каб мы прыгатавалі Табе з’есці пасху?» 18Ён адказаў: «Ідзіце ў горад да пэўнага чалавека і скажыце яму: “Настаўнік кажа: час Мой блізкі; у цябе зраблю пасху з вучнямі Маімі”». 19Вучні ўчынілі так, як загадаў ім Езус, і прыгатавалі пасху.
20Калі ж настаў вечар, Ён сеў за стол з Дванаццаццю. 21А калі елі, сказаў: «Сапраўды кажу вам, што адзін з вас выдасць Мяне». 22Вельмі засмуціўшыся, яны пачалі казаць Яму адзін за адным: «Ці не я, Пане?» 23А Ён адказаў: «Хто апусціў са Мною руку ў місу, той выдасць Мяне. 24Сапраўды, Сын Чалавечы адыходзіць, як напісана пра Яго, але гора таму чалавеку, які выдае Сына Чалавечага. Лепш было б гэтаму чалавеку не нарадзіцца». 25Юда, які збіраўся Яго выдаць, спытаўся: «Ці не я, Раббі?» Езус адказаў: «Ты сказаў».
26Калі яны елі, Езус узяў хлеб, благаславіў, паламаў і, даўшы вучням, сказаў: «Бярыце і ешце, гэта Цела Маё». 27І ўзяўшы келіх, і ўзнёсшы падзяку, даў ім, кажучы: «Піце з яго ўсе, 28бо гэта Кроў Мая новага запавету, якая будзе праліта за многіх дзеля адпушчэння грахоў. 29Кажу вам, што адгэтуль не буду піць ад гэтага вінаграднага плоду аж да таго дня, калі буду піць яго з вамі новым у Валадарстве Айца Майго».
30І, праспяваўшы гімн, яны пайшлі на Аліўную гару. 31Тады Езус сказаў ім: «Вы ўсе зняверыцеся ўва Мне ў гэтую ноч, бо напісана: “Удару пастыра, і рассеюцца авечкі статку”. 32А пасля ўваскрасення Майго Я апярэджу вас у Галілеі». 33А Пётр сказаў Яму ў адказ: «Калі нават усе зняверацца ў Табе, я ніколі не зняверуся». 34Езус сказаў яму: «Сапраўды кажу табе, што ў гэтую ноч, перш чым заспявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне». 35Пётр адказаў Яму: «Хоць бы давялося памерці з Табою, не адракуся ад Цябе». Падобнае сказалі і ўсе вучні.
36Потым Езус пайшоў з імі на месца, званае Гетсэманія, і сказаў вучням: «Сядзьце тут, а Я адыду і памалюся там». 37І, узяўшы з сабою Пятра і абодвух сыноў Зэбэдэевых, пачаў тужыць і адчуваць трывогу. 38Тады сказаў ім: «Засмучана душа Мая аж да смерці; застаньцеся тут і чувайце разам са Мною». 39І, адышоўшы крыху ўперад, упаў на твар, маліўся і казаў: «Ойча Мой, калі гэта магчыма, няхай абміне гэты келіх Мяне. Аднак, не як Я хачу, але як Ты». 40Калі вярнуўся да вучняў і знайшоў іх спячымі, сказаў Пятру: «Чаму вы не маглі адну гадзіну чуваць са Мною? 41Чувайце і маліцеся, каб не паддацца спакусе, бо дух ахвочы, але цела слабое». 42І зноў, адышоўшы другі раз, маліўся, кажучы: «Ойча Мой, калі не можа келіх гэты абмінуць Мяне, каб Мне не піць яго, няхай станецца воля Твая». 43І, вярнуўшыся, зноў знайшоў іх спячымі, бо вочы ў іх былі стомленыя. 44Тады пакінуў іх і адышоўся зноў, і маліўся трэці раз, паўтараючы тыя самыя словы. 45Тады зноў прыйшоў да вучняў і сказаў ім: «Усё яшчэ спіце і адпачываеце? Вось наблізілася гадзіна, і Сын Чалавечы выдаецца ў рукі грэшнікаў. 46Устаньце, пойдзем; вось наблізіўся мой здраднік».
47І калі Ён яшчэ гаварыў, прыйшоў Юда, адзін з Дванаццаці, а з ім мноства людзей з мячамі і кіямі ад першасвятароў і старэйшын народу. 48А той, хто выдаў Яго, даў ім знак, кажучы: «Каго я пацалую, той і ёсць; схапіце Яго!» 49І адразу падышоў да Езуса, і сказаў: «Вітай, Раббі!» І пацалаваў Яго. 50А Езус сказаў яму: «Сябра, чаго ты прыйшоў?» Тады, падышоўшы, усклалі рукі свае на Езуса і схапілі Яго. 51І вось, адзін з тых, хто быў з Езусам, працягнуў руку, выхапіў свой меч і, ударыўшы слугу першасвятара, адсек яму вуха.
52Тады Езус сказаў яму: «Схавай меч свой, бо кожны, хто бярэ меч, ад мяча і загіне. 53Ці думаеш, што Я не мог бы папрасіць Айца Майго, і Ён адразу ж паставіў бы каля Мяне больш за дванаццаць легіёнаў анёлаў? 54Але як тады збудуцца Пісанні, што так павінна стацца?» 55У тую хвіліну Езус сказаў натоўпу: «Як на злачынцу выйшлі вы з мячамі і кіямі, каб схапіць Мяне. Кожны дзень сядзеў Я ў святыні і навучаў, і вы не схапілі Мяне». 56А гэта ўсё сталася, каб збыліся Пісанні прарокаў. Тады ўсе вучні, пакінуўшы Яго, паўцякалі.
57А тыя, хто схапіў Езуса, завялі Яго да першасвятара Каяфы, дзе сабраліся кніжнікі і старэйшыны. 58Пётр жа ішоў следам за Ім зводдаль аж да дзядзінца першасвятара. Увайшоўшы ў сярэдзіну, ён сеў са слугамі, каб убачыць, які будзе канец.
59А першасвятары і ўвесь Сінэдрыён шукалі ілжывага сведчання супраць Езуса, каб забіць Яго, 60і не знайшлі, хоць прыходзіла шмат ілжывых сведкаў. Але нарэшце прыйшлі двое 61і засведчылі: «Ён сказаў: “Магу зруйнаваць святыню Божую і за тры дні адбудаваць яе”». 62Тады ўстаў першасвятар і сказаў Яму: «Нічога не адказваеш? Што яны супраць Цябе сведчаць?» 63Але Езус маўчаў. Тады першасвятар сказаў Яму: «Заклінаю Цябе Богам жывым, скажы нам, ці Ты Хрыстус, Сын Божы?» 64Езус адказаў яму: «Ты сказаў. Нават кажу вам: сёння ўбачыце Сына Чалавечага, які сядзіць праваруч Усемагутнага і ідзе на аблоках нябесных».
65Тады першасвятар разадраў аддзенне сваё і сказаў: «Ён блюзнерыць! Навошта яшчэ нам сведкі? Вось жа цяпер вы чулі блюзнерства Ягонае. 66Як вам здаецца?» А яны адказалі: «Ён заслугоўвае смерці!» 67Тады пачалі пляваць Яму ў твар і біць кулакамі, а іншыя білі па шчоках 68і казалі: «Прароч нам, Хрысце, хто ўдарыў Цябе?»
69А Пётр сядзеў звонку на дзядзінцы, калі падышла да яго адна служанка і сказала: «I ты быў з Езусам з Галілеі!» 70Але ён адрокся перад усімі і сказаў: «Не ведаю, што ты кажаш!» 71А калі ён выйшаў да брамы, убачыла яго другая і сказала тым, што былі там: «Гэты быў з Езусам Назарэем!» 72І зноў адрокся ён, прысягаючы: «Я не ведаю гэтага Чалавека!» 73Крыху пазней падышлі тыя, хто стаяў там, і сказалі Пятру: «Сапраўды, і ты адзін з іх, бо і мова твая выдае цябе». 74Тады ён пачаў клясціся і прысягаць: «Не ведаю гэтага Чалавека!» І адразу заспяваў певень. 75Тады ўзгадаў Пётр словы Езуса: «Перш чым заспявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне». І, выйшаўшы вонкі, горка заплакаў.


27 (1-66)

1Калі ж настала раніца, усе першасвятары і старэйшыны народу зрабілі нараду супраць Езуса, каб забіць Яго. 2І, звязаўшы, павялі і аддалі Яго намесніку Понцію Пілату.
3Тады Юда, які выдаў Езуса, убачыўшы, што Яго асудзілі, пакаяўся, аддаў трыццаць сярэбранікаў першасвятарам і старэйшынам 4і сказаў: «Зграшыў я, бо выдаў нявінную кроў». Яны ж сказалі: «Што нам да таго? Глядзі сам». 5Тады ён, кінуўшы срэбранікі ў святыні, выйшаў і пайшоў павесіўся. 6А першасвятары ўзялі срэбранікі і сказалі: «Нельга іх класці ў скарбонку святыні, бо гэта цана крыві». 7Яны параіліся і купілі на іх поле ганчара для пахавання чужаземцаў. 8Таму і па сённяшні дзень называеца гэтае поле «полем крыві». 9Так збылося сказанае прарокам Ераміем: «Узялі трыццаць срэбранікаў, плату за таго, каго ацанілі сыны Ізраэля, 10і далі іх за поле ганчара, як сказаў мне Пан».
11Езус жа стаў перад намеснікам, а той спытаўся ў Яго: «Ты кароль Юдэйскі?» Езус адказаў: «Ты кажаш». 12І калі абвінавачвалі Яго першасвятары і старэйшыны, Ён нічога не адказаў. 13Тады сказаў Яму Пілат: «Ці не чуеш колькі сведчыць супраць Цябе?» 14Але Ён ні на адно слова не адказваў яму, таму намеснік вельмі дзівіўся.
15На свята намеснік меў звычай адпускаць паводле жадання натоўпу аднаго вязня. 16Быў тады ў іх адзін вязень, званы Бараба. 17І вось, калі яны сабраліся, сказаў ім Пілат: «Каго хочаце, каб я выпусціў вам, Барабу ці Езуса, званага Хрыстом?» 18Ён ведаў, што ад зайздрасці выдалі Яго.
19А калі ён сядзеў на судовым месцы, жонка ягоная паслала сказаць яму: «Не рабі нічога гэтаму Справядліваму, бо я сёння ў сне шмат цярпела за Яго». 20Але першасвятары і старэйшыны падбухторылі натоўп, каб прасілі за Барабу, а Езуса аддалі на смерць. 21Адказваючы, намеснік сказаў ім: «Каго з гэтых двух хочаце, каб я адпусціў вам?» Яны сказалі: «Барабу!» 22Пілат сказаў ім: «А што мне рабіць з Езусам, якога завуць Хрыстом?» Усе закрычэлі: «Няхай будзе ўкрыжаваны!» 23Ён жа сказаў: «Што дрэннага зрабіў Ён?» Але яны яшчэ мацней крычалі: «Няхай будзе ўкрыжаваны!»
24Пілат, убачыўшы, што нічога не дапамагае, а абурэнне ўзрастае, узяў ваду і абмыў рукі перад натоўпам, кажучы: «Невінаваты я ў гэтай крыві. Глядзіце самі!» 25І ўвесь народ адказаў: «Кроў Яго на нас і на дзецях нашых». 26Тады адпусціў ім Барабу, а Езуса пасля бічавання аддаў на ўкрыжаванне.
27А жаўнеры намесніка, завёўшы Езуса ў прэторыю, сабралі каля Яго цэлую кагорту. 28І распрануўшы Яго, надзелі на Яго пурпуровы плашч. 29І сплёўшы вянок з церняў, усклалі Яму на галаву і далі Яму ў правую руку трысціну. Становячыся перад Ім на калені, насміхаліся з Яго, кажучы: «Вітай, кароль Юдэйскі!» 30І плявалі на Яго, бралі трысціну і білі Яго па галаве. 31А калі насмяяліся з Яго, знялі з Яго плашч і апранулі ў Ягоную вопратку, і павялі на ўкрыжаванне.
32Выходзячы, яны сустрэлі аднаго кірынэйца па імені Сымон, якога прымусілі несці крыж Езуса. 33Калі прыйшлі на месца, называнае Галгота, што азначае «Месца Чэрапа», 34далі Яму выпіць віна, змяшанага з жоўцю. Ён пакаштаваў, але не хацеў піць. 35Укрыжаваўшы Яго, падзялілі Ягоную вопратку, кідаючы лёсы. 36І, седзячы, пільнавалі Яго там. 37А над галавой Ягонай змясцілі надпіс з віной: «Гэта Езус, кароль Юдэйскі».
38Тады ўкрыжавалі з ім двух злачынцаў, аднаго з правага, а другога з левага боку. 39Тыя, хто праходзіў, зневажалі Яго, ківаючы галовамі 40і кажучы: «Ты, што руйнуеш святыню і за тры дні будуеш, уратуй сябе самога; калі Ты Сын Божы, сыдзі з крыжа!» 41Таксама і першасвятары з кніжнікамі і старэйшынамі, насміхаючыся, казалі: 42«Іншых ратаваў, а сябе не можа ўратаваць. Ён — кароль Ізраэля, няхай сыдзе цяпер з крыжа, і мы паверым у Яго. 43Спадзяваўся на Бога, няхай Бог вызваліць Яго цяпер, калі любіць Яго, бо Ён казаў: “Я — Сын Божы”». 44Таксама і злачынцы, укрыжаваныя з Ім, зневажалі Яго.
45Ад шостай гадзіны цемра настала па ўсёй зямлі аж да гадзіны дзевятай. 46А каля гадзіны дзевятай усклікнуў Езус моцным голасам, кажучы: «Элі, Элі, лема сабахтані?», што азначае: «Божа Мой, Божа Мой, чаму Ты Мяне пакінуў?» 47Некаторыя з тых, хто стаяў там, чуючы гэта, казалі: «Ён кліча Іллю». 48І адразу пабег адзін з іх, узяў губку, намачыў воцатам і, насадзіўшы на трысціну, паіў Яго. 49А другія казалі: «Чакай, пабачым, ці прыйдзе Ілля ратаваць Яго». 50Езус жа зноў ускрыкнуў моцным голасам і аддаў духа.
51І вось, заслона ў святыні разарвалася надвое з верху аж да нізу, і зямля затрэслася, і скалы раскалоліся, 52і магілы адкрыліся, і многія целы памерлых святых уваскрэслі 53і выйшлі з магілаў пасля Ягонага ўваскрасення, увайшлі ў святы горад і паказаліся многім. 54А сотнік і тыя, хто вартаваў з ім Езуса, убачыўшы землятрус і ўсё, што сталася, вельмі спалохаліся і сказалі: «Праўдзіва, гэта быў Сын Божы!»
55Было там таксама шмат жанчын, якія глядзелі здалёк і якія спадарожнічалі Езусу ад Галілеі, служачы Яму. 56Была сярод іх Марыя Магдалена і Марыя, маці Якуба і Юзафа, і маці сыноў Зэбэдэя.
57Калі звечарэла, прыйшоў багаты чалавек з Арыматэі, па імені Юзаф, які таксама быў вучнем Езуса. 58Ён, прыйшоўшы да Пілата, папрасіў цела Езуса. Тады Пілат загадаў аддаць цела. 59Узяўшы цела, Юзаф захінуў Яго ў чыстае палатно 60і паклаў у сваёй новай магіле, якую высек у скале. Пасля прываліў вялікі камень да ўваходу ў магілу і адышоў. 61Была там Марыя Магдалена і другая Марыя, якія сядзелі насупраць магілы.
62На другі дзень, што быў пасля Прыгатавання, сабраліся першасвятары і фарысеі ў Пілата 63і сказалі: «Пане, мы ўспомнілі, што ашуканец гэты, калі быў яшчэ жывы, сказаў: “Праз тры дні ўваскрэсну”. 64Таму загадай вартаваць магілу аж да трэццяга дня, каб вучні Ягоныя, прыйшоўшы ўначы, не выкралі Яго і не сказалі народу: “Ён уваскрос”. І будзе апошні падман горшы за першы». 65Пілат адказаў ім: «Вось вам варта, ідзіце, засцеражыце, як умееце. 66Яны адышлі і засцераглі магілу, запячатаўшы камень і паставіўшы варту.


28 (1-20)

1Калі мінуў шабат, на світанні першага дня тыдня, прыйшла Марыя Магдалена і другая Марыя паглядзець магілу. 2І вось стаўся вялікі землятрус, бо анёл Пана, які сышоў з неба, падышоў, адсунуў камень і сеў на ім. 3Выгляд жа ягоны быў, як маланка, і адзенне ягонае было белае, як снег. 4Ад страху перад ім задрыжэлі вартаўнікі і сталі як мёртвыя. 5Анёл жа, прамаўляючы да жанчын, сказаў: «Не бойцеся! Ведаю, што вы шукаеце Езуса ўкрыжаванага. 6Яго тут няма, Ён уваскрос, як сказаў. Падыдзіце, пабачце месца, дзе быў пакладзены, 7ды ідзіце хутчэй, скажыце вучням Ягоным, што Ён уваскрос і апярэджвае вас у Галілеі. Там Яго ўбачыце. Гэта я сказаў вам». 8І, хутка адышоўшы ад магілы, са страхам і вялікай радасцю яны пабеглі паведаміць вучням Ягоным.
9І вось, Езус, выйшаўшы ім насустрач, сказаў: «Вітайце». Яны ж, падышоўшы, абнялі ногі Ягоныя і пакланіліся Яму. 10Тады Езус сказаў ім: «Не бойцеся. Ідзіце, паведаміце братам Маім, каб ішлі ў Галілею, там Мяне ўбачаць».
11Калі яны былі ў дарозе, некаторыя з варты прыйшлі ў горад і паведамілі першасвятарам пра ўсё, што сталася. 12Тыя сабраліся са старэйшынамі, параіліся і далі жаўнерам даволі шмат срэбранікаў, 13кажучы: «Скажыце, што вучні Ягоныя прыйшлі ўначы і выкралі Яго, калі мы спалі. 14І калі гэта дойдзе да вушэй намесніка, мы пераканаем яго і ўратуем вас ад непрыемнасцяў». 15Яны ж узялі срэбранікі і зрабілі так, як іх навучылі. І разнеслася чутка пра гэта сярод юдэяў аж да сённяшняга дня.
16Адзінаццаць вучняў пайшлі ў Галілею на гару, куды загадаў ім Езус. 17І калі Яго ўбачылі, пакланіліся Яму, але некаторыя засумняваліся. 18Тады Езус наблізіўся да іх і сказаў ім: «Дадзена Мне ўсялякая ўлада на небе і на зямлі. 19Дык ідзіце і навучайце ўсе народы, і хрысціце іх у імя Айца і Сына, і Духа Святога. 20Вучыце іх захоўваць усё, што Я загадаў вам. І вось Я з вамі ва ўсе дні аж да сканчэння веку».



1 (1-45)

1Пачатак Евангелля Езуса Хрыста, Сына Божага.
2Як напісана ў прарока Ісаі:
«Вось пасылаю анёла Майго перад Табою,
які падрыхтуе дарогу Табе.
3Голас таго, хто кліча ў пустыні:
“Падрыхтуйце дарогу Пану, простымі рабіце сцежкі Яму”».
4З’явіўся Ян, хрысцячы ў пустыні і абвяшчаючы хрост пакаяння дзеля адпушчэння грахоў. 5І выходзілі да яго ўся краіна юдэйская і ўсе жыхары Ерузалема, і прымалі хрост ад яго ў рацэ Ярдан, вызнаючы грахі свае. 6Ян жа насіў адзенне з вярблюджай воўны і скураны пояс на бёдрах сваіх і еў саранчу і дзікі мёд.
7І прапаведаваў, кажучы: «Ідзе за мною Мацнейшы за мяне, якому я няварты, нахіліўшыся, развязаць раменьчык на Яго сандалях. 8Я хрысціў вас вадою, а Ён будзе хрысціць вас Духам Святым».
9І сталася ў тыя дні: прыйшоў Езус з Назарэта, што ў Галілеі, і быў ахрышчаны Янам у Ярдане. 10І адразу, калі выходзіў з вады, убачыў нябёсы раскрытыя і Духа, што як голуб, сыходзіў на Яго. 11І быў голас з нябёсаў: «Ты Сын Мой умілаваны, Цябе ўпадабаў Я».
12І адразу Дух павёў Яго ў пустыню. 13І быў Ён у пустыні сорак дзён, а сатана выпрабоўваў Яго; і быў Ён са звярамі, і анёлы служылі Яму.
14Пасля таго як выдалі Яна, прыйшоў Езус у Галілею, прапаведуючы Евангелле Божае 15і кажучы: «Споўніўся час, і наблізілася Валадарства Божае; кайцеся і верце ў Евангелле».
16Праходзячы каля Галілейскага мора, убачыў Сымона і Андрэя, брата Сымона, якія закідвалі сеткі ў мора, бо яны былі рыбакамі. 17І сказаў ім Езус: «Ідзіце за Мной, і Я зраблю вас рыбакамі людзей». 18І адразу, пакінуўшы сеткі, яны пайшлі за Ім. 19Адышоўшы крыху далей, Ён убачыў Якуба Зэбэдэевага і Яна, брата ягонага, якія таксама ў чоўне ладзілі сеткі. 20І адразу паклікаў іх. І яны, пакінуўшы бацьку свайго Зэбэдэя ў чоўне з работнікамі, пайшлі за Ім.
21Калі прыйшлі ў Кафарнаум, Ён адразу ў шабат увайшоў у сінагогу і навучаў. 22І здзіўляліся вучэнню Ягонаму, бо Ён вучыў іх як той, хто мае ўладу, а не як кніжнікі. 23І быў тады ў сінагозе чалавек, апанаваны нячыстым духам, які закрычаў: 24«Што Табе да нас, Езус Назаранін? Ты прыйшоў загубіць нас? Я ведаю Цябе, хто Ты: Святы Божы». 25Але Езус забараніў яму, кажучы: «Змоўкні і выйдзі з яго!» 26Тады нячысты дух, скалануўшы яго і закрычаўшы моцным голасам, выйшаў з яго. 27І спужаліся ўсе так, што пыталіся адзін у аднаго, кажучы: «Што гэта? Новае вучэнне з моцаю; Ён загадвае нават нячыстым духам, і яны слухаюцца Яго». 28І хутка разышлася пра Яго чутка па ўсёй ваколіцы Галілеі.
29Выйшаўшы з сінагогі, адразу прыйшоў з Якубам і Янам у дом Сымона і Андрэя. 30Цешча Сымона ляжала ў гарачцы, і адразу Яму сказалі пра яе. 31Ён падышоў і, узяўшы за руку, падняў яе. І пакінула яе гарачка, і яна прыслужвала ім.
32Калі настаў вечар і зайшло сонца, прыносілі да Яго ўсіх нядужых і апанаваных злымі духамі. 33А ўвесь горад сабраўся перад дзвярыма. 34Ён аздаравіў многіх, якія цярпелі на розныя хваробы, і выгнаў многіх злых духаў; і не дазваляў злым духам казаць, што яны пазналі Яго.
35На досвітку, устаўшы вельмі рана, Ён выйшаў і пайшоў у пустыннае месца і там маліўся. 36 Услед за Ім пайшоў Сымон і тыя, хто быў з ім. 37А калі знайшлі Яго, сказалі Яму: «Усе шукаюць Цябе!» 38Ён адказаў ім: «Пойдзем куды-небудзь у блізкія паселішчы, каб Я і там прапаведаваў, бо дзеля гэтага Я прыйшоў». 39І прапаведаваў Ён у сінагогах іхніх па ўсёй Галілеі, і выганяў злых духаў.
40Вось прыйшоў да Яго пракажоны і, упаўшы на калені, прасіў Яго, кажучы: «Калі хочаш, можаш мяне ачысціць». 41Злітаваўшыся над ім, Ён працягнуў руку, дакрануўся да яго і сказаў яму: «Хачу, будзь ачышчаны!» 42І адразу сышла з яго праказа, і ён стаў чысты. 43Езус сурова звярнуўся да Яго і зараз жа адправіў. 44І cказаў яму: «Глядзі, нікому нічога не кажы, але ідзі, пакажыся святару і прынясі ахвяру за ачышчэнне сваё, як загадаў Майсей, на сведчанне ім». 45Але той, выйшаўшы, пачаў шмат абвяшчаць і расказваць пра здарэнне, так што Езус не мог ужо адкрыта ўвайсці ў горад, а заставаўся звонку, у пустынных мясцінах. І прыходзілі да Яго адусюль.


2 (1-28)

1Праз некалькі дзён Езус зноў прыйшоў у Кафарнаум, і разышлася вестка, што Ён у доме. 2Адразу сабралася столькі народу, што ўжо не было месца каля дзвярэй. І Ён прамаўляў да іх. 3Прыйшлі да Яго чацвёра, якія неслі паралізаванага. 4Не змогшы прынесці яго да Езуса праз натоўп, разабралі страху, дзе Ён быў, і праз адтуліну спусцілі насілкі, на якіх ляжаў паралізаваны. 5Убачыўшы іх веру, Езус сказаў паралізаванаму: «Сыне, адпускаюцца твае грахі».
6Там жа сядзелі некаторыя з кніжнікаў і разважалі ў сэрцах сваіх: 7«Чаму ён так кажа? Ён блюзнерыць! Хто можа адпускаць грахі, калі не сам Бог?» 8Езус, адразу пазнаўшы духам сваім, што яны так разважаюць, сказаў ім: «Чаму так разважаеце ў сэрцах вашых? 9Што лягчэй? Сказаць паралізаванаму: “Адпускаюцца твае грахі”, ці сказаць: “Устань, вазьмі насілкі свае і хадзі?” 10Але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае на зямлі ўладу адпускаць грахі». І сказаў паралізаванаму: 11«Табе кажу: устань, вазьмі насілкі свае ды ідзі да дому свайго». 12Той адразу ж устаў і, узяўшы насілкі, выйшаў перад усімі, так што ўсе дзівіліся і славілі Бога, кажучы: «Ніколі мы такога не бачылі!»
13Езус зноў выйшаў да мора. І ўсе людзі прыходзілі да Яго, а Ён навучаў іх. 14Праходзячы, Ён убачыў Левія, сына Алфея, які сядзеў на мытні, і сказаў яму: «Ідзі за Мною». Той устаў і пайшоў за Ім. 15Калі Езус сядзеў за сталом у доме ягоным, шмат мытнікаў і грэшнікаў было разам з Ім і вучнямі Ягонымі, бо шмат было тых, хто ішоў за Ім. 16Кніжнікі з ліку фарысеяў, убачыўшы, што Ён есць з грэшнікамі і мытнікамі, казалі вучням Ягоным: «Чаму Ён есць з мытнікамі і грэшнікамі?» 17Пачуўшы гэта, Езус сказаў ім: «Не здаровым патрэбны лекар, а хворым; Я прыйшоў заклікаць не праведнікаў, а грэшнікаў».
18Вучні Янавы і фарысеі пасцілі. Яны прыйшлі і сказалі Яму: «Чаму вучні Янавы і фарысеяў посцяць, а Твае вучні не посцяць?» 19І сказаў ім Езус: «Ці могуць пасціць госці на вяселлі, калі з імі жаніх? Пакуль жаніх з імі, не могуць пасціць. 20Але прыйдуць дні, калі будзе забраны ад іх жаніх, і тады будуць пасціць у той дзень. 21Ніхто не прышывае латы з нябеленага палатна да старой вопраткі, бо новая лата адарвецца ад старога, і дзіра робіцца яшчэ горшай. 22І ніхто не налівае маладое віно ў старыя мяхі. Інакш віно парве мяхі, і прападуць віно і мяхі. Але маладое віно ўліваюць у новыя мяхі».
23Аднойчы ў шабат, калі Езус праходзіў праз пасевы, вучні Ягоныя пачалі па дарозе зрываць каласы. 24Тады сказалі Яму фарысеі: «Глядзі, чаму яны робяць у шабат тое, што не дазволена?» 25Ён адказаў ім: «Вы ніколі не чыталі, што зрабіў Давід, калі меў патрэбу і згаладаўся ён і тыя, хто быў з ім? 26Як увайшоў у дом Божы ў часы першасвятара Абіятара і еў ахвярныя хлябы, якіх нельга было есці нікому, акрамя святароў, і даў тым, хто быў з ім?» 27І сказаў ім: «Шабат устаноўлены для чалавека, а не чалавек для шабату. 28Таму Сын Чалавечы — гаспадар шабату».


3 (1-35)

1Езус зноў увайшоў у сінагогу. А быў там чалавек з усохлай рукой. 2І сачылі за Езусам, ці вылечыць Ён у шабат, каб абвінаваціць Яго. 3І сказаў Ён чалавеку з усохлай рукою: «Стань пасярэдзіне». 4А ў іх запытаўся: «У шабат дазволена рабіць дабро ці зло, душу ўратаваць ці загубіць?» Але яны маўчалі. 5Гнеўна паглядзеўшы на іх, засмучаны жорсткасцю іх сэрцаў, сказаў таму чалавеку: «Працягні руку». Той працягнуў — і стала здаровай рука ягоная. 6Тады фарысеі выйшлі, адразу сабралі з прыхільнікамі Ірада нараду супраць Езуса, каб загубіць Яго.
7Езус адышоў з вучнямі сваімі да мора. А за Ім ішоў вялікі натоўп з Галілеі, з Юдэі, 8з Ерузалема, з Ідумеі; з-за Ярдана і з ваколіц Тыра і Сідона прыйшло да Яго вялікае мноства людзей, якія пачулі, што Ён рабіў. 9Тады сказаў Ён сваім вучням падрыхтаваць Яму човен, каб натоўп не заціснуў Яго. 10Многіх Ён аздаравіў, таму тыя, хто меў якую-небудзь хваробу, ціснуліся, каб дакрануцца да Яго. 11Нячыстыя духі, калі бачылі Яго, падалі перад Ім і крычалі: «Ты — Сын Божы!» 12Але Ён строга забараняў ім, каб не выкрывалі Яго.
13Пасля ўзышоў на гару і паклікаў да сябе тых, каго сам хацеў, і яны прыйшлі да Яго. 14І ўстанавіў Дванаццаць, якіх і назваў Апосталамі, каб яны былі з Ім, каб паслаць іх прапаведаваць 15і каб яны мелі ўладу выганяць злых духаў. 16І устанавіў гэтых Дванаццаць: Сымона, якому даў імя Пётр, 17Якуба Зэбэдэевага і Яна, брата Якуба, і даў ім імёны Баанэргес, што азначае «сыны грому»; 18і Андрэя, і Філіпа, і Барталамея, і Мацвея, і Тамаша, і Якуба Алфеевага, і Тадэвуша, і Сымона Кананэйца, 19і Юду Іскарыёта, які і выдаў Яго.
20І прыйшоў Езус з вучнямі ў дом. І зноў сабраўся натоўп, так што яны не маглі нават паесці хлеба. 21Пачуўшы гэта, Яго родныя пайшлі забраць Яго, бо казалі, што Ён страціў розум.
22А кніжнікі, якія прыйшлі з Ерузалема, казалі, што Ён мае ў сабе Бэльзэбула і князем злых духаў Ён выганяе злых духаў. 23А Езус, паклікаўшы іх, казаў ім у прыпавесцях: «Як можа сатана выганяць сатану? 24Калі валадарства падзеліцца знутры, не можа выстаяць такое валадарства. 25І калі дом падзеліцца знутры, не можа выстаяць такі дом. 26І калі сатана паўстаў супраць сябе і падзяліўся, не можа выстаяць, але канец яму. 27Ніхто не можа ўвайсці ў дом асілка і выкрасці ягоныя рэчы, калі спачатку не звяжа асілка. Тады толькі абрабуе дом ягоны. 28Сапраўды кажу вам, што сынам чалавечым будуць адпушчаны ўсе грахі і блюзнерствы, якімі б ні блюзнерылі. 29Але той, хто будзе блюзнерыць супраць Духа Святога, ніколі не атрымае адпушчэння, а будзе асуджаны навекі». 30Так сказаў, бо гаварылі: «Ён мае нячыстага духа».
31І прыйшлі Маці Яго і браты Ягоныя і, стоячы звонку, паслалі паклікаць Яго.
32Натоўп, які сядзеў каля Яго, казаў Яму: «Вось Маці Твая, і браты Твае, і сёстры Твае на вуліцы шукаюць Цябе». 33Але Ён сказаў ім у адказ: «Хто маці Мая і браты Мае?» 34І паглядзеўшы на тых, хто сядзеў вакол Яго, сказаў: «Вось Маці Мая і браты Мае. 35Бо хто будзе выконваць волю Божую, той Мне брат, і сястра, і маці».


4 (1-41)

1Езус зноў пачаў навучаць каля мора. І сабралася каля Яго мноства народу, так што Ён увайшоў у човен і сеў у ім на моры, а ўвесь народ быў на беразе каля мора. 2Ён шмат чаму навучаў іх у прыпавесцях і ў сваім павучанні казаў ім: 3«Слухайце. Вось выйшаў сейбіт сеяць. 4І калі сеяў, сталася так, што адно зерне ўпала пры дарозе. Прыляцелі птушкі і падзяўблі яго. 5Іншае ўпала на камяністае месца, дзе было мала зямлі, і адразу прарасло, бо зямля была неглыбокая. 6А калі ўзышло сонца, яно завяла, бо не мела карэння, і засохла. 7Іншае ўпала ў церні, і выраслі церні, і заглушылі яго так, што яно не прынесла плёну. 8Іншае ўпала на добрую глебу і прынесла плён, які ўзышоў і вырас. І адно ўрадзіла ў трыццаць, другое ў шэсцьдзесят, а іншае ў сто разоў». 9І сказаў: «Хто мае вушы, каб слухаць, няхай слухае».
10А калі застаўся адзін, тыя, хто быў вакол Яго разам з Дванаццаццю, пыталіся ў Яго аб прыпавесці. 11І Ён сказаў ім: «Вам дадзена таямніца Божага Валадарства, а для тых, хто звонку, усё адбываецца ў прыпавесцях,
12каб яны глядзелі і не бачылі,
слухалі і не разумелі,
каб не навярнуліся
і каб не было адпушчана ім».
13І сказаў ім: «Не разумееце гэтай прыпавесці? А як жа зразумееце ўсе іншыя прыпавесці? 14Сейбіт сее слова. 15Пасеянае пры дарозе — гэта тыя, у якіх сеецца слова, але як толькі пачуюць яго, адразу прыходзіць сатана і забірае слова, пасеянае ў іх. 16Пасеянае на камяністых месцах — гэта тыя, хто, як толькі пачуе слова, адразу з радасцю прымае яго, 17але не мае ў сабе кораня і нясталы. Потым, калі за слова настане ўціск ці пераслед, адразу спакушаюцца. 18Іншае, пасеянае ў цернях, — гэта тыя, хто чуе слова, 19але турботы свету, зман багацця ды іншыя жаданні ўваходзяць у іх і заглушаюць слова, і яно становіцца бясплодным. 20А пасеянае на добрай зямлі — гэта тыя, хто слухае слова, прымае яго і прыносіць плён: адзін у трыццаць, другі ў шэсцьдзесят, а іншы ў сто разоў».
21І казаў ім: «Ці для таго прыносяць светач, каб паставіць яго пад пасудзіну або пад ложак? Ці ўсё ж для таго, каб паставіць яго на свечніку? 22Бо няма нічога схаванага, што б ні адкрылася, і няма нічога таемнага, што б ні выявілася. 23Хто мае вушы, каб слухаць, няхай слухае».
24І сказаў ім: «Зважайце на тое, што чуеце. Якой мераю мераеце, такой і вам будзе адмерана, і яшчэ дададзена будзе вам. 25Бо хто мае, таму дадзена будзе, а хто не мае, у таго адымецца і тое, што мае».
26І сказаў: «Так і Валадарства Божае нібы чалавек, што кідае зерне ў зямлю. 27І спіць, і ўстае ноччу і днём, а як зерне ўзыходзіць і расце, ён не ведае. 28Бо зямля сама па сабе прыносіць плён: спачатку рунь, потым колас, потым поўнае зерне ў коласе. 29Калі ж саспее плод, адразу пасылае серп, таму што настала жніво».
30І сказаў: «З чым параўнаем Валадарства Божае? Ці ў якой прыпавесці выявім яго? 31Яно як гарчычнае зерне: калі яго сеюць у зямлю, яно найменшае з усяго насення на зямлі. 32Калі ж пасеяна, узыходзіць і становіцца большым за ўсялякую зеляніну, пускае вялікае галлё, так што ў ценю ягоным могуць гняздзіцца нябесныя птушкі».
33У многіх такіх прыпавесцях прапаведаваў ім слова, колькі яны маглі слухаць. 34А без прыпавесці не казаў ім, а сваім вучням сам-насам тлумачыў усё.
35У той дзень, калі настаў вечар, Езус сказаў сваім вучням: «Пераправімся на другі бераг». 36І, адпусціўшы людзей, яны забралі Яго з сабою, так як быў, у човен; таксама былі з Ім іншыя чаўны. 37І ўзнялася вялікая бура. Хвалі так залівалі човен, што ён ужо напаўняўся вадою. 38А Езус спаў на карме на ўзгалоўі. Пабудзілі Яго і сказалі Яму: «Настаўнік, не хвалюе Цябе, што мы гінем?» 39Устаўшы, Ён загадаў ветру і сказаў мору: «Змоўкні, супакойся!» І вецер сціх, і настала вялікая ціша. 40Тады сказаў ім: «Чаго вы такія баязлівыя? Яшчэ не маеце веры?» 41Яны напоўніліся вялікім страхам і гаварылі паміж сабой: «Хто ж Ён такі, што і вецер, і мора слухаюцца Яго?»


5 (1-43)

1І прыбылі на другі бераг мора ў край геразенаў. 2А калі Езус выйшаў з чоўна, Яму адразу насустрач выйшаў чалавек з магільных пячор, апанаваны нячыстым духам, 3які жыў у магільных пячорах. Ніхто не мог звязаць яго нават ланцугом, 4бо часта яго звязвалі кайданамі і ланцугамі, але ён разрываў ланцугі і разбіваў кайданы, і ніхто не мог яго ўтаймаваць. 5Увесь дзень і ўсю ноч, будучы ў магільных пячорах і ў гарах, ён крычаў і біў самога сябе камянямі. 6Калі ён здалёк убачыў Езуса, падбег і пакланіўся Яму, 7і закрычаў моцным голасам, кажучы: «Што Табе да мяне, Езусе, Сыне Бога Найвышэйшага? Богам заклінаю Цябе, не муч мяне». 8Бо Езус сказаў яму: «Выйдзі, нячысты дух, з гэтага чалавека». 9Тады спытаўся ў яго Езус: «Як тваё імя?» Той адказаў: «Маё імя легіён, бо нас шмат». 10І ён моцна прасіў Яго не выганяць іх з гэтай краіны.
11Пасвіўся там каля гары вялікі статак свіней. 12І прасілі Яго нячыстыя духі, кажучы: «Пашлі нас у свіней, каб мы ўвайшлі ў іх». 13І Ён дазволіў ім. І, выйшаўшы, увайшлі гэтыя нячыстыя духі ў свіней, і кінуўся статак каля дзвюх тысяч з кручы ў мора, і патанулі яны ў моры. 14А свінапасы паўцякалі і расказалі ў горадзе і ў вёсках, і людзі выйшлі паглядзець, што сталася. 15Прыйшоўшы да Езуса, яны ўбачылі, што той апанаваны злым духам, у якім быў легіён, сядзіць апрануты і пры здаровым розуме, і спалохаліся. 16А тыя, хто бачыў, расказалі ім, што сталася з апанаваным злым духам, і пра свіней. 17Тады пачалі прасіць Езуса, каб адышоў з іхніх межаў. 18Калі Ён сядаў у човен, апанаваны злым духам прасіўся ў Яго застацца з Ім. 19Але Ён не дазволіў яму і сказаў: «Вярніся да свайго дому і да сваіх і раскажы ім усё, што Пан учыніў табе і як змілаваўся над табою». 20Той адышоў і пачаў абвяшчаць у Дэкаполісе ўсё, што ўчыніў яму Езус, і ўсе здзіўляліся.
21Калі Езус ізноў пераправіўся ў чоўне на другі бераг, сабралася да Яго мноства народу. А быў Ён каля мора. 22І вось прыйшоў адзін з кіраўнікоў сінагогі па імені Яір і, убачыўшы Езуса, упаў да Ягоных ног і моцна прасіў, кажучы: 23«Дачушка мая памірае, прыйдзі, ускладзі на яе рукі, каб яна ўратавалася і жыла». 24І пайшоў з ім. А вялікі натоўп ішоў за Езусам, і ціснуліся да Яго.
25Вось пэўная жанчына, якая хварэла на крывацёк дванаццаць гадоў і шмат выцерпела ад многіх лекараў, 26патраціла на іх усю маёмасць сваю, аднак нішто не дапамагло, і ёй станавілася нават горш, 27пачуўшы пра Езуса, падышла ў натоўпе ззаду і дакранулася да плашча Ягонага. 28Бо казала сама сабе: «Калі дакрануся хаця б да плашча Ягонага, выздаравею». 29І адразу ж спыніўся ў яе крывацёк, і адчула яна ў целе, што вызвалілася ад хваробы. 30Езус, адразу адчуўшы, што моц выйшла з Яго, звярнуўся да народу і сказаў: «Хто дакрануўся да Майго плашча?» 31А вучні Ягоныя сказалі Яму: «Ты бачыш, што народ ціснецца да Цябе, і пытаешся “хто дакрануўся да Мяне?”» 32Але Ён аглядаўся, каб убачыць тую, якая зрабіла гэта. 33А жанчына спалохалася і задрыжэла, бо ведала, што з ёй сталася. Яна падышла і ўпала перад Ім, і сказала Яму ўсю праўду. 34Ён жа сказаў ёй: «Дачка, вера твая ўратавала цябе. Ідзі ў спакоі і будзь вольная ад хваробы сваёй».
35Калі Ён яшчэ гаварыў, прыйшлі ад кіраўніка сінагогі і сказалі: «Дачка твая памерла, навошта ты яшчэ турбуеш Настаўніка?» 36Але Езус, пачуўшы гэтыя словы, сказаў кіраўніку сінагогі: «Не бойся, толькі вер!» 37І не дазволіў нікому ісці за сабою, акрамя Пятра, Якуба і Яна, брата Якуба. 38Калі прыйшоў Ён у дом кіраўніка сінагогі, убачыў мітусню і тых, хто плакаў і моцна галасіў. 39Увайшоўшы, Ён сказаў ім: «Чаго мітусіцеся і плачаце? Дзіця не памерла, а спіць». 40І насміхаліся з Яго. Але Ён, выгнаўшы ўсіх, узяў з сабою бацьку і маці дзіцяці і тых, хто быў з Ім, і ўвайшоў туды, дзе было дзіця. 41Узяўшы дзяўчынку за руку, сказаў ёй: «Таліта, кум!» — што значыць: «Дзяўчынка, табе кажу, устань!» 42І адразу ўстала дзяўчынка, і пачала хадзіць. А было ёй дванаццаць гадоў. І замерлі яны ў вялікім здзіўленні. 43А Ён строга загадаў ім, каб ніхто пра гэта не ведаў, і сказаў даць ёй есці.



6 (1-56)

1Выйшаўшы адтуль, Езус прыйшоў на сваю бацькаўшчыну. А за Ім ішлі Ягоныя вучні. 2Калі надышоў шабат, Ён пачаў навучаць у сінагозе. Многія, хто слухаў, здзіўляліся і казалі: «Адкуль у Яго гэта і што за мудрасць дадзена Яму, і як такія цуды чыняцца Ягонымі рукамі? 3Ці ж гэта не цясляр, сын Марыі, брат Якуба, Юзафа, Юды і Сымона? Ці ж не тут сярод нас Ягоныя сёстры?» І абураліся на Яго. 4А Езус казаў ім: «Няма прарока без пашаны, хіба што на бацькаўшчыне яго, і сярод родных яго, і ў доме яго». 5Таму Ён не мог учыніць там ніякага цуду, толькі на некалькіх хворых усклаў рукі і аздаравіў іх. 6І дзівіўся іх бязвер’ю.
Хадзіў па навакольных вёсках і навучаў.
7Пасля паклікаў Дванаццаць, і пачаў высылаць іх па двое, і даў ім уладу над нячыстымі духамі. 8І наказаў ім не браць у дарогу нічога, акрамя аднаго кія: ні хлеба, ні торбы, ні медзі ў поясе, 9але абувацца ў сандалі і не апранаць дзвюх вопратак. 10І сказаў ім: «Калі дзе ўвойдзеце ў дом, заставайцеся там, пакуль не выйдзеце адтуль. 11І калі ў якім-небудзь месцы не прымуць вас і не будуць слухаць вас, то, выходзячы адтуль, абтрасіце пыл з ног вашых на сведчанне ім». 12І, пайшоўшы, яны прапаведавалі пакаянне, 13і выганялі шмат злых духаў і шмат хворых намашчвалі алеем, і вылечвалі.
14І пачуў кароль Ірад пра Езуса, бо імя Ягонае стала вядомым, і сказаў: «Гэта Ян Хрысціцель паўстаў з памерлых, і таму цуды здзяйсняюцца ім». 15Іншыя казалі: «Гэта Ілля». А яшчэ іншыя казалі: «Гэта прарок або як адзін з прарокаў». 16Калі Ірад пачуў гэта, ён сказаў: «Гэта Ян, якому я адсек галаву, паўстаў з памерлых!»
17Бо сам Ірад паслаў схапіць Яна і закаваў яго ў вязніцы з-за Ірадыяды, жонкі брата свайго Філіпа, таму што ён ажаніўся з ёй. 18Бо Ян казаў Іраду: «Недазволена табе мець жонку брата твайго». 19Таму Ірадыяда злавалася на яго і хацела забіць, але не магла, 20бо Ірад баяўся Яна, ведаючы, што ён чалавек справядлівы і святы, і аберагаў яго. Шмат разоў чуў яго і непакоіўся, але слухаў яго з ахвотай. 21І настаў зручны дзень, калі Ірад прыгатаваў вячэру сваім вяльможам, тысячнікам і старэйшынам галілейскім у дзень сваіх народзін; 22і ўвайшла дачка Ірадыяды, і танцавала, і спадабалася Іраду і яго гасцям. Кароль сказаў дзяўчыне: «Прасі ў мяне, чаго хочаш, і я дам табе». 23І шмат у чым пакляўся ёй: «Чаго ні папросіш, дам табе, нават палову майго каралеўства». 24Яна выйшла і сказала маці сваёй: «Чаго мне папрасіць?» Тая адказала: «Галаву Яна Хрысціцеля». 25І яна адразу хутка ўвайшла да караля і папрасіла, кажучы: «Хачу, каб ты зараз жа даў мне на місе галаву Яна Хрысціцеля». 26І кароль засмуціўся, але дзеля клятвы і тых, хто быў за сталом, не захацеў ёй адмовіць. 27Таму адразу кароль паслаў кáта і загадаў прынесці галаву Яна. Той пайшоў у вязніцу і адсек яму галаву, 28і прынёс на місе ягоную галаву, і аддаў яе дзяўчыне, а дзяўчына аддала яе сваёй маці. 29Калі пра гэта даведаліся вучні Яна, яны прыйшлі і забралі ягонае цела, і паклалі яго ў магілу.
30Апосталы сабраліся каля Езуса і расказалі Яму ўсё, што зрабілі і чаму навучылі. 31І Ён сказаў ім: «Пайдзіце адны ў пустыннае месца і крыху адпачніце». Бо так шмат людзей прыходзіла і адыходзіла, што ім не было нават калі паесці. 32І адплылі яны ў пустыннае месца на чоўне адны.
33Калі ўбачылі, што яны адплылі, шмат хто, даведаўшыся, пешкі збегліся туды з усіх гарадоў і апярэдзілі іх. 34Выйшаўшы з чоўна, Езус убачыў мноства людзей і змілаваўся над імі, бо яны былі як авечкі без пастыра. І пачаў іх многаму вучыць. 35Калі мінула ўжо шмат часу, вучні Ягоныя, падышоўшы да Яго, сказалі: «Месца гэта пустыннае, і гадзіна ўжо позняя; 36адпусці іх, каб яны пайшлі ў навакольныя вёскі і паселішчы і купілі сабе чаго-небудзь з’есці». 37Ён жа сказаў ім у адказ: «Вы дайце ім есці». І сказалі Яму: «Ці мы павінны пайсці і за дзвесце дынараў купіць хлеба, і даць ім есці?» 38А Ён спытаўся ў іх: «Колькі ў вас хлябоў? Ідзіце, паглядзіце». Даведаўшыся, яны сказалі: «Пяць хлябоў і дзве рыбіны». 39Тады загадаў ім пасадзіць усіх групамі на зялёнай траве. 40І паселі групамі па сто і па пяцьдзесят. 41І ўзяўшы пяць хлябоў і дзве рыбіны, паглядзеў на неба, благаславіў і разламаў хлябы, і даў вучням сваім, каб яны раздалі ім; і дзве рыбіны падзяліў на ўсіх. 42І ўсе елі, і насыціліся. 43І сабралі дванаццаць поўных кашоў кавалкаў і рэшты ад рыбы. 44А тых, хто еў хлябы, было каля пяці тысяч мужчын.
45I адразу Езус загадаў вучням сваім увайсці ў човен і плысці ўперад Яго на другі бераг да Бэтсаіды, пакуль Ён адпусціць людзей. 46І, развітаўшыся з імі, Ён пайшоў на гару памаліцца. 47Калі настаў вечар, човен быў на сярэдзіне мора, а Ён адзін на беразе. 48Убачыўшы іх знясіленых ад веславання, бо ім дзьмуў сустрэчны вецер, каля чацвёртай варты ночы Ён прыйшоў да іх, ідучы па моры; і хацеў прайсці міма. 49Калі ж яны ўбачылі, як Ён ідзе па моры, падумалі, што гэта прывід, і закрычалі. 50Бо ўсе, убачыўшы Яго, спалохаліся. Але Ён адразу загаварыў з імі і сказаў ім: «Будзьце адважнымі, гэта Я; не бойцеся!» 51І ўвайшоў да іх у човен, а вецер сціх. Яны вельмі здзіўляліся, 52бо не разумелі цуду з хлебам, таму што сэрца іхняе было скамянелае.
53Пераправіўшыся, яны прыбылі ў зямлю Генэзарэт і прысталі да берага. 54Калі яны выйшлі з чоўна, людзі, адразу пазнаўшы Яго, 55аббеглі ўсё наваколле і пачалі прыносіць на насілках хворых туды, дзе, як чулі, Ён знаходзіўся. 56І куды б Ён ні прыходзіў, у паселішчы, гарады ці ў вёскі, клалі хворых на плошчах і прасілі Яго дазволіць ім дакрануцца хоць да краю вопраткі Ягонай. І тыя, што дакраналіся да Яго, выздараўлівалі.


7 (1-37)

1Сышліся да Яго фарысеі і некаторыя з кніжнікаў, якія прыйшлі з Ерузалема. 2І ўбачылі, як некаторыя вучні Яго елі хлеб нячыстымі, гэта значыць неабмытымі рукамі. 3Фарысеі ж і ўсе юдэі, трымаючыся традыцыі старэйшых, не ядуць, пакуль старанна не памыюць рук. 4І вярнуўшыся з рынку, не ядуць, пакуль не абмыюцца. Ёсць і яшчэ шмат таго, чаго прынята трымацца: абмыцця чашаў, і збаноў, і медных начынняў, і лаваў. 5Таму запыталіся ў Яго фарысеі і кніжнікі: «Чаму вучні Твае не трымаюцца традыцыі старэйшых, а ядуць хлеб нячыстымі рукамі?» 6Ён адказаў ім: «Добра прарочыў Ісая наконт вас, крывадушных, як напісана:
“Гэты народ шануе Мяне вуснамі,
а сэрца іх далёка ад Мяне.
7Але дарэмна ўшаноўваюць Мяне,
навучаючы людскім запаведзям”.
8Бо вы пакінулі запаведзь Божую, а трымаецеся чалавечай традыцыі». 9І сказаў ім: «Прыгожа вы абыходзіце Божую запаведзь, каб захаваць сваю традыцыю. 10Бо Майсей сказаў: “Шануй бацьку свайго і маці сваю” і: “Хто зласловіць на бацьку ці маці, няхай будзе пакараны смерцю”. 11А вы кажаце: “Калі чалавек скажа бацьку ці маці: тое, чым бы я мог табе дапамагчы — корбан (што значыць дар для Бога)”, 12то ўжо не дазваляеце яму зрабіць штосьці для бацькі ці маці. 13Вы парушаеце Божае слова вашай традыцыяй, якую перадалі. І робіце шмат чаго падобнага да гэтага».
14І паклікаўшы зноў людзей, сказаў ім: «Паслухайце Мяне ўсе і зразумейце. 15Няма нічога, што магло б, уваходзячы звонку ў чалавека, зрабіць яго нячыстым, але тое робіць чалавека нячыстым, што выходзіць з яго». (16)
17І калі Езус увайшоў у дом, пакінуўшы натоўп, вучні Ягоныя спыталіся ў Яго наконт прыпавесці. 18І Ён сказаў ім: «Няўжо і вы такія някемлівыя? Ці не разумееце, што ўсё, што ўваходзіць звонку ў чалавека, не можа зрабіць яго нячыстым, 19бо не ў сэрца ягонае ўваходзіць, а ў страўнік, і выходзіць вонкі». Так Ён прызнаў усялякую ежу чыстай. 20Далей сказаў: «Тое, што выходзіць з чалавека, робіць яго нячыстым. 21Бо знутры, з чалавечага сэрца, выходзяць благія думкі, распуста, крадзеж, забойствы, 22чужаложства, сквапнасць, зласлівасць, падступнасць, бессаромнасць, зайздрасць, блюзнерства, пыха, глупства. 23Усё гэтае зло выходзіць знутры і робіць чалавека нячыстым».
24Устаўшы, Езус адышоў у межы Тыра. Увайшоўшы ў дом, хацеў, каб ніхто не ведаў пра гэта, але не змог утаіцца. 25Бо жанчына, у якой была апанаваная нячыстым духам дачка, адразу пачула пра Яго, прыйшла і ўпала да Ягоных ног. 26А была гэтая жанчына язычніцай, родам сірафінікіянка. І яна прасіла Яго выгнаць злога духа з яе дачкі. 27Ён адказаў ёй: «Дай спачатку насыціцца дзецям, бо нядобра ўзяць хлеб у дзяцей і кінуць шчанятам». 28Яна ж адказала Яму, кажучы: «Пане, але і шчаняты ядуць пад сталом крошкі ў дзяцей». 29Тады Ён сказаў ёй: «Дзеля гэтых слоў ідзі, злы дух выйшаў з тваёй дачкі». 30Калі яна прыйшла ў свой дом, убачыла, што злы дух выйшаў, а дачка ляжыць на ложку.
31І зноў выйшаў Езус з межаў Тыра і прайшоў праз Сідон да Галілейскага мора, пасярод зямель Дэкаполіса. 32І прывялі да Яго глуханямога, і прасілі, каб усклаў на яго руку. 33Адвёўшы яго далей ад натоўпу, Езус паклаў у яго вушы свае пальцы і, паслініўшы, дакрануўся да ягонага языка. 34Паглядзеўшы на неба, уздыхнуў і сказаў яму: «Эффата», што значыць: «Адкрыйся». 35І адразу адкрыліся вушы ягоныя і развязаліся путы языка ягонага, і пачаў гаварыць выразна. 36Тады Езус загадаў ім, каб нікому не казалі. Але колькі ні забараняў ім, яны апавядалі яшчэ больш. 37Будучы надзвычай здзіўленымі, яны казалі: «Ён зрабіў ўсё добра: учыніў, што глухія чуюць, а нямыя гавораць!»


8 (1-38)

1У тыя дні, калі зноў сабралася мноства людзей, і не было ў іх чаго есці, Езус паклікаў вучняў і сказаў ім: 2«Шкада Мне людзей, бо ўжо тры дні яны знаходзяцца са Мною і не маюць чаго есці. 3Калі адпраўлю іх дадому галоднымі, аслабнуць у дарозе, бо некаторыя з іх прыйшлі здалёк». 4І адказалі Яму вучні Ягоныя: «Хто і адкуль накорміць іх хлебам тут, у пустыні?» 5Ён спытаўся ў іх: «Колькі маеце хлябоў?» Яны адказалі: «Сем». 6Тады загадаў людзям сесці на зямлю. І, узяўшы сем хлябоў, узнёс падзяку, паламаў і даў вучням сваім, каб раздавалі. І яны раздалі людзям. 7Мелі таксама некалькі рыбінак. Езус іх благаславіў і загадаў раздаць. 8І яны елі, і насыціліся, і набралі сем кашоў кавалкаў, што засталіся. 9А тых, хто еў, было каля чатырох тысяч. І адпусціў іх.
10Тады адразу з вучнямі сваімі Езус увайшоў у човен, і прыбыў у далмануцкі край. 11І выйшлі фарысеі, і пачалі спрачацца з Ім, патрабуючы ад Яго знаку з неба, каб выпрабаваць Яго. 12Але Ён уздыхнуў у духу сваім і сказаў: «Чаму гэтае пакаленне патрабуе знаку? Сапраўды кажу вам: не будзе дадзена знаку пакаленню гэтаму». 13Пасля Ён пакінуў вучняў, зноў сеў у човен і адплыў на другі бок.
14Вучні Езуса забыліся ўзяць хлеба і мелі з сабой у чоўне толькі адзін бохан хлеба. 15Тады Езус загадаў ім: «Глядзіце, асцерагайцеся закваскі фарысейскай і закваскі Ірада!» 16А яны разважалі між сабою, што не маюць хлеба. 17Пазнаўшы гэта, Езус сказаў ім: «Чаму разважаеце, што не маеце хлеба? Хіба не разумееце і не ведаеце? Ці яшчэ скамянелыя сэрцы вашы? 18Маеце вочы і не бачыце, маеце вушы і не чуеце? Ці не памятаеце, колькі поўных кашоў рэштак сабралі вы, 19калі Я разламаў пяць хлябоў на пяць тысяч?» Яны адказалі Яму: «Дванаццаць». 20«А калі Я разламаў сем хлябоў на чатыры тысячы, колькі поўных кашоў рэштак сабралі вы?» Адказалі Яму: «Сем». 21І сказаў ім: «Усё яшчэ не разумееце?»
22I прыйшлі яны ў Бэтсаіду. І прывялі да Яго сляпога, і прасілі, каб Езус дакрануўся да яго. 23Ён узяў сляпога за руку і вывеў яго за вёску, паслініў яму вочы, усклаў на яго рукі і спытаўся ў яго: «Ці бачыш што-небудзь?» 24Той паглядзеў і сказаў: «Бачу людзей, нібы дрэвы, што ходзяць». 25Потым зноў усклаў рукі на яго вочы, і той стаў відушчым, і выздаравеў, і пачаў бачыць усё выразна. 26Езус адаслаў яго дадому, кажучы: «Не ўваходзь у гэтую вёску».
27Пасля Езус са сваімі вучнямі пайшоў у паселішчы Цэзарэі Філіпавай. Па дарозе Ён пытаўся ў вучняў сваіх, кажучы ім: «Кім лічаць Мяне людзі?» 28Яны адказвалі Яму: «Янам Хрысціцелем, другія — Іллёю, іншыя — адным з прарокаў». 29А Ён спытаўся ў іх: «А вы кім лічыце Мяне?» Адказваючы, Пётр сказаў Яму: «Ты — Хрыстус». 30І забараніў ім, каб нікому не казалі пра Яго.
31Ён пачаў вучыць іх, што Сын Чалавечы павінен шмат выцерпець, і быць адкінутым старэйшымі, першасвятарамі і кніжнікамі, і быць забітым, і на трэці дзень уваскрэснуць. 32І казаў пра гэта адкрыта. А Пётр, адвёўшы Яго ў бок, пачаў дакараць Яго. 33Але Ён, павярнуўшыся і паглядзеўшы на сваіх вучняў, дакарыў Пятра, кажучы: «Адыдзі ад Мяне, сатана, бо думаеш не пра тое, што Божае, а пра тое, што чалавечае».
34І, паклікаўшы натоўп разам са сваімі вучнямі, сказаў ім: «Калі хто хоча ісці за Мною, няхай адрачэцца ад сябе, возьме крыж свой і ідзе за Мною. 35Бо той, хто хоча жыццё сваё ўратаваць, загубіць яго, а хто загубіць жыццё сваё дзеля Мяне і Евангелля, той уратуе яго. 36Бо якая карысць чалавеку, калі ён здабудзе ўвесь свет, а пашкодзіць свайму жыццю? 37Бо што дасць чалавек узамен за сваё жыццё? 38Хто будзе саромецца Мяне і Маіх слоў перад гэтым распусным і грэшным пакаленнем, таго і Сын Чалавечы пасаромеецца, калі прыйдзе ў славе Айца свайго са святымі aнёламі».


9 (1-50)

1І сказаў ім: «Сапраўды кажу вам, што некаторыя з тых, хто тут стаіць, не зазнаюць смерці, пакуль не ўбачаць Божага Валадарства, якое прыйдзе ў магуцці».
2І праз шэсць дзён узяў Езус Пятра, Якуба і Яна і асобна павёў іх адных на высокую гару. І перамяніўся перад імі. 3Адзенне Ягонае стала бліскучым і вельмі белым, як ніводзін валюшнік на зямлі не можа выбеліць. 4І з’явіўся ім Ілля з Майсеем, і размаўлялі з Езусам. 5Адазваўшыся, Пётр сказаў Езусу: «Раббі, добра нам тут быць, таму зробім тры шатры: Табе адзін, Майсею адзін і адзін Іллі». 6Бо не ведаў, што сказаць, таму што яны спалохаліся. 7І з’явілася воблака, якое закрыла іх, і з воблака пачуўся голас: «Гэта Сын Мой умілаваны, Яго слухайце». 8І адразу, калі яны агледзеліся навокал, ужо нікога не ўбачылі, толькі аднаго Езуса.
9Калі сыходзілі з гары, Езус загадаў ім нікому не казаць, што бачылі, пакуль Сын Чалавечы не ўваскрэсне. 10Яны захавалі наказ, разважаючы між сабою, што значыць «уваскрэснуць». 11І пыталіся ў Яго, кажучы: «Чаму кніжнікі кажуць, што Ілля мае прыйсці першым?» 12Ён сказаў ім: «Ілля сапраўды прыйдзе першым і адновіць усё; як і напісана пра Сына Чалавечага, што будзе Ён шмат цярпець і будзе прыніжаны. 13Але кажу вам, што Ілля прыйшоў і зрабілі з ім, што хацелі, як напісана пра яго».
14Калі Езус прыйшоў да вучняў, Ён убачыў каля іх вялікі натоўп і кніжнікаў, якія спрачаліся з імі. 15І адразу ўсе людзі, калі ўбачылі Яго, спалохаліся і, падбягаючы, віталі Яго. 16Ён спытаўся ў іх: «Пра што спрачаецеся з імі?» 17І адказаў Яму адзін з натоўпу: «Настаўнік, я прывёў да Цябе свайго сына, які мае духа нематы. 18Дзе ні схопіць яго, кідае, і той пускае пену, скрыгоча зубамі і дранцвее. Я сказаў тваім вучням, каб выгналі яго, але яны не змаглі». 19Адказваючы, Езус сказаў ім: «О, пакаленне нявернае, дакуль буду з вамі? Дакуль буду цярпець вас? Прывядзіце яго да Мяне». 20І прывялі яго да Езуса. А калі дух убачыў Яго, адразу застрос хлопца, і той, упаўшы на зямлю, качаўся, пускаючы пену. 21Езус спытаўся ў ягонага бацькі: «Як даўно гэта здараецца з ім?» Той адказаў: «З дзяцінства. 22Дух часта кідаў яго ў агонь і ў ваду, каб загубіць яго. Але калі Ты што можаш, змілуйся над намі і дапамажы нам». 23Езус сказаў яму: «”Калі можаш!” Усё магчыма для таго, хто верыць». 24Бацька хлопца адразу ўсклікнуў, кажучы: «Веру, памажы майму бязвер’ю». 25Убачыўшы, што збягаюцца людзі, Езус прыгразіў нячыстаму духу, кажучы яму: «Нямы і глухі дух, Я загадваю табе, выйдзі з яго і больш не ўваходзь у яго». 26І той, закрычаўшы, моцна скалануў хлопца і выйшаў. І хлопец зрабіўся як мёртвы, так што многія казалі: «Ён памёр!» 27Але Езус узяў яго за руку, падняў, і ён устаў.
28Калі Езус увайшоў у дом, вучні Ягоныя спыталіся ў Яго сам-насам: «Чаму мы не змаглі выгнаць яго?» 29А Ён сказаў ім: «Такога духа нельга выгнаць нічым, як толькі малітвай».
30Выйшаўшы адтуль, яны праходзілі праз Галілею, і Езус не хацеў, каб нехта ведаў. 31Бо вучыў сваіх вучняў і казаў ім, што Сын Чалавечы аддадзены будзе ў рукі людзей, і заб’юць Яго, і забіты ўваскрэсне праз тры дні. 32Але яны не разумелі гэтых слоў, а спытацца ў Яго баяліся.
33Калі прыйшлі ў Кафарнаум і былі ў доме, спытаўся ў іх: «Пра што вы разважалі па дарозе?» 34Яны маўчалі, бо ў дарозе разважалі паміж сабою, хто большы. 35Сеўшы, Ён паклікаў Дванаццаць і сказаў ім: «Калі хто хоча быць першым, няхай будзе з усіх апошнім і слугою ўсіх». 36Потым узяў дзіця, паставіў сярод іх і, абняўшы яго, сказаў ім: 37«Хто прымае адно з такіх дзяцей у імя Маё, той Мяне прымае. А хто Мяне прымае, той не Мяне прымае, але таго, хто паслаў Мяне».
38Ян сказаў Яму: «Настаўнік, мы бачылі чалавека, які ў імя Тваё выганяў злых духаў, і забаранялі яму, бо не хадзіў з намі». 39А Езус сказаў: «Не забараняйце яму, бо ніхто, хто ўчыніў цуд у Маё імя, не зможа адразу зласловіць на Мяне. 40Бо хто не супраць нас, той за нас. 41А хто напоіць вас кубкам вады ў імя таго, што вы Хрыстовыя, сапраўды кажу вам, не страціць узнагароды сваёй.
42І хто спакусіць аднаго з малых гэтых, якія вераць у Мяне, таму лепш было б, каб павесілі яму на шыю млынавы камень і кінулі яго ў мора.
43Калі спакушае цябе рука твая, адсячы яе. Лепш табе калекаю ўвайсці ў жыццё, чым з дзвюма рукамі ісці ў геену, у агонь непагасны. (44)
45І калі нага твая цябе спакушае, адсячы яе. Лепш табе ўвайсці ў жыццё кульгавым, чым з дзвюма нагамі быць кінутым у геену. (46)
47І калі вока тваё цябе спакушае, вырві яго. Лепш табе аднавокім увайсці ў Божае Валадарства, чым, маючы два вокі, быць кінутым у геену, 48дзе чарвяк іх не памірае і агонь не гасне. 49Бо кожны будзе пасолены агнём. 50Соль — добрая рэч, але калі соль стане несалёнай, чым прыправіце яе? Майце ў сабе соль і жывіце між сабою ў спакоі».


10 (1-52)

1Выйшаўшы адтуль, Езус прыйшоў у межы Юдэі за Ярданам. І зноў сабраліся каля Яго натоўпы, а Ён, як звычайна, зноў навучаў іх. 2Тады падышлі да Езуса фарысеі і, выпрабоўваючы Яго, спыталіся, ці дазволена мужу разводзіцца з жонкаю? 3Ён жа, адказваючы, сказаў ім: «Што наказаў вам Майсей?» 4Яны сказалі: «Майсей дазволіў напісаць разводны ліст і разводзіцца». 5А Езус адказаў ім: «Дзеля жорсткасці сэрца вашага ён напісаў вам гэты наказ, 6бо на пачатку стварэння Бог стварыў іх мужчынам і жанчынай. 7Таму пакіне мужчына бацьку свайго і маці і злучыцца з жонкай сваёй, 8і будуць двое адным целам. Так што яны ўжо не двое, але адно цела. 9Таму, што Бог злучыў, чалавек няхай не разлучае». 10У доме вучні зноў спыталіся ў Яго пра гэта. 11Ён сказаў ім: «Хто развядзецца з жонкаю сваёю і ажэніцца з іншай, той чужаложыць супраць яе. 12І калі жонка развядзецца з мужам сваім і выйдзе замуж за іншага, чужаложыць».
13І прыносілі да Езуса дзяцей, каб Ён дакрануўся да іх. Але вучні забаранялі ім. 14Убачыўшы гэта, Езус абурыўся і сказаў ім: «Дазвольце дзецям прыходзіць да Мяне, не забараняйце ім, бо такім належыць Валадарства Божае. 15Сапраўды кажу вам: хто не прыме Валадарства Божага, як дзіця, той не ўвойдзе ў яго». 16І, абняўшы іх, благаславіў, ускладаючы на іх рукі.
17І калі Езус выходзіў у дарогу, вось падбег да Яго адзін чалавек, упаў перад Ім на калені і спытаўся ў Яго: «Настаўнік добры, што мне рабіць, каб унаследаваць жыццё вечнае?» 18Езус сказаў яму: «Чаму называеш Мяне добрым? Ніхто не ёсць добрым, толькі адзін Бог. 19Ведаеш запаведзі: не забівай, не чужалож, не крадзі, не сведчы фальшыва, не ашуквай, шануй бацьку свайго і маці».
20А той адказаў Яму: «Настаўнік, усё гэта я захоўваў з юнацтва майго». 21Езус паглядзеў на яго з любоўю і сказаў: «Табе не хапае аднаго: ідзі, прадай усё, што маеш, і раздай убогім, і будзеш мець скарб у небе. Потым прыходзь і ідзі за Мною». 22А ён засмуціўся ад гэтых слоў і адышоў маркотны, бо меў вялікую маёмасць.
23Езус паглядзеў навокал і сказаў сваім вучням: «Як цяжка тым, хто мае багацце, увайсці ў Валадарства Божае». 24Вучні дзівіліся з Ягоных слоў. Але Езус зноў сказаў ім у адказ: «Дзеці, як цяжка тым, хто спадзяецца на багацце, увайсці ў Валадарства Божае. 25Лягчэй вярблюду прайсці праз ігольнае вушка, чым багатаму ўвайсці ў Валадарства Божае». 26А яны яшчэ больш здзіўляліся і казалі адзін аднаму: «Хто ж можа збавіцца?» 27Езус, зірнуўшы на іх, сказаў: «У людзей гэта немагчыма, але не ў Бога; бо ў Бога ўсё магчыма».
28І пачаў Пётр казаць Яму: «Вось мы пакінулі ўсё і пайшлі за Табою». 29Езус адказаў: «Сапраўды кажу вам, няма нікога, хто б пакінуў дом свой, ці братоў, ці сясцёр, ці маці, ці бацьку, ці дзяцей, ці поле дзеля Мяне і дзеля Евангелля, 30і не атрымаў бы ў сто разоў больш цяпер, у гэты час, дамоў, братоў, сясцёр, маці, дзяцей і палёў сярод пераследу, а ў будучым веку — жыццё вечнае. 31Але шмат першых будзе апошнімі, і апошніх — першымі».
32Калі вучні былі ў дарозе і ўзыходзілі ў Ерузалем, Езус ішоў наперадзе іх. Яны дзівіліся, а тыя, хто ішоў за Ім, былі спалоханыя. Ён зноў узяў Дванаццаць і пачаў казаць ім пра тое, што з Ім павінна здарыцца: 33«Вось, мы ўзыходзім у Ерузалем, і Сын Чалавечы будзе выдадзены першасвятарам і кніжнікам, і яны асудзяць Яго на смерць, і аддадуць Яго язычнікам. 34І будуць здзекавацца з Яго, аплёўваць Яго і бічаваць Яго, і заб’юць, а праз тры дні Ён уваскрэсне».
35Падышлі да Езуса Якуб і Ян, сыны Зэбэдэя, і сказалі Яму: «Настаўнік, мы хочам, каб Ты зрабіў нам тое, пра што Цябе папросім». 36Ён жа адказаў ім: «Што хочаце, каб Я зрабіў вам?» 37Яны сказалі Яму: «Дай нам сесці аднаму праваруч, а другому леваруч Цябе ў славе Тваёй». 38Але Езус сказаў ім: «Не ведаеце, аб чым просіце. Ці можаце піць келіх, які Я п’ю, і прыняць хрост, якім Я ахрышчаны?» 39Яны адказалі Яму: «Можам». А Езус сказаў ім: «Келіх, які Я п’ю, піць будзеце, і хростам, якім Я хрышчуся, будзеце ахрышчаны, 40але даць сесці праваруч ці леваруч Мяне не ад Мяне залежыць, а каму падрыхтавана».
41І, пачуўшы, дзесяць вучняў пачалі абурацца на Якуба і Яна. 42А Езус, паклікаўшы іх, сказаў ім: «Вы ведаеце, што тыя, хто лічыцца кіраўнікамі народаў, пануюць над імі, і вяльможы іх валадараць над імі. 43Але не так няхай будзе сярод вас: хто хоча быць большым сярод вас, няхай будзе вам слугою; 44і хто хоча сярод вас быць першым, няхай будзе нявольнікам усіх. 45Бо і Сын Чалавечы не для таго прыйшоў, каб Яму служылі, але каб служыць і аддаць жыццё сваё для адкуплення многіх».
46І прыйшлі яны ў Ерыхон. І калі Езус выходзіў з Ерыхона са сваімі вучнямі і з вялікім натоўпам, Бартымэй, сын Тымэя, сляпы жабрак, сядзеў каля дарогі. 47Пачуўшы, што гэта Езус Назаранін, ён пачаў крычаць: «Сыне Давіда, Езусе, змілуйся нада мною!» 48Многія загадвалі яму змоўкнуць, але ён яшчэ мацней крычаў: «Сыне Давіда, змілуйся нада мною!» 49Езус спыніўся і сказаў: «Паклічце яго». І паклікалі сляпога, кажучы яму: «Смялей, уставай, Ён кліча цябе». 50Ён жа, скінуўшы вопратку сваю, устаў і падышоў да Езуса. 51І адказваючы яму, Езус сказаў: «Што хочаш, каб Я зрабіў табе?» Сляпы сказаў Яму: «Настаўнік, каб я зноў бачыў». 52І Езус сказаў яму: «Ідзі, вера твая ўратавала цябе». І той адразу стаў бачыць, і пайшоў за Езусам па дарозе.


11 (1-33)

1Калі наблізіліся да Ерузалема, да Бэтфагіі і Бэтаніі, да гары Аліўнай, Езус паслаў двух сваіх вучняў 2і сказаў ім: «Ідзіце ў паселішча, што перад вамі, і адразу, як увойдзеце ў яе, знойдзеце прывязанае асляня, на якое ніхто з людзей яшчэ не сядаў. Адвяжыце яго і прывядзіце. 3А калі хтосьці вам скажа: “Навошта вы гэта робіце?” скажыце: “Ён патрэбны Пану, і зараз жа адашле зноў яго сюды”». 4Яны пайшлі і знайшлі асляня, прывязанае каля варот знадворку, на вуліцы, і адвязалі яго. 5Некаторыя з тых, хто стаяў там, казалі ім: «Што вы адвязваеце асляня?» 6А яны адказалі ім, як наказаў Езус. І тыя адпусцілі іх. 7І прывялі да Езуса асляня, і паклалі на яго свае плашчы, а Ён сеў на яго. 8І многія слалі плашчы свае на дарозе, а іншыя — галінкі ад аліўных дрэў, зрэзаныя на палях. 9І тыя, хто ішоў спераду і ззаду, усклікалі: «Гасанна! Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана! 10Благаслаўлёнае валадарства айца нашага Давіда, якое надыходзіць! Гасанна на вышынях!»
11І ўвайшоў Езус у Ерузалем, у святыню і, агледзеўшы ўсё, адышоў з Дванаццаццю ў Бэтанію, таму што было ўжо позна.
12Назаўтра, калі яны выйшлі з Бэтаніі, Ён адчуў голад. 13Убачыўшы здалёк смакоўніцу, пакрытую лісцем, падышоў, спадзеючыся знайсці што-небудзь на ёй. Але, падышоўшы да яе, не знайшоў нічога, апроч лісця, бо яшчэ не настала пара на смоквы. 14Тады Езус сказаў ёй: «Няхай ніхто ніколі не есць з цябе плоду». І Ягоныя вучні чулі гэта.
15Потым прыйшлі ў Ерузалем. І, увайшоўшы ў святыню, Ён пачаў выганяць тых, хто гандляваў і купляў у святыні. Ён папераварочваў сталы мянялаў і лаўкі гандляроў галубамі 16і не дазваляў нікому праносіць праз святыню якую-небудзь рэч. 17Потым вучыў іх, кажучы: «Хіба не напісана: “Дом мой назавецца домам малітвы для ўсіх народаў”? А вы зрабілі з яго пячору разбойнікаў».
18Пачулі гэта першасвятары і кніжнікі і шукалі магчымасці, як бы загубіць Яго, бо яны баяліся Яго, таму што ўвесь народ дзівіўся вучэнню Ягонаму. 19Калі настаў вечар, яны выйшлі з горада.
20А калі раніцай вярталіся, убачылі, што смакоўніца высахла аж да кораня. 21Тады Пётр, успомніўшы, сказаў Езусу: «Раббі, паглядзі, смакоўніца, якую Ты пракляў, высахла». 22Езус сказаў ім у адказ: «Майце веру ў Бога! 23Сапраўды кажу вам: калі хто скажа гары гэтай: “Падыміся і кінься ў мора”, і не засумняваецца ў сэрцы сваім, але паверыць, што збудзецца сказанае, так яму і будзе. 24Таму кажу вам: усё, чаго просіце ў малітве, верце, што атрымаеце і будзе вам. 25І калі стаіце на малітве, даруйце, калі што маеце супраць каго-небудзь, каб і Айцец ваш, які ў нябёсах, дараваў вам правіны вашыя». (26)
27І зноў Езус з вучнямі прыйшлі ў Ерузалем. І калі Ён хадзіў па святыні, падышлі да Яго першасвятары, кніжнікі і старэйшыны 28і пыталіся ў Яго: «Якою ўладаю Ты гэта робіш? І хто Табе даў гэтую ўладу, каб Ты рабіў гэта?» 29Езус адказаў ім: «Спытаю ў вас і Я пра адно. Адкажаце Мне, тады і Я вам скажу, якою ўладаю гэта раблю. 30Янаў хрост быў з неба ці ад людзей? Адкажыце Мне». 31Яны разважалі паміж сабою, кажучы: «Калі скажам “з неба”, то Ён скажа: “Чаму ж вы не паверылі яму?” 32А сказаць “ад людзей” баяліся народу, бо ўсе лічылі Яна сапраўдным прарокам, 33таму сказалі ў адказ Езусу: «Не ведаем». Тады Езус сказаў ім: «I Я не скажу вам, якой уладай раблю гэта».


12 (1-44)

1I пачаў Езус гаварыць да іх у прыпавесцях: «Адзін чалавек пасадзіў вінаграднік, абнёс яго агароджай, выкапаў сток пад давілам, пабудаваў вежу ды, аддаўшы яго вінаградарам, паехаў. 2А ў адпаведны час паслаў да вінагарадараў слугу, каб той узяў у вінаградараў частку з пладоў вінаградніку. 3Але яны, схапіўшы яго, збілі і адаслалі ні з чым. 4Тады зноў паслаў да іх іншага слугу, і гэтаму зpанілі галаву і зняважылі. 5Паслаў яшчэ аднаго, і яго забілі, а шмат іншых ці пабілі, ці пазабівалі. 6Маючы яшчэ аднаго, умілаванага сына, паслаў яго апошнім да іх, кажучы: “Ушануюць сына майго”. 7Але вінаградары сказалі адзін аднаму: “Гэта спадкаемца. Хадземце, заб’ем яго, і спадчына будзе наша”. 8І, схапіўшы, забілі яго і выкінулі яго з вінаградніку. 9Дык што зробіць гаспадар вінаградніку? Ён прыйдзе і знішчыць вінаградараў, а вінаграднік аддасць іншым. 10Няўжо вы не чыталі гэтага ў Пісанні:
“Камень, адкінуты будаўнікамі,
стаў галавою вугла.
11Пан учыніў гэта,
і дзіўнае яно ў вачах нашых”?»
12І яны намагаліся схапіць Езуса, бо зразумелі, што гэтая прыпавесць супраць іх, але баяліся натоўпу. І, адпусіўшы Яго, адышлі.
13І паслалі да Яго Езуса некаторых фарысеяў і прыхільнікаў Ірада, каб злавіць Яго на слове. 14Падышоўшы, яны спыталіся ў Яго: «Настаўнік, мы ведаем, што Ты праўдзівы і не зважаеш ні на кога, бо не глядзіш на аблічча людзей, але праўдзіва шляху Божаму вучыш. Ці належыць плаціць падатак цэзару, ці не? Плаціць нам, ці не плаціць?» 15А Ён, ведаючы іх крывадушнасць, сказаў ім: «Чаму Мяне выпрабоўваеце? Прынясіце Мне дынар, каб паглядзець». 16Калі прынеслі Яму дынар, Ён запытаў іх: «Чыя гэта выява і надпіс?» Яны адказалі Яму: «Цэзара». 17Тады Езус сказаў ім: «Цэзарава аддавайце цэзару, а Божае Богу». І дзівіліся Яму.
18І прыйшлі да Езуса садукеі, якія кажуць, што няма ўваскрашэння, і спыталіся ў Яго: 19«Настаўнік, Майсей напісаў нам, што калі ў некага памрэ брат і пакіне жонку, а дзяцей не пакіне, яго брат павінен узяць ягоную жонку і абудзіць патомства для брата свайго. 20Было сем братоў. Першы ажаніўся і, памершы, не пакінуў патомства. 21Тады ажаніўся з ёю другі і таксама памёр, не пакінуўшы патомства. Падобна і трэці. 22І ніхто з семярых не пакінуў патомства. Пасля ўсіх памерла і жанчына. 23Пры ўваскрашэнні, калі яны ўваскрэснуць, каму з іх яна будзе жонкай? Бо ў семярых яна была жонкаю». 24Езус адказаў ім: «Ці не таму памыляецеся, што не ведаеце ні Пісання, ні моцы Божай? 25Бо калі ўваскрэснуць, не будуць ні жаніцца, ні выходзіць замуж, але будуць як анёлы ў нябёсах. 26А наконт таго, што мёртвыя ўваскрэснуць, ці не чыталі вы ў кнізе Майсея, дзе гаворыцца пра куст, як Бог прамаўляў да Яго, кажучы: “Я Бог Абрагама, Бог Ісаака і Якуба”? 27Бог не ёсць Богам мёртвых, але жывых. Таму вы моцна памыляецеся».
28Адзін кніжнік, які прыслухоўваўся да іх, як яны размаўлялі паміж сабою, падышоў і спытаўся ў Езуса: «Якая запаведзь першая з усіх?» 29Езус адказаў: «Першая такая: “Слухай, Ізраэль, Пан Бог наш — Пан адзіны; 30любі Пана Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсім розумам тваім, і ўсёй моцаю тваёй”. 31Другая: “Любі бліжняга твайго, як самога сябе”. Няма іншай запаведзі, большай за гэтыя». 32І сказаў Яму кніжнік: «Добра, Настаўнік, Ты праўду сказаў, што ёсць адзін і няма іншага, апроч Яго. 33Любіць Яго ўсім сэрцам, і ўсім розумам, і ўсёю моцаю; і любіць бліжняга, як самога сябе — гэта больш за ўсе ахвяры і ўсеспаленні». 34Езус, убачыўшы, што той разумна адказвае, сказаў яму: «Недалёка ты ад Валадарства Божага». І ніхто ўжо больш не адважваўся пытацца ў Яго.
35Адказваючы, Езус сказаў, навучаючы ў святыні: «Як могуць казаць кніжнікі, што Месія — сын Давіда? 36Сам Давід сказаў у Духу Святым: “Сказаў Пан Пану майму: сядзь праваруч Мяне, пакуль не пакладу ворагаў Тваіх пад ногі Твае”.
37Сам Давід называе Яго Панам; то які ж Ён яму сын?» І вялікі натоўп слухаў Яго з задавальненнем.
38І казаў ім Езус, навучаючы: «Асцерагайцеся кніжнікаў, якія любяць хадзіць у доўгіх шатах, і любяць прывітанні на рынках, 39і першыя лавы ў сінагогах, і першыя месцы на гасцінах. 40Тыя, хто аб’ядае дамы ўдоў і доўга моліцца напаказ, атрымаюць найцяжэйшы прысуд».
41І, сеўшы насупраць скарбонкі, Ён назіраў, як людзі кідалі грошы ў скарбонку. Многія багатыя кідалі памногу. 42І прыйшла адна бедная ўдава, і ўкінула дзве лепты, што складае чвэрць аса. 43Паклікаўшы вучняў сваіх, Езус сказаў ім: «Сапраўды кажу вам, што гэтая бедная ўдава ўкінула больш за ўсіх, хто кідаў у скарбонку. 44Бо ўсе кідалі, маючы лішак, а яна, будучы ў нястачы сваёй, укінула ўсё, што мела, увесь пражытак свой».


13 (1-37)

1Калі Езус выходзіў са святыні, адзін з вучняў Ягоных сказаў Яму: «Настаўнік, паглядзі, якія камні і якія будынкі». 2А Езус сказаў яму: «Бачыш гэтыя вялікія будынкі? Не застанецца тут каменя на камені, які б не быў зруйнаваны». 3І калі Ён сядзеў на Аліўнай гары насупраць святыні, пыталіся ў Яго сам-насам Пётр, Якуб, Ян і Андрэй: 4«Скажы нам, калі гэта будзе і які будзе знак, калі павінна ўсё гэта споўніцца?»
5І Езус пачаў казаць ім: «Глядзіце, каб ніхто не звёў вас. 6Многія прыйдуць пад імем Маім, кажучы, што гэта Я, і многіх звядуць. 7Калі ж пачуеце пра войны і весткі з войнаў, не дазваляйце сябе запалохаць. Так павінна адбыцца, але гэта яшчэ не канец. 8Бо паўстане народ на народ, і каралеўства на каралеўства; і будуць землятрусы месцамі, будзе голад. Гэта пачатак пакут.
9Сцеражыцеся. Вас будуць аддаваць у суды і ў сінагогах будуць біць, і паставяць вас перад намеснікамі і каралямі за Мяне на сведчанне ім. 10Але найперш Евангелле павінна быць абвешчана ўсім народам. 11І калі павядуць, каб выдаць вас, не турбуйцеся загадзя, што сказаць, а кажыце тое, што будзе дадзена вам у тую гадзіну, бо не вы будзеце гаварыць, а Дух Святы. 12І брат выдасць брата на смерць, і бацька дзіця; і паўстануць дзеці супраць бацькоў, і заб’юць іх; 13і зненавідзяць вас усе за імя Маё. Але той, хто вытрывае да канца, будзе збаўлены.
14А калі ўбачыце, што агіда спусташэння паўстала там, дзе не павінна быць (хто чытае, няхай зразумее), тады тыя, хто ў Юдэі, няхай уцякаюць у горы; 15хто будзе на даху, няхай не спускаецца ў дом узяць нешта з дому свайго; 16хто будзе на полі, няхай не вяртаецца забраць вопратку сваю. 17Гора цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі ў тыя дні! 18Маліцеся, каб не здарылася гэта зімой. 19Бо гэта будуць дні такой тугі, якой не было аж дагэтуль ад пачатку стварэння, якое стварыў Бог, і не будзе. 20І калі б Пан не скараціў гэтых дзён, не ўратавалася б ніякае цела. Але дзеля выбраных, якіх абраў, скараціў дні. 21І тады, калі хтосьці скажа вам: “Вось, тут Хрыстус, вось, там”, — не верце. 22Бо паўстануць фальшывыя месіі і фальшывыя прарокі і будуць чыніць знакі і цуды, каб увесці ў зман, калі ўдасца, выбраных. 23А вы сцеражыцеся. Я прадказаў вам усё.
24Але ў тыя дні пасля тугі такой зацьміцца сонца, і месяц не дасць святла свайго. 25І зоркі будуць падаць з неба, і сілы нябесныя пахіснуцца.
26Тады ўбачаць Сына Чалавечага, які будзе ісці на аблоках з вялікай сілай і ў славе. 27Ён пашле тады анёлаў і збярэ выбраных сваіх ад чатырох вятроў, ад краю зямлі да краю неба.
28Вучыцеся на прыкладзе смакоўніцы: калі галінка яе становіцца ўжо мяккай і пускае лісце, ведаеце, што блізка лета. 29Так і вы, калі ўбачыце, што адбываецца гэта, ведайце, што блізка той час, пры дзвярах. 30Сапраўды кажу вам: не міне пакаленне гэтае, як усё гэта адбудзецца. 31Неба і зямля мінуць, а словы Мае не мінуць. 32А пра дзень той або гадзіну ні анёлы ў небе, ні Сын, ніхто не ведае, а толькі Айцец.
33Глядзіце, чувайце, бо не ведаеце, калі настане той час. 34Падобна гэта да чалавека, які, сабраўшыся ў далёкую дарогу, пакінуў дом свой, даў слугам сваім уладу і кожнаму сваю працу і загадаў брамніку чуваць. 35Таму чувайце і вы, бо не ведаеце, калі прыйдзе гаспадар дому: увечары, ці апоўначы, ці пры спеве пеўняў, ці раніцай, 36каб не застаў вас спячымі, калі вернецца неспадзявана. 37А што вам кажу, кажу ўсім: чувайце!»


14 (1-72)

1Было два дні да свята Пасхі і Праснакоў. І шукалі першасвятары і кніжнікі, як бы ўзяць Езуса хітрасцю і забіць, 2бо казалі: «Не ў свята, каб не было абурэння ў народзе».
3І калі Езус быў у Бэтаніі, у доме пракажонага Сымона, і сядзеў за сталом, прыйшла жанчына з алебастравым флаконам міра з чыстага і вельмі каштоўнага нарду і, разбіўшы флакон, выліла Яму на галаву. 4А некаторыя абураліся паміж сабою: «Навошта гэткае марнатраўства міра? 5Бо можна было прадаць гэтае міра больш чым за трыста дынараў і раздаць убогім». І папракалі яе.
6Але Езус сказаў: «Пакіньце яе. Навошта дакучаеце ёй? Яна зрабіла добры ўчынак для Мяне. 7Бо ўбогіх заўсёды маеце пры сабе, і калі захочаце, можаце ім чыніць дабро; а Мяне не заўсёды маеце. 8Яна зрабіла, што магла: загадзя намасціла цела Маё для пахавання. 9Сапраўды кажу вам: дзе б ні абвяшчалася Евангелле па ўсім свеце, пра тое, што зрабіла яна, сказана будзе на ўспамін аб ёй».
10І пайшоў Юда Іскарыёт, адзін з Дванаццаці, да першасвятароў, каб выдаць ім Езуса. 11Яны ж, пачуўшы, узрадаваліся і абяцалі даць яму срэбранікі. І ён шукаў, як пры нагодзе выдаць Яго.
12І ў першы дзень Праснакоў, калі ахвяравалі Пасху, сказалі Яму вучні Ягоныя: «Дзе хочаш, каб мы пайшлі і прыгатавалі Табе з’есці Пасху?» 13І Ён паслаў двух з вучняў сваіх, кажучы ім: «Ідзіце ў горад; там сустрэне вас чалавек, які будзе несці збан вады. Ідзіце за ім 14і там, куды ўвойдзе, скажаце гаспадару дому: “Настаўнік кажа: дзе святліца, у якой Я мог бы з’есці Пасху з вучнямі Маімі?” 15І ён пакажа вам вялікі верхні пакой, засланы і падрыхтаваны. Там прыгатуеце нам». 16І пайшлі вучні Ягоныя, і прыйшлі ў горад, і знайшлі, як сказаў ім, і прыгатавалі Пасху.
17А калі звечарэла, Ён прыйшоў з Дванаццаццю. 18І, калі яны сядзелі за сталом і елі, Езус сказаў: «Сапраўды кажу вам, што адзін з вас, які есць са Мною, выдасць Мяне». 19Яны засмуціліся і пачалі казаць Яму адзін за адным: «Ці не я?» 20А Ён сказаў ім: «Адзін з Дванаццаці, які мачае са Мною ў місе. 21Бо сапраўды, Сын Чалавечы адыходзіць, як пісана пра Яго, але гора таму чалавеку, які выдае Сына Чалавечага. Лепш было б гэтаму чалавеку не нарадзіцца».
22І калі яны елі, Езус, узяўшы хлеб, благаславіў, паламаў і даў ім, кажучы: «Бярыце, гэта Цела Маё». 23І, узяўшы келіх, узнёс падзяку і даў ім; і пілі з яго ўсе. 24І сказаў ім: «Гэта Кроў Мая новага запавету, якая за многіх праліваецца. 25Сапраўды кажу вам, што ўжо не буду піць ад плоду вінаграднай лазы да таго дня, калі буду піць яго новым у Валадарстве Божым».
26І, праспяваўшы гімн, яны пайшлі на Аліўную гару. 27І сказаў ім Езус: «Усе вы зняверыцеся, бо напісана: “Удару пастыра, і рассеюцца авечкі”.
28Але пасля ўваскрасення Майго Я апярэджу вас у Галілеі». 29Пётр сказаў Яму: «Калі ўсе і зняверацца, але толькі не я». 30Адказаў яму Езус: «Сапраўды кажу табе, што ты сёння, у гэтую ноч, перш чым двойчы заспявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне». 31Але ён яшчэ настойлівей казаў: «Калі б трэба было памерці разам з Табою, не адракуся ад Цябе». Тое самае казалі і ўсе.
32Калі яны прыйшлі ў месца, якое называлася Гетсэманія, Езус сказаў вучням сваім: «Сядзьце тут, пакуль Я памалюся». 33І ўзяў з сабою Пятра, Якуба і Яна; і ахапіў Яго страх і трывога. 34І сказаў ім: «Засмучана душа Мая аж да смерці; застаньцеся тут і чувайце». 35І, адышоўшы крыху ўперад, упаў на зямлю і маліўся, каб, калі магчыма, абмінула Яго гэтая гадзіна; 36і казаў: «Абба, Ойча! Ты ўсё можаш. Адхілі ад Мяне гэты келіх; але не чаго Я хачу, а чаго Ты». 37Калі вярнуўся і знайшоў іх спячымі, сказаў Пятру: «Сымоне, спіш? Ты не мог чуваць адной гадзіны? 38Чувайце і маліцеся, каб не паддацца спакусе. Сапраўды, дух ахвочы, але цела слабое». 39І зноў, адышоўшы, маліўся тымі ж словамі. 40Вярнуўшыся, зноў знайшоў іх спячымі, бо вочы ў іх былі стомленыя; і не ведалі яны, што Яму адказаць. 41І прыйшоў Ён трэці раз, і сказаў ім: «Усё яшчэ спіце і адпачываеце? Досыць, настала гадзіна: вось выдаецца Сын Чалавечы ў рукі грэшнікаў. 42Устаньце, пойдзем, вось наблізіўся мой здраднік».
43І адразу, калі Ён яшчэ гаварыў, прыйшоў Юда, адзін з Дванаццаці, а з ім мноства людзей з мячамі і кіямі ад першасвятароў, кніжнікаў і старэйшын. 44А той, хто выдаў Яго, даў ім знак, кажучы: «Каго я пацалую, той і ёсць; схапіце Яго і вядзіце асцярожна». 45І, прыйшоўшы, адразу падышоў да Езуса і сказаў: «Раббі!» І пацалаваў Яго. 46А яны ўсклалі на Яго рукі свае і схапілі Яго. 47Адзін жа з тых, хто стаяў побач, дастаўшы меч, ударыў слугу першасвятара і адсек яму вуха. 48Адказваючы, Езус сказаў ім: «Як на злачынцу выйшлі вы з мячамі і кіямі, каб схапіць Мяне. 49Кожны дзень Я быў з вамі ў святыні і навучаў, і вы не схапілі Мяне. Але, каб збыліся Пісанні». 50І усе, пакінуўшы Яго, паўцякалі. 51Адзін юнак, накінуўшы палатно на голае цела, ішоў следам за Ім; і схапілі яго. 52А ён, пакінуўшы палатно, голы ўцёк ад іх.
53І завялі Езуса да першасвятара, у якога сабраліся ўсе першасвятары, старэйшыны і кніжнікі. 54А Пётр зводдаль ішоў следам за Ім аж у сярэдзіну, на дзядзінец першасвятара; і сядзеў са слугамі, і грэўся каля агню. 55А першасвятары і ўвесь Сінэдрыён шукалі супраць Езуса сведчання, каб забіць Яго, і не знаходзілі. 56Бо многія давалі ілжывыя сведчанні супраць Яго, але сведчанні не супадалі. 57А некаторыя, устаўшы, сведчылі супраць Яго ілжыва, кажучы: 58«Мы чулі, як Ён казаў: “Я зруйную гэтую рукатворную святыню і за тры дні адбудую іншую, нерукатворную”» 59Але і так сведчанне іхняе не супадала. 60Тады стаў першасвятар пасярэдзіне і спытаўся ў Езуса, кажучы: «Нічога не адказваеш на тое, што яны супраць Цябе сведчаць?» 61Але Ён маўчаў і нічога не адказваў. Зноў першасвятар пытаўся ў Яго і казаў Яму: «Ці Ты Хрыстус, Сын Благаслаўлёнага?» 62Езус сказаў: «Я. І вы ўбачыце Сына Чалавечага, які сядзіць праваруч Усемагутнага і ідзе на аблоках нябесных».
63Першасвятар жа разадраў адзенне сваё і сказаў: «Навошта яшчэ нам сведкі? 64Вы чулі блюзнерства. Як вам здаецца?» І яны ўсе прызналі Яго вартым смерці.
65Некаторыя пачалі пляваць на Яго і закрываць Яму твар, і біць Яго, і казаць Яму: «Прароч». Таксама слугі білі Яго па твары.
66Калі Пётр быў унізе на дзядзінцы, прыйшла адна служанка першасвятара 67і, убачыўшы Пятра, які грэўся, прыгледзелася да яго і сказала: «І ты быў з Езусам Назаранінам!» 68Але ён адрокся, сказаўшы: «Не ведаю і не разумею, што ты кажаш!» І выйшаў адтуль на пярэдні дзядзінец. І заспяваў певень. 69Служанка, зноў убачыўшы яго, пачала казаць тым, хто стаяў побач: «Гэты з іх!» 70Ён жа зноў адрокся. Крыху пазней тыя, хто стаяў тут, зноў пачалі гаварыць Пятру: «Сапраўды, ты з іх, бо ты галілеянін». 71Ён жа пачаў клясціся і прысягаць: «Не ведаю гэтага Чалавека, пра якога гаворыце!» 72І адразу другі раз заспяваў певень. І ўзгадаў Пётр слова, сказанае яму Езусам: «Перш чым двойчы заспявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне». І заплакаў.


15 (1-47)

1З самай раніцы першасвятары са старэйшынамі і кніжнікамі і ўвесь Сінэдрыён зрабілі нараду і, звязаўшы Езуса, павялі і аддалі Пілату. 2Пілат спытаўся ў Яго: «Ты Кароль Юдэйскі?» Ён жа сказаў яму ў адказ: «Ты кажаш». 3І абвінавачвалі Яго першасвятары ў многім. 4Пілат жа зноў спытаўся ў Яго: «Ты нічога не адказваеш? Паглядзі, колькі сведчыць супраць Цябе». 5Езус нічога больш не адказваў, таму дзівіўся Пілат.
6На свята ён адпускаў ім аднаго вязня, якога прасілі. 7Быў жа нейкі Бараба, зняволены са сваімі саўдзельнікамі, якія падчас бунту ўчынілі забойства. 8І, падышоўшы, натоўп пачаў прасіць таго, што ён заўсёды рабіў ім. 9Пілат жа сказаў ім у адказ: «Хочаце, адпушчу вам Караля Юдэйскага?» 10Бо ведаў, што першасвятары выдалі Яго ад зайздрасці. 11Але першасвятары падбухторылі народ, каб лепш адпусціў ім Барабу. 12Пілат, адказваючы, зноў сказаў ім: «Што хочаце, каб я зрабіў з тым, каго вы называеце Каралём Юдэйскім?» 13Яны закрычалі зноў: «Укрыжуй Яго!» 14Пілат сказаў ім: «Што дрэннага зрабіў Ён?» Але яны яшчэ мацней закрычалі: «Укрыжуй Яго!» 15Тады Пілат, хочучы дагадзіць людзям, адпусціў ім Барабу, а Езуса пасля бічавання аддаў на ўкрыжаванне.
16Жаўнеры адвялі Яго ў сярэдзіну дзядзінца, гэта значыць, у прэторыю, і сабралі цэлую кагорту. 17Апранулі Яго ў пурпур і, сплёўшы цярновы вянок, усклалі на Яго. 18І пачалі вітаць Яго: «Вітай, кароль Юдэйскі!» 19І білі Яго па галаве трысцінай, і плявалі на Яго, і, згінаючы калені, кланяліся Яму. 20А калі насмяяліся з Яго, знялі пýрпур і апранулі ў Ягоную вопратку, і павялі Яго, каб укрыжаваць.
21І прымусілі нейкага Сымона Кірынэйца, бацьку Аляксандра і Руфа, які ішоў з поля, несці Ягоны крыж. 22І прывялі Езуса на месца званае Галгота, што азначае: «Месца Чэрапа». 23І давалі Яму піць віно са смірнаю, але Ён не ўзяў.
24Калі ўкрыжавалі Яго, падзялілі вопратку Ягоную, кідаючы лёсы, каму што ўзяць. 25Была ж трэцяя гадзіна, калі ўкрыжавалі Яго. 26І быў надпіс з віной Ягонай: «Кароль Юдэйскі». 27Разам з Ім укрыжавалі двух злачынцаў, аднаго з правага, другога з левага боку ад Яго. (28)
29Тыя, хто праходзіў, зневажалі Яго, ківаючы галовамі сваімі і кажучы: «Гэй! Ты, што руйнуеш святыню і за тры дні будуеш, 30уратуй сябе самога, сышоўшы з крыжа!» 31Падобна і першасвятары з кніжнікамі, насміхаючыся, казалі адзін аднаму: «Іншых ратаваў, а сябе не можа ўратаваць. 32Хрыстус, Кароль Ізраэля, няхай сыдзе цяпер з крыжа, каб мы ўбачылі і паверылі». І тыя, хто быў укрыжаваны разам з Ім, зневажалі Яго.
33Калі надышла шостая гадзіна, цемра настала па ўсёй зямлі аж да гадзіны дзевятай. 34А каля дзевятай гадзіны ўсклікнуў Езус моцным голасам: «Элі, Элі, лема сабахтані?», што азначае: «Божа Мой, Божа Мой, чаму Ты Мяне пакінуў?» 35Некаторыя з тых, хто стаяў там, чуючы гэта, казалі: «Вось, Ён кліча Іллю». 36А адзін пабег, намачыў губку воцатам і, насадзіўшы на трысціну, паіў Яго, кажучы: «Чакайце, пабачым, ці прыйдзе Ілля зняць Яго». 37Езус жа, ускрыкнуўшы моцным голасам, сканаў.
38І заслона ў святыні разарвалася надвое ад верху да нізу.
39Сотнік, які стаяў насупраць Яго, сказаў, убачыўшы як Ён канаў: «Праўдзіва, Чалавек гэты быў Сынам Божым».
40Былі і жанчыны, якія глядзелі здалёк. Сярод іх была і Марыя Магдалена, і Марыя, маці Якуба малодшага і Юзафа, і Саламея, якія тады, 41калі Ён быў у Галілеі, спадарожнічалі і служылі Яму, і многія іншыя, якія разам з Ім прыйшлі ў Ерузалем.
42Калі звечарэла, і паколькі была пятніца, гэта значыць пярэдадзень шабату, 43прыйшоў Юзаф з Арыматэі, дастойны дарадчык, які і сам чакаў Валадарства Божага, і адважыўся ўвайсці да Пілата, каб прасіць цела Езуса. 44Пілат здзівіўся, што Ён ужо памёр, і, паклікаўшы сотніка, спытаўся ў яго, ці даўно сканаў. 45І даведаўшыся ад сотніка, аддаў цела Юзафу. 46Ён, купіўшы палатно і зняўшы цела, захінуў у палатно і паклаў у магіле, якая была высечана ў скале, і прываліў камень да яе ўваходу. 47А Марыя Магдалена і Марыя Юзафа глядзелі, дзе Яго паклалі.


16 (1-20)

1Калі мінуў шабат, Марыя Магдалена і Марыя Якубава, і Саламея купілі духмянасцяў, каб пайсці і намасціць Езуса. 2І вельмі рана, у першы дзень тыдня, прыйшлі да магілы, калі ўзышло сонца, 3і гаварылі між сабою: «Хто адсуне нам камень ад уваходу ў магілу?» 4І паглядзеўшы, убачылі, што камень адсунуты, а быў ён вельмі вялікі. 5І ўвайшоўшы ў магілу, убачылі юнака, які сядзеў з правага боку і быў апрануты ў белае адзенне, і вельмі спалохаліся. 6А ён сказаў ім: «Не бойцеся! Шукаеце Езуса Назараніна, укрыжаванага. Ён уваскрос, Яго тут няма; вось месца, дзе паклалі Яго. 7Але ідзіце, скажыце вучням Ягоным і Пятру: “Ён апярэдзіць вас у Галілеі. Там Яго ўбачыце, як Ён сказаў вам”». 8Яны выйшлі і пабеглі ад магілы, бо ахапіў іх страх і здзіўленне. Нікому таксама нічога не расказалі, бо баяліся.
9Калі Езус уваскрос раніцай у першы дзень тыдня, Ён з’явіўся найперш Марыі Магдалене, з якой Ён выгнаў сем злых духаў. 10Яна пайшла і расказала тым, хто быў з Ім, якія смуткавалі і плакалі. 11А яны, хоць і пачулі, што Ён жывы і што яна Яго бачыла, не паверылі. 12Пасля гэтага Езус з’явіўся ў іншай постаці двум з іх, якія ішлі ў вёску. 13Тыя вярнуліся і абвясцілі астатнім, але і ім не паверылі.
14Нарэшце, з’явіўся Адзінаццаці, калі яны сядзелі за сталом, і папракаў іх за бязвер’е і жорсткасць сэрца, бо не паверылі тым, хто бачыў Яго ўваскрослага. 15І сказаў ім: «Ідзіце па ўсім свеце і абвяшчайце Евангелле ўсякаму стварэнню. 16Хто паверыць і ахрысціцца, будзе збаўлены, а хто не паверыць, будзе асуджаны. 17Тым, хто паверыць, будуць спадарожнічаць такія знакі: у Маё імя будуць выганяць злых духаў; будуць размаўляць новымі мовамі; 18змеяў рукамі браць будуць, і, калі штосьці атрутнае вып’юць, не пашкодзіць ім. На хворых будуць ускладаць рукі і яны выздаравеюць».
19І пасля размовы з імі Пан Езус узнёсся ў неба і сеў праваруч Бога.
20А яны пайшлі і паўсюль прапаведавалі. Пан садзейнічаў ім і пацвярджаў слова знакамі, што яму спадарожнічалі.



1 (1-80)
1Паколькі ўжо многія імкнуліся скласці апавяданне пра падзеі, якія адбыліся сярод нас, 2як перадалі нам тыя, што ад пачатку былі відавочцамі і слугамі слова, 3вырашыў і я дакладна даследаваць усё ад пачатку і апісаць табе ўсё па парадку, дастойны Тэафіле, 4каб ты пазнаў праўдзівасць таго, чаму быў навучаны.
5У часы Ірада, караля юдэйскага, быў адзін святар, па імені Захарыя, з роду Абія. Ён меў жонку з дачок Аарона, а імя яе было Альжбета. 6Абое былі справядлівымі перад Богам, жывучы беззаганна паводле ўсіх запаведзяў і наказаў Пана. 7Але не мелі дзіцяці, бо Альжбета была бясплоднай; і абое былі ўжо ў старым узросце.
8Калі Захарыя ў парадку сваёй чаргі выконваў святарскае служэнне перад Богам, 9яму паводле святарскага звычаю выпаў лёс увайсці ў святыню Пана, каб прынесці ахвяру для каджэння. 10Усё ж мноства народу малілася звонку падчас каджэння. 11І з’явіўся яму анёл Пана, які стаяў з правага боку кадзільнага ахвярніка. 12Захарыя збянтэжыўся, калі ўбачыў анёла, і страх ахапіў яго. 13Анёл жа сказаў яму: «Не бойся, Захарыя, бо выслухана просьба твая, і жонка твая Альжбета народзіць табе сына, а ты назавеш яго імем Ян. 14Будзе табе радасць і весялосць, і шмат хто ўзрадуецца нараджэнню ягонаму. 15Бо ён будзе вялікі ў вачах Пана, не будзе піць ні віна, ні сіцэры і напоўніцца Духам Святым яшчэ ва ўлонні маці сваёй. 16Многіх з сыноў Ізраэля наверне да іхняга Пана Бога. 17І сам пойдзе перад Ім у духу і моцы Іллі, каб вярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей, і непаслухмяных — да разважлівасці справядлівых, каб падрыхтаваць Пану народ дасканалы». 18Тады сказаў Захарыя анёлу: «Па чым я пазнаю гэта? Бо я стары і жонка мая ў старым узросце». 19Анёл сказаў яму ў адказ: «Я Габрыэль, стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою, і абвясціць табе добрую навіну пра гэта. 20І вось, ты будзеш маўчаць і не зможаш гаварыць да дня, калі гэта станецца, за тое, што не паверыў словам маім, якія збудуцца ў свой час».
21Народ жа чакаў Захарыю і дзівіўся, што ён затрымліваецца ў святыні. 22А калі выйшаў, не мог гаварыць з імі; і яны пазналі, што ён бачыў з’яўленне ў святыні. А ён гаварыў з імі на мігах і заставаўся нямым.
23Калі скончыліся дні служэння ягонага, ён вярнуўся ў свой дом. 24І пасля гэтых дзён зачала Альжбета, жонка ягоная, і ўкрывалася пяць месяцаў, кажучы: 25«Так учыніў мне Пан у тыя дні, калі глянуў на мяне, каб зняць з мяне ганьбу перад людзьмі».
26У шосты месяц Бог паслаў анёла Габрыэля ў горад галілейскі, называны Назарэт, 27да Дзевы, заручанай з мужам па імені Юзаф, з дому Давіда, а імя Дзевы — Марыя. 28Анёл, увайшоўшы да Яе, сказаў: «Вітай, поўная ласкі, Пан з Табою». 29Яна ж збянтэжылася ад словаў ягоных і разважала, што гэта за прывітанне. 30І сказаў Ёй анёл: «Не бойся, Марыя, бо знайшла Ты ласку ў Пана. 31Вось зачнеш ва ўлонні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Езус. 32Ён будзе вялікі і будзе названы Сынам Найвышэйшага, і дасць Яму Пан Бог трон Давіда, Ягонага, 33і валадарыць будзе над домам Якуба вечна, а валадарству Яго не будзе канца».
34І сказала Марыя анёлу: «Як станецца гэта, калі я мужа не спазнала?» 35Анёл сказаў Ёй у адказ: «Дух Святы сыдзе на Цябе, і моц Найвышэйшага ахіне Цябе. Таму і Святое, што народзіцца, будзе названа Сынам Божым. 36Вось і Альжбета, сваячка твая, і яна зачала сына ў старасці сваёй; і ўжо на шостым месяцы тая, якую называлі бясплоднай, 37бо для Бога няма нічога немагчымага». 38Тады Марыя сказала: «Вось я, слуга Пана. Няхай мне станецца паводле твайго слова». І адышоў ад Яе анёл.
39Сабраўшыся, Марыя ў тыя дні паспяшыла ў горную краіну, у горад Юды. 40Яна ўвайшла ў дом Захарыі і прывітала Альжбету. 41Калі Альжбета пачула прывітанне Марыі, узварухнулася дзіцятка ва ўлонні яе, і напоўнілася Альжбета Духам Святым. 42Яна ўсклікнула моцным голасам і сказала: «Благаслаўлёная Ты між жанчынамі і благаслаўлёны плод улоння Твайго. 43Адкуль мне гэта, што Маці Пана майго прыйшла да мяне? 44Бо калі голас прывітання Твайго загучаў у вушах маіх, узварухнулася радасна дзіцятка ва ўлонні маім. 45І шчаслівая тая, якая паверыла, што споўніцца сказанае Ёй Панам».
46І сказала Марыя: «Велічае душа мая Пана,
47і ўзрадаваўся дух мой у Богу, маім Збаўцу,
48бо ўзглянуў Бог на пакору сваёй слугі.
І цяпер благаслаўляць мяне будуць усе пакаленні.
49Бо вялікае ўчыніў мне Усемагутны,
а імя Яго святое.
50І міласэрнасць Яго з пакалення ў пакаленне
над тымі, хто Яго баіцца.
51Паказаў моц сваёй правіцы,
рассеяў тых, хто пыхлівы сэрцам.
52Скінуў магутных з трона
і ўзвысіў пакорных.
53Дабром галодных насыціў,*
а багатых ні з чым адправіў.
54Прыняў свайго слугу Ізраэля,*
памятаючы пра сваю міласэрнасць,
55як абяцаў бацькам нашым —
Абрагаму і яго патомству навекі».
56Прабыла Марыя ў Альжбеты каля трох месяцаў і вярнулася ў дом свой. 57Альжбеце ж надышоў час нараджаць, і яна нарадзіла сына. 58Калі пачулі суседзі і сваякі яе, што Пан учыніў вялікай міласэрнасць сваю да яе, радаваліся разам з ёю. 59На восьмы дзень прыйшлі абразаць дзіця і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага, Захарыем. 60Але, адказваючы, маці ягоная сказала: «Не, але будзе названы Янам». 61Тады сказалі ёй: «Няма нікога з тваёй радні, хто б называўся такім імем». 62У бацькі ж ягонага пыталіся на мігах, як бы хацеў назваць яго. 63Ён, папрасіўшы таблічку, напісаў: «Ян — імя яго». І ўсе здзівіліся. 64У гэты момант адразу адкрыліся вусны ягоныя і развязаўся язык ягоны, і ён загаварыў, праслаўляючы Бога. 65Ахапіў страх усіх суседзяў іхніх, і па ўсёй горнай краіне Юдэі яны расказвалі пра ўсё гэта. 66Усе, хто чуў, разважалі пра гэта ў сэрцах сваіх і казалі: «Што ж гэта будзе за дзіця?» Бо рука Пана была з ім.
67А Захарыя, бацька яго, напоўніўся Духам Святым і прарочыў, кажучы:
68«Благаслаўлёны Пан, Бог Ізраэля,
бо наведаў і адкупіў народ свой,
69і ўзняў моц збаўлення для нас
у доме Давіда, слугі свайго.
70Як абвясціў спрадвеку
вуснамі сваіх святых прарокаў,
71што збавіць нас ад ворагаў нашых
і ад рук усіх, хто нас ненавідзіць.
72Каб праявіць міласэрнасць да айцоў нашых
і нагадаць пра святы запавет свой.
73Прысягу, якую даў Абрагаму, айцу нашаму,
дасць нам.
74Каб, выбаўленыя з рук ворагаў,
мы без страху служылі Яму
75ў святасці і справядлівасці перад Ім
ва ўсе дні нашыя.
76А ты, дзіцятка, прарокам Найвышэйшага будзеш названа,
бо пойдзеш прад абліччам Пана падрыхтаваць шляхі Яму;
77каб даць народу Ягонаму пазнаць збаўленне
праз адпушчэнне яго грахоў,
78дзякуючы сардэчнай міласэрнасці нашага Бога,
у якой наведаў нас Усход з вышыні;
79каб асвятліць тых, хто сядзіць у цемры і ў ценю смяротным;
каб накіраваць ногі нашыя на шлях спакою».
80А дзіця расло і ўзмацнялася духам, і заставалася на пустыні да дня з’яўлення свайго перад Ізраэлем.



2 (1-52)

1У тыя дні выйшаў загад ад цэзара Аўгуста зрабіць перапіс па ўсёй зямлі. 2Гэта быў першы перапіс падчас панавання Квірынія ў Сірыі. 3І пайшлі ўсе запісвацца, кожны ў свой горад. 4Пайшоў таксама і Юзаф з Галілеі, з горада Назарэта, у Юдэю, у горад Давіда, званы Бэтлеем, бо ён быў з дому і роду Давіда, 5каб запісацца з Марыяй, заручанай з ім, якая была цяжарнай. 6А калі яны былі там, надышоў Ёй час нарадзіць. 7І нарадзіла Сына свайго першароднага. І спавіла Яго, і паклала ў яслі, бо не было ім месца ў заездзе.
8У той ваколіцы былі на полі пастухі, якія вартавалі ўначы свой статак. 9І з’явіўся ім анёл Пана, і хвала Пана асвяціла іх, і вялікі страх ахапіў іх. 10І сказаў ім анёл: «Не бойцеся, я абвяшчаю вам вялікую радасць, якая будзе для ўсяго народу, 11бо нарадзіўся вам сёння ў горадзе Давіда Збаўца, якім ёсць Хрыстус Пан. 12І вось вам знак: знойдзеце Немаўля спавітае і пакладзенае ў яслях». 13Раптам з анёлам з’явілася вялікае войска нябеснае, якое праслаўляла Бога і ўсклікала:
14«Хвала на вышынях Богу,
а на зямлі спакой людзям добрай волі».
15Калі анёлы адышлі ад іх на неба, пастухі сказалі адзін аднаму: «Пойдзем у Бэтлеем і паглядзім, што там сталася і пра што абвясціў нам Пан». 16І пайшлі яны, спяшаючыся, і знайшлі Марыю і Юзафа, і Немаўля, якое ляжала ў яслях. 17А калі ўбачылі, расказалі тое, што было абвешчана ім пра гэтае Дзіця. 18Усе, хто чуў, дзівіліся таму, што расказвалі ім пастухі. 19А Марыя захоўвала ўсе гэтыя словы, разважаючы ў сэрцы сваім.
20І вярнуліся пастухі, праслаўляючы і хвалячы Бога за ўсё, што пачулі і ўбачылі, як было сказана ім.
21Кaлі мiнулa вoсем дзён, кaб aбрэзaць Дзiця, дaлі Яму iмя Езус, якoе былo нaзвaнa aнёлaм перад Яго зaчaццем ва ўлонні.
22А калі мінулі дні іх ачышчэння паводле Закону Майсея, бацькі прынеслі Яго ў Ерузалем, каб прадставіць Пану, 23 — як напісана ў Законе Пана, што кожнае першароднае дзіця мужчынскага полу павінна быць прысвечана Пану; — 24і каб прынесці ў ахвяру, як сказана ў Законе Пана, пару туркавак або двух галубіных птушанят.
25І вось, быў у Ерузалеме чалавек, імя якога Сімяон. Чалавек гэты, праведны і пабожны, чакаў суцяшэння Ізраэля, і Дух Святы спачываў на ім.
26Было яму прадказана Духам Святым, што ён не зазнае смерці, пакуль не ўбачыць Месію Пана. 27І прыйшоў ён, натхнёны Духам, у святыню. А калі бацькі прынеслі Дзіця Езуса, каб учыніць з Ім паводле звычаю Закону, 28ён узяў Яго на рукі, благаславіў Бога і сказаў:
29«Цяпер адпускаеш слугу Твайго, Валадару,
паводле слова Твайго, у спакоі;
30бо вочы мае ўбачылі збаўленне Тваё,
31якое падрыхтаваў Ты перад абліччам усіх народаў,
32святло для асвятлення язычнікаў
і хвалу народу Твайго Ізраэля».
33А бацька і Маці Езуса дзівіліся таму, што было сказана пра Яго. 34І благаславіў іх Сімяон, і сказаў Марыі, Маці Яго: «Вось гэты прызначаны на падзенне і на паўстанне многіх у Ізраэлі і на знак, якому супраціўляцца будуць. 35А праз Тваю душу пройдзе меч, каб выявіліся думкі многіх сэрцаў».
36Была таксама там Ганна прарочыца, дачка Фануэля, з роду Асэра. Яна была ў вельмі старым узросце і пражыла з мужам ад дзявоцтва свайго сем гадоў; 37удава васьмідзесяці чатырох гадоў, якая не адыходзіла ад святыні, пастамі і малітвамі служачы Богу ўдзень і ўначы. 38Яна таксама прыйшла ў той самы час і славіла Пана, і казала пра Яго ўсім, хто чакаў вызвалення Ерузалема.
39Калі яны выканалі ўсё паводле Закону Пана, вярнуліся ў Галілею, у горад свой Назарэт. 40Дзіця ж расло і ўмацоўвалася, і напаўнялася мудрасцю, а ласка Божая спачывала на Ім.
41Бaцькi Езуса хaдзiлі штогод у Ерузaлем нa свята Пaсхi. 42I кaлі Яму былo двaнaццaць гaдoў, яны ўзышлі ў Ерузaлем пaвoдле звычaю святa. 43Калі па заканчэнні дзён свята вярталіся, зaстaўся Хлопец Езус у Ерузaлеме, i не заўважылі гэтага Ягoныя бaцькi. 44Думaючы, штo Ён ідзе з пілігрымамі, прайшлі дзень дaрoгi і тады пачалі шукaць Ягo мiж свaякaмi i знaёмымi. 45Не знaйшoўшы, вярнуліся ў Ерузaлем, шукaючы Ягo. 46I пaсля трoх дзён знaйшлі Ягo ў святынi. Ён сядзеў сярoд настаўнікаў, слухaючы iх i пытaючыся ў iх. 47А ўсе, хто слухaў Ягo, дзівіліся рoзуму i aдкaзaм Ягo. 48I, убaчыўшы Яго, яны здзiвiліся, i скaзaлa Яму Мaці Ягoнaя: «Дзіця, чаму Ты зрaбiў нaм тaк? Вoсь бацька Твoй i Я балюча перажывалі, шукaючы Цябе». 49Ён скaзaў iм: «Чaгo ж вы шукaлі Мяне? Цi вы не ведaлі, штo Мне трэбa быць у тым, што належыць Aйцу Мaйму?» 50Aле яны не зрaзумелі таго, што Ён скaзaў iм.
51І ён пaйшoў з iмi, і прыйшoў у Нaзaрэт, i быў паслухмяны iм. А Мaці Ягo захавала ўсе гэтыя слoвы ў сэрцы свaiм. 52Езус жа ўзрастаў у мудрaсцi, у гaдах i ў лaсцы ў Бoгa i ў людзей.


3 (1-38)

1У пятнаццаты год панавання цэзара Тыберыя, калі Понцій Пілат быў намеснікам у Юдэі, а Ірад быў тэтрархам у Галілеі, Філіп, брат ягоны, тэтрархам у Ітурэі і Траханіцкай зямлі, а Лізанія тэтрархам у Абіленах, 2пры першасвятарах Анне і Каяфе было скіравана слова Божае да Яна, сына Захарыі, у пустыні. 3Ён прайшоў усе ваколіцы Ярдана, абвяшчаючы хрост пакаяння дзеля адпушчэння грахоў, 4як напісана ў кнізе слоў прарока Ісаі:
«Голас таго, хто кліча ў пустыні:
“Падрыхтуйце дарогу Пану,
простымі рабіце сцежкі Яму!
5Кожная даліна ўзвысіцца,
кожная гара і пагорак панізяцца,
і выбоістыя дарогі стануць раўнінай,
і ланцугі гор — далінаю.
6І ўбачыць кожнае цела Божае збаўленне”».
7Ён казаў натоўпам, якія прыходзілі да яго хрысціцца: «Племя змяінае, хто навучыў вас уцякаць ад будучага гневу? 8Прынясіце ж годны плён пакаяння і не думайце казаць сабе: “Маем Абрагама за бацьку”; бо кажу вам, што Бог можа з камянёў гэтых абудзіць дзяцей Абрагаму. 9Ужо і сякера прыкладзена да карэння дрэў. Таму кожнае дрэва, якое не дае добрага плоду, будзе ссечана і кінута ў агонь».
10І пыталіся ў яго людзі, кажучы: «Што мы павінны рабіць?» 11Ён казаў ім у адказ: «Хто мае дзве вопраткі, няхай аддасць таму, хто не мае, і хто мае ежу, няхай зробіць тое самае». 12Прыйшлі і мытнікі хрысціцца і сказалі яму: «Настаўнік, што мы павінны рабіць?» 13Ён адказаў ім: «Нічога больш за вызначанае вам не спаганяйце». 14Пыталіся ў яго таксама і жаўнеры, кажучы: «А мы што павінны рабіць?» Ён адказаў ім: «Нікога не крыўдзіце, не абвінавачвайце несправядліва і задавольвайцеся платай сваёй».
15Калі народ чакаў і калі ўсе разважалі ў сэрцах сваіх пра Яна, ці не Месія ён, 16Ян адказаў усім: «Я вадою хрышчу вас, але ідзе Мацнейшы за мяне, якому я няварты развязаць раменьчык на Яго сандалях. Ён вас будзе хрысціць Духам Святым і агнём. 17Лапата Яго ў руцэ Ягонай, каб ачысціць гумно сваё і сабраць пшаніцу ў засекі свае, а мякіну спаліць агнём непагасным».
18Шмат чаго іншага прапаведаваў ён, абвяшчаючы Добрую Навіну народу. 19А тэтрарх Ірад, якога Ян дакараў за Ірадыяду, жонку яго брата Філіпа, і за ўсё зло, якое ўчыніў Ірад, 20да ўсяго дадаў яшчэ і тое, што замкнуў Яна ў вязніцы.
21Калі хрысціўся ўвесь народ і калі Езус, прыняўшы хрост, маліўся, раскрылася неба, 22і Дух Святы ў цялесным выглядзе, як голуб, сышоў на Яго, і быў голас з неба: «Ты Сын Мой умілаваны, Цябе ўпадабаў Я».
23Езус, пачынаючы служэнне сваё, меў каля трыццаці гадоў і быў, як лічылі, сынам Юзафа, сына Элія, 24Матата, Левія, Мэльхія, Яная, Юзафа, 25Матафія, Амоса, Навума, Эслія, Нагея, 26Маата, Матафія, Сэмэя, Юхафа, Юды, 27Янана, Рэсы, Зарабабэля, Салятыэля, Нэрыя, 28Мэльхія, Адзія, Касама, Эльмадама, Іра, 29Есія, Эліязэра, Ярыма, Матата, Левія, 30Сімяона, Юды, Юзафа, Ёны, Эліяхіма, 31Мэлея, Мэны, Матата, Натана, Давіда, 32Есэя, Абэда, Бааза, Сальмона, Наасона, 33Амінадаба, Адміна, Арні, Эзрома, Фарэса, Юды, 34Якуба, Ісаака, Абрагама, Тарэя, Нахора, 35Сэруха, Рахаба, Фалека, Эбэра, Саліна, 36Каінама, Арфаксада, Сэма, Ноя, Ламеха, 37Матусала, Эноха, Ярэда, Малелеэля, Каінама, 38Эноса, Сэта, Адама, сына Бога.


4 (1-44)

1Езус, напoўнены Духaм Святым, вярнуўся з-над Ярдaна, i вадзіў Яго Дух па пустыні 2сорак дзён, і д’ябал выпрабоўваў Яго. I нiчoгa не еў у тыя днi, a кaлі яны скoнчыліся, згаладаўся. 3Тады д’ябaл скaзaў Яму: «Кaлі Ты Сын Бoжы, скaжы гэтaму кaменю, кaб ён стaў хлебaм». 4I aдкaзaў яму Езус: «Нaпiсaнa: “Не хлебaм aдным будзе жыць чaлaвек”». 5Тады д’ябал павёў Яго і пaкaзaў Яму ў імгненне ўсе валадарствы свету. 6І скaзaў Яму д’ябал: «Я дaм Тaбе ўсю гэтую ўлaду i славу iх, бo яна мне перададзена, i кaму хaчу, даю яе. 7Кaлі Ты пaклoнiшся мне, уся будзе Тваёй». 8У адказ Езус скaзaў яму: «Нaпiсaнa: “Пaну Бoгу твaйму будзеш пакланяцца i Яму aднaму будзеш служыць”». 9Тады зaвёў Ягo ў Ерузaлем i пaстaвiў нa крыле святынi, i скaзaў Яму: «Кaлі Ты Сын Бoжы, кiнься aдгэтуль унiз, 10бo нaпiсaнa:
“Анёлaм свaiм загадае пра Цябе,
кaб ахоўвалі Цябе”
11i: “Яны нa рукaх пaнясуць Цябе,
кaб Ты часам не спатыкнуўся aб кaмень нaгой сваёй”».
12I Езус скaзaў яму ў адказ: «Скaзaнa: “Не будзеш выпрабоўваць Пaнa Бoгa твайго”». 13Скoнчыўшы ўсе выпрабаванні, д’ябaл aдступіў aд Ягo дa пары.
14Езус вярнуўся ў моцы Духа ў Галілею. І разышліся чуткі пра Яго па ўсёй ваколіцы. 15І навучаў Ён у іх сінагогах, і ўсе Яго славілі.
16Калі прыйшоў у Назарэт, дзе быў выхаваны, увайшоў паводле свайго звычаю ў шабат у сінагогу і падняўся, каб чытаць. 17Яму падалі кнігу прарока Ісаі. Разгарнуўшы кнігу, Ён трапіў на месца, дзе было напісана:
18«Дух Пана на Мне,
бо Ён намасціў Мяне
абвяшчаць Добрую Навіну ўбогім,
паслаў Мяне абвяшчаць вызваленне палонным
і сляпым вяртаць зрок,
каб выпусціць спакутаваных на свабоду,
19каб абвясціць год ласкі Пана».
20Згарнуўшы кнігу, Ён аддаў яе слугу і сеў. А вочы ўсіх у сінагозе былі скіраваныя на Яго. 21І Ён пачаў гаварыць ім: «Сёння споўніліся гэтыя словы Пісання, якія вы чулі». 22І ўсе сведчылі Яму і здзіўляліся словам ласкі, якія выходзілі з вуснаў Ягоных, і казалі: «Ці ж не сын Юзафа гэта?» 23А Ён сказаў ім: «Напэўна, скажаце мне такую прыказку: “Лекар, вылечы самога сябе; зрабі і тут, у тваёй бацькаўшчыне тое, што, як мы чулі, сталася ў Кафарнауме”». 24І сказаў: «Сапраўды кажу вам: ніводнага прарока не прымаюць на бацькаўшчыне яго. 25Сапраўды кажу вам: шмат удоў было ў Ізраэлі ў дні Іллі, калі неба было зачынена тры гады і шэсць месяцаў, так што быў вялікі голад па ўсёй зямлі. 26І да ніводнай з іх не быў пасланы Ілля, а толькі да аўдавелай жанчыны ў Сарэпту Сідонскую. 27Шмат таксама было пракажоных у Ізраэлі ў часы прарока Елісея, і ніводзін з іх не быў ачышчаны, апрача сірыйца Наамана».
28Пачуўшы гэта, усе ў сінагозе напоўніліся гневам 29і, устаўшы, выгналі Яго прэч з горада, і павялі на край гары, на якой быў пабудаваны іх горад, каб скінуць Яго. 30Але Ён, прайшоўшы паміж імі, адышоў.
31І прыйшоў у Кафарнаум, галілейскі горад, і навучаў іх у дні шабату. 32І здзіўляліся вучэнню Ягонаму, таму што слова Ягонае мела ўладу. 33Быў у сінагозе чалавек, які меў нячыстага духа. Ён закрычаў моцным голасам: 34«Пакінь! Што Табе да нас, Езус Назаранін? Ты прыйшоў загубіць нас? Я ведаю Цябе, хто Ты: Святы Божы». 35Але Езус забараніў яму, кажучы: «Змоўкні і выйдзі з яго!» Тады злы дух кінуў яго на сярэдзіну і вышаў з яго, нічым не нашкодзіўшы яму. 36І здзіўленне ахапіла ўсіх, і казалі адзін аднаму: «Што гэта за слова, што з ўладаю і моцай Ён загадвае нячыстым духам — і яны выходзяць?» 37І разнеслася пагалоска пра Яго па ўсёй навакольнай мясцовасці.
38Выйшаўшы з сінагогі, Езус увайшоў у дом Сымона. Цешчу Сымонаву ахапіла моцная гарачка. Таму прасілі Яго за яе. 39Стаўшы над ёю, Езус забараніў гарачцы, і тая пакінула яе. Адразу ўстаўшы, яна прыслужвала ім.
40На захадзе сонца ўсе, хто меў хворых на розныя хваробы, прыводзілі іх да Езуса. Ён жа, ускладаючы рукі на кожнага з іх, аздараўляў іх. 41З многіх таксама выходзілі з крыкам злыя духі і казалі: «Ты — Сын Божы». Але Ён забараняў і не дазваляў ім казаць, бо яны ведалі, што Ён Месія. 42Калі настаў дзень, Езус выйшаў і адправіўся ў пустыннае месца. А людзі шукалі Яго і, прыйшоўшы да Яго, затрымлівалі, каб не адыходзіў ад іх. 43Але Ён сказаў ім: «Таксама іншым гарадам Мне трэба абяшчаць Добрую Навіну пра Валадарства Божае, бо дзеля гэтага Я пасланы». 44І прапаведаваў у сінагогах Юдэі.


5 (1-39)

1Аднойчы, калі натоўп ціснуўся да Езуса, каб слухаць слова Божае, Ён стаяў каля возера Генэзарэт. 2І ўбачыў два чаўны, якія стаялі каля возера, а рыбакі выйшлі з іх і паласкалі сеткі. 3Увайшоўшы ў адзін з чаўноў, які належаў Сымону, папрасіў яго крыху адплысці ад берага. Пасля сеў і вучыў людзей з чоўна.
4Калі скончыў гаварыць, сказаў Сымону: «Адплыві на глыбіню, а вы закіньце сеткі вашыя для ўлову». 5Сымон сказаў Яму ў адказ: «Настаўнік, мы працавалі ўсю ноч і нічога не злавілі, але на Тваё слова закіну сеткі». 6Зрабіўшы так, яны злавілі вялікае мноства рыбы, аж пачыналі рвацца іхнія сеткі. 7І далі знак супольнікам, якія былі ў другім чоўне, каб прыйшлі дапамагчы ім. Тыя прыйшлі і напоўнілі абодва чаўны так, што яны ледзь не танулі. 8Калі гэта ўбачыў Сымон Пётр, прыпаў да каленяў Езуса і сказаў: «Адыдзі ад мяне, Пане, бо я чалавек грэшны». 9Ад такога ўлову рыбы вялікае здзіўленне ахапіла яго і ўсіх, хто быў з Ім, 10а таксама Якуба і Яна, сыноў Зэбэдэя, якія былі супольнікамі Сымона. Тады сказаў Езус Сымону: «Не бойся, адгэтуль будзеш лавіць людзей». 11А калі выцягнулі чаўны на бераг, пакінулі ўсё і пайшлі за Ім.
12Калі Ён быў у адным з гарадоў, з’явіўся чалавек увесь у праказе. Убачыўшы Езуса, ён упаў ніцма, молячы Яго і кажучы: «Пане, калі хочаш, можаш мяне ачысціць». 13Езус працягнуў руку, дакрануўся да яго і сказаў: «Хачу, будзь ачышчаны!» І адразу праказа сышла з яго. 14Але Езус загадаў яму нікому не расказваць, а пайсці, паказацца святару і скласці ахвяру за сваё ачышчэнне, як наказаў Майсей, дзеля сведчання ім. 15Аднак чуткі пра Яго яшчэ больш распаўсюджваліся, і вялікае мноства людзей сыходзілася, каб слухаць Яго і атрымаць аздараўленне ад сваіх немачаў. 16А Ён адыходзіў у пустынныя месцы і маліўся.
17Аднойчы, калі Езус навучаў, былі там фарысеі і кніжнікі, якія прыйшлі з усіх вёсак Галілеі і Юдэі і з Ерузалема. І моц Пана была з Ім, каб мог аздараўляць. 18І вось людзі прынеслі на ложы паралізаванага чалавека, і спрабавалі ўнесці яго ў дом, і пакласці перад Ім. 19А калі праз натоўп не змаглі пранесці яго, залезлі на дах дома і праз страху спусцілі яго з насілкамі на сярэдзіну перад Езусам. 20Убачыўшы іх веру, Ён сказаў: «Чалавеча, адпускаюцца табе грахі твае». 21А кніжнікі і фарысеі пачалі разважаць, кажучы: «Хто ён такі, што блюзнерыць? Хто можа адпускаць грахі, калі не сам Бог?» 22Пазнаўшы іх думкі, Езус сказаў ім у адказ: «Як думаеце ў сэрцах вашых? 23Што лягчэй? Сказаць: “Адпускаюцца табе грахі твае”, ці сказаць: “Устань і хадзі?” 24Але каб вы ведалі, што Сын Чалавечы мае ўладу на зямлі адпускаць грахі». І сказаў паралізаванаму: «Кажу табе: устань, вазьмі насілкі свае і ідзі да дому свайго». 25Той адразу, устаўшы перад імі, узяў тое, на чым ляжаў, і пайшоў да дому свайго, славячы Бога». 26Жах ахапіў усіх, яны славілі Бога і, напоўненыя страхам, казалі: «Дзіўнае мы бачылі сёння».
27Выйшаўшы пасля гэтага, Езус убачыў мытніка па імені Левій, які сядзеў на мытні, і сказаў яму: «Ідзі за Мною». 28Той пакінуў усё, устаў і пайшоў за Ім. 29І наладзіў Левій для Яго вялікую гасціну у сваім доме. Было там шмат мытнікаў і іншых, якія сядзелі з імі за сталом. 30І наракалі фарысеі і кніжнікі, кажучы вучням Ягоным: «Чаму вы ясце і п’яце з мытнікамі і грэшнікамі?» 31А Езус сказаў ім у адказ: «Не здаровым патрэбны лекар, а хворым. 32Я прыйшоў заклікаць да пакаяння не праведнікаў, а грэшнікаў».
33Яны сказалі Яму: «Вучні Янавы часта посцяць і моляцца, падобна і вучні фарысеяў, а Твае ядуць і п’юць». 34Езус адказаў ім: «Ці можаце прымусіць гасцей на вяселлі пасціць, калі з імі жаніх? 35Але прыйдуць дні, калі будзе забраны ад іх жаніх, тады будуць пасціць у тыя дні». 36І расказаў ім прыпавесць: «Ніхто не разрывае новай вопраткі, каб прышыць лату да старой вопраткі. Інакш і новая парвецца, і да старой не падыдзе лата ад новай. 37І ніхто не налівае маладое віно ў старыя мяхі. Інакш маладое віно парве мяхі і само выцеча, і мяхі прападуць. 38Але маладое віно трэба наліваць у новыя мяхі. 39І ніхто, выпіўшы старога, не хоча маладога, бо кажа: “Старое лепшае!”».


6 (1-49)

1У шабат Езус праходзіў праз збожжа, а вучні Ягоныя зрывалі каласы і елі, расціраючы рукамі. 2Некаторыя ж з фарысеяў казалі: «Чаму вы робіце тое, што не дазволена ў шабат?» 3Тады Езус сказаў ім у адказ: «Хіба не чыталі вы, што зрабіў Давід, калі згаладаўся сам і тыя, хто быў з ім? 4Як увайшоў у дом Божы, узяў ахвярныя хлябы, якіх нельга было есці нікому, акрамя святароў, з’еў сам і даў тым, хто быў з ім». 5І сказаў ім: «Сын Чалавечы — гаспадар шабату».
6У іншы шабат Ён увайшоў у сінагогу і навучаў. А быў там чалавек з усохлай правай рукой. 7А кніжнікі і фарысеі сачылі за Езусам, ці Ён лечыць у шабат, каб знайсці, у чым абвінаваціць Яго. 8Ён жа, ведаючы думкі іхнія, сказаў чалавеку з усохлай рукой: «Падыміся і стань пасярэдзіне». Той падняўся і стаў. 9Тады Езус сказаў ім: «Я пытаюся ў вас, ці дазволена ў шабат рабіць дабро або рабіць зло; уратаваць жыццё ці загубіць?» 10І, паглядзеўшы на іх усіх, сказаў таму: «Працягні руку сваю». Той так і зрабіў; і выздаравела рука ягоная. 11А яны напоўніліся лютасцю і гаварылі між сабою, што б зрабіць з Езусам.
12У тыя дні Ён узышоў на гару памаліцца і правёў усю ноч у малітве да Бога. 13Калі настаў дзень, паклікаў сваіх вучняў і выбраў з іх дванаццаць, якіх і назваў Апосталамі: 14Сымона, якога назваў Пятром, Андрэя, брата ягонага, Якуба і Яна, Філіпа і Барталамея, 15Мацвея і Тамаша, Якуба Алфеевага і Сымона, якога называлі Зілотам, 16Юду Якубавага і Юду Іскарыёта, які стаў здраднікам.
17Калі сышоў з імі ўніз і стаў на раўніне, вялікі натоўп вучняў Ягоных і вялікае мноства людзей з Юдэі і Ерузалема, з узбярэжжа Тыра і Сідона 18прыйшлі паслухаць Яго і аздаравіцца ад сваіх хваробаў. І тыя, хто цярпеў ад нячыстых духаў, вылечваліся. 19І ўсе людзі імкнуліся дакрануцца да Яго, таму што сіла сыходзіла ад Яго і вылечвала ўсіх.
20А Ён, узняўшы вочы свае на вучняў сваіх, сказаў:
«Шчаслівыя ўбогія, бо ваша ёсць Валадарства Божае.
21Шчаслівыя, якія цяпер галадаеце, бо насычаны будзеце.
Шчаслівыя, якія цяпер плачаце, бо смяяцца будзеце.
22Шчаслівыя вы, калі ўзненавідзяць вас людзі і калі адрынуць вас, і будуць зневажаць, і адкінуць імя вашае як зло з-за Сына Чалавечага. 23Радуйцеся ў той дзень і весяліцеся, бо вялікая ўзнагарода вашая ў небе. Бо так паступалі з прарокамі айцы іхнія.
24Але гора вам, багатыя, бо вы ўжо атрымалі сваё суцяшэнне!
25Гора вам, хто цяпер сыты, бо галадаць будзеце!
Гора вам, хто цяпер смяецца, бо смуткаваць і плакаць будзеце!
26Гора вам, калі ўсе людзі будуць добра казаць пра вас! Бо так паступалі з фальшывымі прарокамі айцы іхнія.
27Але кажу вам, хто слухае: любіце ворагаў вашых, дабро рабіце тым, хто вас ненавідзіць. 28Благаслаўляйце тых, хто вас праклінае, маліцеся за тых, хто вас крыўдзіць. 29Таму, хто ўдарыў цябе па шчацэ, падстаў і другую; і таму, хто адбірае ў цябе плашч, не забараняй узяць і кашулю. 30Кожнаму, хто просіць у цябе, давай, і ад таго, хто ўзяў тваё, не дамагайся звароту. 31І як хочаце, каб рабілі вам людзі, так вы ім рабіце. 32Калі любіце тых, хто любіць вас, якая вам за гэта падзяка? Бо грэшнікі таксама любяць тых, хто іх любіць. 33І калі чыніце дабро тым, хто вам чыніць дабро, якая вам за тое падзяка? І грэшнікі робяць тое самае. 34І калі пазычаеце тым, ад каго спадзяецеся атрымаць назад, якая вам за тое падзяка? Бо і грэшнікі пазычаюць грэшнікам, каб атрымаць столькі ж.
35Але вы любіце ворагаў вашых, і рабіце дабро, і пазычайце, не чакаючы нічога ўзамен, і будзе ўзнагарода вашая вялікая, і будзеце сынамі Найвышэйшага, бо Ён ласкавы да няўдзячных і да злых. 36Будзьце міласэрнымі, як і Айцец ваш міласэрны. 37Не судзіце, і не будуць судзіць вас; не асуджайце, і не будуць асуджаць вас; прабачайце, і прабачаць вам. 38Давайце, і будзе дадзена вам: меру добрую, уціснутую, утрэсеную і з верхам адсыплюць вам у падол ваш. Бо якой мераю мераеце, такой і вам будзе адмерана».
39І расказаў ім такую прыпавесць: «Хіба можа сляпы вадзіць сляпога? Ці ж не зваляцца абодва ў яму?
40Вучань не большы за настаўніка. Але кожны добра падрыхтаваны стане такім, як яго настаўнік.
41Чаму бачыш шчэпку ў воку брата свайго, а бервяна ў сваім воку не заўважаеш? 42Як ты можаш казаць брату свайму: “Браце, дай, я выму шчэпку з вока твайго”, калі сам не бачыш бервяна ў сваім воку? Крывадушнік, спачатку вымі бервяно са свайго вока, і тады добра ўбачыш, як выняць шчэпку з вока твайго брата.
43Няма добрага дрэва, якое б прыносіла дрэнны плод, ці дрэннага дрэва, якое б прыносіла добры плод. 44Бо кожнае дрэва пазнаецца па ягоным плодзе; не збіраюць з церняў смоквы, а з куста ажын не збіраюць вінаграду. 45Добры чалавек выносіць з добрага скарбу сэрца дабро, а дрэнны чалавек з благога сэрца выносіць зло, бо пра тое, чым напоўнена сэрца, гавораць вусны ягоныя.
46Што вы клічаце Мяне: “Пане, Пане”, а не выконваеце таго, што Я кажу? 47Я пакажу вам, да каго падобны кожны, хто прыходзіць да Мяне, слухае Маё слова і выконвае яго. 48Ён падобны да чалавека, які, будуючы дом, глыбока выкапаў і заклаў падмурак на скале. Калі здарылася паводка, паток хлынуў на гэты дом, аднак не змог пахіснуць яго, таму што ён быў добра збудаваны. 49А той, хто слухае і не выконвае, падобны да чалавека, які збудаваў дом на зямлі без падмурка. Паток хлынуў на яго, і ён адразу абваліўся, і вялікае было падзенне дому гэтага».


7 (1-50)

1Калі скончыў сваю прамову да народу, увайшоў у Кафарнаум. 2У аднаго ж сотніка захварэў і быў пры смерці слуга, якім ён даражыў. 3Пачуўшы пра Езуса, ён паслаў да Яго юдэйскіх старэйшын, каб папрасілі Яго прыйсці і аздаравіць ягонага слугу. 4Тыя прыйшлі да Езуса і настойліва прасілі Яго, кажучы: «Ён варты, каб Ты зрабіў яму гэта, 5бо ён любіць наш народ і нават пабудаваў нам сінагогу». 6І Езус пайшоў з імі. А калі Ён быў ужо недалёка ад дому, сотнік паслаў сяброў сказаць Яму: «Пане, не турбуйся, бо я не варты, каб Ты ўвайшоў пад дах мой. 7Таму я не палічыў сябе вартым прыйсці да Цябе. Але скажы слова, і будзе аздароўлены слуга мой. 8Бо і я чалавек падуладны, сам маю ў падначаленні жаўнераў, і кажу аднаму: “Ідзі”, і ідзе; а другому: “Прыйдзі”, і прыходзіць; а слугу майму: “Зрабі тое”, і робіць». 9Пачуўшы гэта, Езус дзівіўся яму і, павярнуўшыся да натоўпу, які ішоў за Ім, сказаў: «Кажу вам: нават у Ізраэлі Я не знайшоў такой вялікай веры!» 10Калі ж пасланцы вярнуліся дадому, яны засталі слугу здаровым.
11На наступны дзень Езус пайшоў у горад, які называўся Наін, і разам з Ім ішлі вучні Ягоныя і вялікі натоўп. 12Калі ж Ён наблізіўся да гарадской брамы, выносілі з яе памерлага, адзінага сына ў маці, якая была ўдавою. І шмат людзей з горада ішло разам з ёю. 13Убачыўшы яе, Пан злітаваўся над ёю і сказаў: «Не плач!» 14І, падышоўшы, дакрануўся да насілак. Тыя, хто нёс, спыніліся, а Ён сказаў: «Хлопча, кажу табе, устань!» 15Мёртвы сеў і пачаў гаварыць. І аддаў яго Езус маці ягонай. 16Усіх жа ахапіў страх, і славілі Бога, кажучы: «Вялікі прарок паўстаў сярод нас» і: «Бог наведаў свой народ». 17Так разышлася гэтая навіна пра Яго па ўсёй Юдэі і па ўсёй ваколіцы.
18 І расказалі Яну вучні яго пра ўсё гэта. 19Паклікаўшы дваіх з вучняў сваіх, Ян паслаў іх да Пана спытацца: «Ты той, які мае прыйсці, ці чакаць нам іншага?» 20Калі яны прыйшлі да Езуса, сказалі: «Ян Хрысціцель паслаў нас да Цябе спытацца: “Ці Ты той, які мае прыйсці, ці чакаць нам іншага?”» 21У той самы час Езус шмат каго вылечыў ад хвароб, немачаў і ад злых духаў і многіх сляпых адарыў зрокам. 22І Ён сказаў ім у адказ: «Ідзіце, раскажыце Яну, што вы бачылі і чулі: сляпыя зноў бачаць, кульгавыя ходзяць, пракажоныя ачышчаюцца і глухія чуюць, памерлыя ўваскрасаюць, убогім абвяшчаецца Добрая Навіна. 23І шчаслівы той, хто не спакусіцца праз Мяне».
24Калі ж пасланцы Яна адышлі, Ён пачаў гаварыць народу пра Яна: «На што выйшлі вы ў пустыню глядзець? На трысціну, якую вецер хістае? 25На што ж вы выйшлі глядзець? На чалавека, апранутага ў мяккія шаты? Тыя, хто багата апранаецца і раскошна жыве, знаходзяцца ў каралеўскіх палацах. 26На што выйшлі вы глядзець? На прарока? Так, кажу вам, нават больш, чым на прарока.
27Гэта той, пра каго напісана:
“Вось пасылаю анёла Майго перад Табою,
які падрыхтуе дарогу Тваю перад Табою”.
28Кажу вам: сярод народжаных жанчынамі няма нікога большага за Яна. Але найменшы ў Валадарстве Божым большы за яго». 29Увесь народ, які слухаў Яго, і мытнікі прызналі справядлівым Бога і ахрысціліся Янавым хростам. 30А фарысеі і кніжнікі адкінулі волю Божую адносна сябе і не прынялі хросту ад яго.
31А Ён працягваў: «З кім параўнаю людзей гэтага пакалення? Да каго яны падобныя? 32Яны падобныя да дзяцей, што сядзяць на рынку і аклікаюць адны другіх, кажучы: “Мы гралі вам на жалейцы, а вы не танцавалі, мы спявалі журботныя песні, а вы не плакалі!”
33Прыйшоў Ян Хрысціцель, які не еў хлеба і не піў віна, а вы кажаце: “У ім злы дух!” 34Прыйшоў Сын Чалавечы, які есць і п’е, а вы кажаце: “Гэты чалавек абжора і п’яніца, прыяцель мытнікаў і грэшнікаў”. 35І была апраўдана мудрасць усімі дзецьмі сваімі».
36Адзін з фарысеяў запрасіў Езуса паесці з ім. І Ён, увайшоўшы ў дом фарысея, сеў за стол. 37І вось, жанчына, якая была грэшніцай у горадзе, даведаўшыся, што Ён сеў за стол у доме фарысея, прынесла алебастравы флакон міра38і, стоячы ззаду каля ног Ягоных і плачучы, пачала абліваць ногі Ягоныя слязьмі і валасамі сваёй галавы выцірала і цалавала ногі Яму, і намашчвала мірам.
39Убачыўшы гэта, фарысей, які запрасіў Яго, сказаў сам сабе: «Калі б Ён быў прарокам, то ведаў бы, хто гэта жанчына, якая дакранаецца да Яго, што яна грэшніца». 40Езус сказаў яму ў адказ: «Сымон, Я хачу нешта сказаць табе». Той прамовіў: «Скажы, Настаўнік». 41«У аднаго пазыкадаўцы былі два даўжнікі. Адзін вінен быў пяцьсот дынараў, а другі — пяцьдзесят. 42Паколькі не мелі чым заплаціць, ён дараваў абодвум. Дык хто з іх больш палюбіць яго?» 43Сымон адказаў: «Думаю, той, каму больш даравана». Ён сказаў яму: «Ты правільна разважыў». 44І, павярнуўшыся да жанчыны, сказаў Сымону: «Бачыш гэтую жанчыну? Я прыйшоў у твой дом, і ты не даў Мне вады для ног, а яна слязьмі абліла Мае ногі і выцерла сваімі валасамі. 45Ты пацалунку Мне не даў, а яна з той хвіліны, калі ўвайшла, няспынна цалуе Мне ногі. 46Ты галавы Мне алеем не намасціў, а яна мірам намасціла Мне ногі. 47Дзеля гэтага кажу табе: даруюцца ёй грахі многія за тое, што яна вельмі палюбіла. А каму мала даруецца, той мала любіць». 48А ёй сказаў: «Адпускаюцца табе грахі твае». 49І тыя, хто сядзеў за сталом разам з Ім, пачалі казаць самі сабе: «Хто Ён такі, што нават грахі адпускае?» 50А Ён сказаў жанчыне: «Вера твая ўратавала цябе, ідзі ў спакоі!»


8 (1-56)

1Пасля гэтага Ён праходзіў па гарадах і паселішчах, прапаведуючы і абвяшчаючы Добрую Навіну пра Валадарства Божае. І былі з Ім Дванаццаць, 2а таксама некаторыя жанчыны, аздароўленыя ад злых духаў і хвароб: Марыя, называная Магдаленай, з якой выйшла сем злых духаў; 3Яна, жонка Хузы, чыноўніка Ірада; Зузана і шмат іншых, якія дапамагалі ім маёмасцю сваёй.
4Кaлі сабраўся вялікі натоўп i людзі з розных гарадоў прыходзілі да Яго, Ён расказаў прыпавесць: 5«Выйшaў сейбіт сеяць зерне свaё. І кaлі сеяў, aднo ўпaлa пры дaрoзе, i былo пaтaптaнa, i птушкi нябесныя падзяўблі ягo. 6Другoе ўпaлa нa скaлу i, узышoўшы, засoхлa, бo не мелa вiльгaцi. 7Іншaе ўпaлa мiж церняў, i рaзaм вырасла, але церні зaглушылі ягo. 8Іншaе ўпaлa нa дoбрую зямлю i, калі ўзышло, прынесла плён у сто разоў большы». Кажучы гэтa, заклікаў: «Хтo мaе вушы, кaб слухaць, няхaй слухaе».
9I пытaліся ў Ягo вучнi Ягoныя, штo знaчыць гэтaя прыпавесць. 10А Ён скaзaў: «Вaм дaдзенa пазнаць тaямнiцу Валадарства Бoжaгa, а да астатніх гавару ў прыпавесцях, кaб, гледзячы, не бaчылі i, слухaючы, не рaзумелі.
11Вось што азначае гэтая прыпавесць: зерне — гэтa слoвa Бoжaе. 12Штo пры дaрoзе — гэтa тыя, хто слухaе, але пoтым прыхoдзiць д’ябaл i зaбiрaе слoвa з iхнягa сэрцa, кaб не паверылі і не збaвiліся. 13Штo нa скaле — гэтa тыя, хто пачуе і з рaдaсцю прымaе слoвa, але не мaе кораня. Яны верaць часова, a ў пару выпрабавання адыходзяць. 14Штo ўпaлa ў цернi — гэтa тыя, хто чуе, аднак турботы, бaгaцце i ўцехi жыцця паглынаюць іх, i яны не прынoсяць плёну. 15A штo нa дoбрай зямлі — гэтa тыя, хто, пaчуўшы слoвa, захоўвае яго ў дoбрым i чыстым сэрцы i прынoсіць у цярплівaсцi плён.
16Ніхто, запаліўшы светач, не накрывае яго пасудзінай і не ставіць пад ложак, але ставіць яго на свечніку, каб тыя, хто ўваходзіць, бачылі святло. 17Бо няма нічога схаванага, што б не стала яўным, і нічога таемнага, пра што б не стала вядома і што б не выявілася. 18Таму зважайце, як слухаеце. Бо хто мае, таму дадзена будзе, а хто не мае, у таго адымецца і тое, што, як здaецца яму, ён мае».
19Прыйшлі да Яго Маці Ягоная і браты Ягоныя. І не маглі наблізіцца да Яго з-за натоўпу. 20Тады паведамілі Яму: «Маці Твая і браты Твае стаяць звонку, жадаючы ўбачыць Цябе». 21Ён сказаў ім у адказ: «Маці Мая і браты Мае — гэта тыя, хто слухае слова Божае і выконвае яго».
22У адзін з тых дзён Ён увайшоў у човен, а за Ім вучні Яго. І сказаў ім: «Пераправімся на другі бок возера». І адплылі. 23Пакуль плылі, Ён заснуў. І паднялася на возеры бура ад ветру, і човен стаў залівацца вадой, і яны апынуліся ў небяспецы. 24Тады вучні падышлі да Езуса, абудзілі Яго і сказалі: «Настаўнік, Настаўнік, мы гінем!» Ён падняўся і загадаў ветру і хвалям — і спыніліся, і настала ціша. 25Тады сказаў ім: «Дзе ваша вера?» Яны, спалоханыя, дзівіліся, кажучы адзін аднаму: «Хто ж Ён такі, што загадвае і вятрам, і вадзе, і яны Яго слухаюцца?»
26І прыплылі яны ў край геразенаў, што насупраць Галілеі. 27Калі ж Ён выйшаў на сушу, сустрэў Яго адзін чалавек з горада, які быў апанаваны злым духам, з даўняга часу не апранаў адзенне і жыў не ў доме, а ў магільных пячорах. 28Убачыўшы Езуса, ён упаў перад ім і гучна закрычаў: «Што Табе да мяне, Езусе, Сыне Бога Найвышэйшага? Прашу Цябе, не муч мяне». 29Бо Езус загадаў нячыстаму духу выйсці з гэтага чалавека, таму што той доўгі час мучыў яго, так што звязвалі ланцугамі і трымалі ў кайданах яго, але ён разрываў путы і злы дух гнаў яго на пустынныя месцы. 30Езус спытаўся ў яго: «Як тваё імя?» Той адказаў: «Легіён», бо шмат злых духаў увайшло ў яго. 31І малілі Езуса, каб Ён не загадаў ім пайсці ў бездань.
32А быў там вялікі статак свіней, якія пасвіліся на гары. І злыя духі малілі Яго, каб дазволіў ім увайсці ў іх. І дазволіў ім. 33Тады злыя духі выйшлі з чалавека і ўвайшлі ў свіней. І кінуўся статак з кручы ў возера, і патануў. 34Пастухі, убачыўшы тое, што здарылася, уцяклі і расказалі ў горадзе і вёсках. 35А людзі выйшлі паглядзець, што адбылося. Прыйшлі да Езуса і знайшлі, што чалавек, з якога выйшлі злыя духі, сядзеў апрануты і ў розуме каля ног Езуса, і спалохаліся. 36Бо відавочцы расказалі ім, як быў аздароўлены апанаваны злымі духамі. 37І ўвесь люд краю геразенаў прасіў Яго пайсці ад іх, бо іх ахапіў вялікі страх. Езус увайшоў у човен і вярнуўся. 38А той чалавек, з якога выйшлі злыя духі, стаў прасіць Езуса застацца з Ім. Але Ён адпусціў Яго, кажучы: 39«Вярніся да дому свайго і раскажы ўсё, што ўчыніў Табе Бог». Той пайшоў і распавёў па ўсім горадзе ўсё, што ўчыніў яму Езус.
40Калі Езус вярнуўся, натоўп прывітаў Яго, бо ўсе чакалі Яго. 41І вось прыйшоў чалавек, па імені Яір, які быў кіраўніком сінагогі. Ён прыпаў да ног Езуса і стаў упрошваць Яго зайсці да дому ягонага, 42таму што яго адзіная дачка, узростам каля дванаццаці гадоў, памірала. Калі Езус пайшоў, натоўп ціснуўся да Яго. 43І была адна жанчына, якая дванаццаць гадоў цярпела на крывацёк і растраціла ўсю маёмасць сваю на лекараў, але ніхто не мог вылечыць яе. 44Яна, падышоўшы ззаду да Езуса, дакранулася да краю плашча Ягонага, і адразу ж спыніўся крывацёк у яе. 45А Езус спытаўся: «Хто дакрануўся да Мяне?» Калі ж усе адмаўлялі, Пётр сказаў: «Настаўнік, народ тоўпіцца вакол Цябе і цісне». 46Але Езус сказаў: «Хтосьці дакрануўся да Мяне, бо Я адчуў, як сіла выйшла з Мяне». 47Тады жанчына, убачыўшы, што яна не ўтаілася, з трымценнем падышла і, упаўшы перад Ім, прызналася перад усімі людзьмі, чаму дакранулася да Яго і як адразу выздаравела. 48Ён жа сказаў ёй: «Дачка, вера твая ўратавала цябе, ідзі ў спакоі».
49Калі Ён яшчэ гаварыў, прыйшоў нехта з дому ад кіраўніка сінагогі і сказаў: «Твая дачка памерла, больш не турбуй Настаўніка». 50Але Езус, пачуўшы гэта, адказаў яму: «Не бойся, толькі вер — і яна будзе ўратаваная». 51Прыйшоўшы ў дом, Ён не пусціў з сабой нікога, акрамя Пятра, Яна і Якуба, бацькі і маці дзяўчынкі. 52І ўсе галасілі і смуткавалі па ёй. Але Ён сказаў: «Не плачце, яна не памерла, а спіць». 53І насміхаліся з Яго, бо ведалі, што яна памерла. 54Тады Ён, узяўшы яе за руку, паклікаў яе: «Дзяўчынка, устань!» 55І вярнуўся дух яе, і яна адразу паднялася, а Ён загадаў даць ёй паесці. 56І здзівіліся бацькі яе. А Езус наказаў ім нікому не расказваць, што адбылося.


9 (1-62)

1Паклікаўшы Дванаццаць, Езус даў ім сілу і ўладу над усімі злымі духамі, і ўладу лячыць хваробы. 2Ён паслаў іх абвяшчаць Валадарства Божае і аздараўляць хворых. 3І сказаў ім: «Нічога не бярыце ў дарогу: ні кія, ні торбы, ні хлеба, ні срэбра, не майце таксама па дзве вопраткі. 4У які дом увойдзеце, там заставайцеся аж да свайго адыходу. 5Калі ж вас нехта не прыме, то, выходзячы з горада таго, абтрасіце пыл з ног вашых на сведчанне супраць іх». 6Пайшоўшы, яны праходзілі па вёсках, абяшчаючы Добрую Навіну і аздараўляючы ўсюды.
7Тэтрарх Ірад пачуў пра ўсё, што здзяйснялася Езусам, і пачаў сумнявацца, бо адны гаварылі, што Ян паўстаў з памерлых, 8а другія, што з’явіўся Ілля, іншыя, што ўваскрос нехта з даўніх прарокаў. 9І казаў Ірад: «Яну я адсек галаву; хто ж той, пра каго я чую такое?» І хацеў убачыць Яго.
10Вярнуўшыся, Апосталы расказалі Езусу ўсё, што зрабілі. Тады Ён узяў іх з сабой і асобна адышоў да горада, званага Бэтсаіда. 11А калі людзі даведаліся, пайшлі за Ім. І Ён прыняў іх, і гаварыў ім пра Валадарства Божае, і аздараўляў тых, каму было патрэбнае аздараўленне. 12Калі дзень пачаў хіліцца да вечара, падышлі да Яго Дванаццаць і сказалі Яму: «Адпусці людзей, каб яны пайшлі ў навакольныя паселішчы і вёскі, дзе знойдуць начлег і ежу, бо мы тут у пустынным месцы». 13Але Ён сказаў ім: «Вы дайце ім есці». Яны сказалі: «У нас няма больш пяці хлябоў і дзвюх рыбін, хіба што пойдзем купім ежы на ўвесь гэты люд». 14Было ж каля пяці тысяч чалавек. Але Ён сказаў вучням сваім: «Загадайце ім сесці групамі па пяцьдзесят чалавек». 15І зрабілі так, і пасадзілі ўсіх. 16А Ён, узяўшы пяць хлябоў і дзве рыбіны, паглядзеў на неба, благаславіў іх і паламаў, і даваў вучням, каб раздавалі людзям. 17І елі, і насыціліся ўсе, а рэшты кавалкаў сабрана было дванаццаць кашоў.
18Калі Езус маліўся ў самоце, былі разам з Ім вучні. І Ён спытаўся ў іх: «Кім лічаць Мяне людзі?» 19Яны сказалі ў адказ: «Янам Хрысціцелем, іншыя – Іллёю, яшчэ іншыя кажуць, што адзін з даўніх прарокаў уваскрос». 20Тады Ён спытаўся ў іх: «А вы кім лічыце Мяне?» Пётр, адказваючы, сказаў: «Месіяй Божым». 21Але Ён, забараніўшы ім, загадаў нікому не казаць пра гэта, 22кажучы, што Сын Чалавечы павінен шмат выцерпець і быць адкінутым старэйшынамі, першасвятарамі і кніжнікамі, і быць забітым, і на трэці дзень уваскрэснуць.
23А ўсім сказаў: «Калі хто хоча ісці за Мною, няхай адрачэцца ад сябе, штодня бярэ крыж свой і ідзе за Мною. 24Бо, хто хоча жыццё сваё ўратаваць, загубіць яго. А хто загубіць жыццё сваё дзеля Мяне, той уратуе яго. 25Бо якая карысць чалавеку, калі ён здабудзе ўвесь свет, а сябе загубіць ці пашкодзіць сабе? 26Хто ж будзе саромецца Мяне і Маіх слоў, таго і Сын Чалавечы пасаромеецца, калі прыйдзе ў славе сваёй, Айца і святых анёлаў. 27Праўдзіва кажу вам: некаторыя з тых, хто тут стаіць, не зазнаюць смерці, пакуль не ўбачаць Валадарства Божага».
28І пасля гэтых слоў дзён праз восем, узяўшы з сабою Пятра, Яна і Якуба, Ён узышоў на гару памаліцца. 29І калі маліўся, выгляд твару Ягонага перамяніўся, і адзенне Ягонае стала бліскуча-белым. 30І вось, два мужы размаўлялі з Ім, а былі гэта Майсей і Ілля. 31Яны з’явіліся ў славе і казалі пра Ягоны адыход, які Ён павінен здзейсніць у Ерузалеме. 32Пётр і тыя, хто быў разам з ім, былі змораныя сном. Калі ж абудзіліся, убачылі славу Яго і двух мужоў, якія стаялі разам з Ім. 33А калі яны адыходзілі адтуль, Пётр сказаў Езусу: «Настаўнік, добра нам тут быць. Таму зробім тры шатры: адзін Табе, адзін Майсею і адзін Іллі». Не ведаў ён, што кажа. 34Калі гаварыў гэта, з’явілася воблака і агарнула іх. І спалохаліся яны, калі тыя ўвайшлі ў воблака. 35А з воблака пачуўся голас, які казаў: «Гэта Сын Мой выбраны, Яго слухайце». 36І калі гучаў гэты голас, Езус застаўся адзін. Маўчалі яны і ў тыя дні нікому нічога не казалі пра тое, што бачылі.
37У наступны дзень, калі яны зышлі з гары, вялікі натоўп выйшаў насустрач Яму. 38І вось адзін чалавек з натоўпу закрычаў: «Настаўнік, прашу Цябе, паглядзі на майго сына, бо ён у мяне адзін. 39Хапае яго дух, і ён раптам крычыць, і трасе яго, аж пускае пену. І з цяжкасцю адпускае, змучаўшы яго. 40Я прасіў Тваіх вучняў выгнаць яго, але яны не змаглі». 41Адказваючы, Езус сказаў: «О, пакаленне нявернае і распуснае, дакуль буду з вамі і дакуль буду цярпець вас? Прывядзі сюды свайго сына». 42А калі ён падыходзіў, злы дух кінуў яго на зямлю і пачаў трэсці. Але Езус забараніў нячыстаму духу і вылечыў хлопца, і аддаў яго бацьку. 43І ўсе дзівіліся велічы Божай.
Калі ўсе здзіўляліся ўсяму, што рабіў Езус, Ён сказаў сваім вучням: 44«Укладзіце сабе ў вушы словы гэтыя, бо Сын Чалавечы будзе выдадзены ў рукі людзей». 45Але вучні не зразумелі сказанага, таму што гэта было ўкрыта ад іх, каб яны не зразумелі. А спытацца ў Яго пра сказанае баяліся.
46І паўстала між вучняў пытанне: хто з іх быў бы большы? 47Але Езус, пазнаўшы задуму іх сэрца, узяў дзіця, паставіў яго перад сабою 48і сказаў ім: «Хто прыме гэтае дзіця ў імя Маё, той Мяне прымае. А хто Мяне прымае, прымае таго, хто паслаў Мяне. Бо, хто меншы сярод усіх вас, той будзе вялікі».
49Ян сказаў у адказ: «Настаўнік, мы бачылі кагосьці, хто ў імя Тваё выганяе злых духаў, і забаранялі яму, бо ён не ходзіць з намі». 50 А Езус сказаў яму: «Не забараняйце; бо хто не супраць вас, той за вас».
51Калі надышлі дні Яго ўзнясення, Ён цвёрда вырашыў ісці ў Ерузалем 52і выслаў пасланцоў перад сабою. Пайшоўшы, яны ўвайшлі ў самаранскую вёску, каб падрыхтаваць Яму побыт. 53Але там не прынялі Яго, бо Ён накіроўваўся ў Ерузалем. 54Калі вучні Якуб і Ян убачылі гэта, сказалі: «Пане, хочаш, мы скажам, каб агонь сышоў з неба і знішчыў іх?» 55Але Ён, абярнуўшыся, забараніў ім. 56І пайшлі ў іншую вёску.
57Калі яны былі ў дарозе, хтосьці сказаў Яму: «Я пайду за Табою, куды б Ты ні пайшоў». 58І сказаў яму Езус: «Лісы маюць норы, і птушкі нябесныя — гнёзды, а Сын Чалавечы не мае, дзе схіліць галаву».59Тады сказаў другому: «Ідзі за Мною». Але той адказаў: «Пане, дазволь мне спачатку пайсці і пахаваць бацьку майго». 60А Ён Езус сказаў яму: «Пакінь памерлым хаваць сваіх памерлых, а ты ідзі і абвяшчай Валадарства Божае». 61Яшчэ іншы сказаў: «Я пайду за Табою, Пане, але спачатку дазволь мне развітацца з хатнімі маімі». 62А Езус сказаў яму: «Ніхто з тых, хто паклаў руку сваю на плуг і азіраецца назад, не надаецца да Валадарства Божага».


10 (1-42)

1Пасля гэтага Пан вызначыў іншых семдзесят двух і паслаў іх па двое перад сабою ў кожны горад і месца, куды сам меўся пайсці. 2І сказаў ім: «Жніво сапраўды вялікае, ды работнікаў мала; таму прасіце Гаспадара жніва, каб работнікаў паслаў на жніво сваё. 3Ідзіце, вось Я пасылаю вас, як ягнят сярод ваўкоў. 4Не бярыце ні каліты, ні торбы, ні сандаляў і ў дарозе нікога не вітайце. 5У які б дом ні ўвайшлі, спачатку кажыце: “Спакой гэтаму дому!” 6І калі будзе там сын спакою, то на ім спачне спакой ваш. Калі ж не, то вернецца да вас. 7Заставайцеся ў тым доме, ешце і піце, што ёсць у іх, бо работнік заслугоўвае платы сваёй. Не пераходзьце з дому ў дом. 8І калі прыйдзеце ў які горад, і прымуць вас, ешце, што вам пададуць. 9І аздараўляйце ў ім хворых, і кажыце ім: “Наблізілася да вас Валадарства Божае”. 10Калі прыйдзеце ў які горад і не прымуць вас, то выйдзіце на яго вуліцы і скажыце: 11“Нават пыл горада вашага, які прыліп да ног нашых, атрасаем; аднак ведайце тое, што наблізілася да вас Валадарства Божае”. 12Кажу вам, што Садоме ў дзень той будзе лягчэй, чым гораду таму.
13Гора табе, Харазін! Гора табе, Бэтсаіда! Бо, калі б у Тыры і Сідоне былі цуды, што сталіся сярод вас, яны б даўно, седзячы ў мешкавіне і ў попеле, пакаяліся. 14Але Тыру і Сідону лепш будзе на судзе, чым вам.
15І ты, Кафарнаум, што аж да неба будзеш узвышаны, аж да адхлані нізрынешся!
16Хто слухае вас, Мяне слухае, і хто вас адкідае, Мяне адкідае. А хто адкідае Мяне, адкідае таго, хто паслаў Мяне».
17Вярнуліся семдзесят два з радасцю і казалі: «Пане, нават злыя духі слухаюцца нас у імя Тваё!» 18А Ён сказаў ім: «Я бачыў сатану, які падаў з неба, як маланка. 19Вось Я даў вам уладу наступаць на змеяў і скарпіёнаў і на ўсю варожую сілу, і нішто не пашкодзіць вам. 20Аднак не радуйцеся таму, што духі слухаюцца вас, а радуйцеся таму, што імёны вашыя запісаны ў нябёсах».
21У тую гадзіну Ён узрадаваўся ў духу і сказаў: «Праслаўляю Цябе, Ойча, Пан неба і зямлі, што Ты закрыў гэта ад мудрых і разумных і адкрыў гэта дзецям. Так, Ойча, бо так было Табе даспадобы. 22Усё перададзена Мне Айцом Маім, і ніхто не ведае кім ёсць Сын, апроч Айца, і кім ёсць Айцец, апроч Сына і таго, каму Сын захоча адкрыць».
23І, звярнуўшыся асобна да вучняў, сказаў: «Шчаслівыя вочы, якія бачаць тое, што вы бачыце. 24Бо кажу вам, што многія прарокі і каралі хацелі бачыць, што вы бачылі, і не ўбачылі, і чуць, што вы чуеце, і не пачулі».
25Адзін кніжнік устаў і, выпрабоўваючы Яго, сказаў: «Настаўнік, што мне рабіць, каб атрымаць у спадчыну жыццё вечнае?» 26Ён адказаў яму: «У Законе што напісана? Як чытаеш?» 27Той адказаў: «Любі Пана Бога твайго ўсім сэрцам тваім, і ўсёй душой тваёй, і ўсёй моцаю тваёй, і ўсім розумам тваім, і бліжняга свайго, як самога сябе». 28Езус сказаў яму: «Слушна ты адказаў. Так рабі, і будзеш жыць». 29Але той, жадаючы апраўдацца, сказаў Езусу: «А хто мой бліжні?»
30На гэта Езус адказаў: «Адзін чалавек ішоў з Ерузалема ў Ерыхон і трапіў у рукі разбойнікаў, якія знялі з яго адзенне, пабілі яго і пайшлі, пакінуўшы ледзь жывога. 31Выпадкова нейкі святар ішоў той дарогай і, убачыўшы яго, прайшоў міма. 32Таксама і левіт, будучы на тым месцы, падышоў, паглядзеў і прайшоў міма. 33А нейкі самаранін, падарожны, натрапіў на яго і, убачыўшы, злітаваўся. 34Падышоў, перавязаў яму раны, паліваючы алеем і віном. І, пасадзіўшы яго на сваю жывёліну, прывёз у заезд і паклапаціўся аб ім. 35А на другі дзень, ад’язджаючы, дастаў два дынары, даў карчмару і сказаў яму: “Паклапаціся аб ім. А калі патраціш больш, я аддам табе, калі вярнуся”. 36Як здаецца табе, хто з гэтых трох быў бліжнім таму, хто трапіў у рукі разбойнікаў?» 37Ён сказаў: «Той, хто паступіў з ім міласэрна». Тады Езус сказаў яму: «Ідзі і ты рабі таксама».
38Калі былі ў дарозе, Ён зайшоў у адно паселішча. Нейкая жанчына, якую звалі Марта, прыняла Яго. 39У яе была сястра імем Марыя, якая села каля ног Пана і слухала Ягоныя словы. 40Марта ж, занятая многімі паслугамі, падышоўшы, сказала: «Пане, ці Табе ўсё адно, што сястра мая пакінула мяне адну прыслугоўваць? Таму скажы ёй, каб дапамагла мне». 41Але Пан сказаў ёй у адказ: «Марта, Марта, ты турбуешся і клапоцішся пра многае, 42а патрэбна толькі адно. Марыя ж выбрала найлепшую частку, якая не адымецца ў яе».


11 (1-54)

1Калі Ён маліўся ў пэўным месцы і калі перастаў, адзін з вучняў Ягоных сказаў Яму: «Пане, навучы нас маліцца, як і Ян навучыў сваіх вучняў». 2Ён сказаў ім: «Калі моліцеся, кажыце:
“Ойча, няхай свяціцца імя Тваё,
няхай прыйдзе Валадарства Тваё.
3Хлеба нашага штодзённага давай нам кожны дзень,
4і адпусці нам грахі нашыя, бо і мы адпускаем кожнаму даўжніку нашаму,
і не ўводзь нас у спакусу”».
5І сказаў ім: «Хтосьці з вас, маючы сябра, пойдзе да яго апоўначы і скажа яму: “Дружа, пазыч мне тры хлябы, 6бо сябар мой з дарогі зайшоў да мяне, і я не маю чаго даць яму”. 7А той знутры скажа яму ў адказ: “Не турбуй мяне, дзверы ўжо замкнёныя, і дзеці мае ў ложку са мною. Не магу ўстаць і даць табе”. 8Кажу вам: калі ён не ўстане і не дасць яму праз тое, што той сябра ягоны, то праз настойлівасць ягоную ўстане і дасць яму, колькі патрабуе.
9І Я вам кажу: прасіце, і будзе дадзена вам; шукайце, і знойдзеце; стукайце, і адчыняць вам. 10Бо кожны, хто просіць, атрымлівае; і хто шукае, знаходзіць; і хто стукае, таму будзе адчынена. 11Калі ў кагосьці з вас, бацькі, сын папросіць рыбы, ці той дасць яму замест рыбы змяю? 12Або, калі папросіць яйка, дасць яму скарпіёна? 13Калі ж вы, будучы благімі, умееце даваць добрыя дары дзецям вашым, тым больш Айцец Нябесны дасць Духа Святога тым, хто просіць у Яго».
14Аднойчы Ён выгнаў злога духа нематы. І калі злы дух выйшаў, нямы чалавек загаварыў, і людзі здзівіліся. 15А некаторыя з іх казалі: «Бэльзэбулам, князем злых духаў, Ён выганяе злых духаў». 16Іншыя, выпрабоўваючы, патрабавалі ад Яго знаку з неба. 17Але Ён, ведаючы іх думкі, сказаў ім: «Усялякае валадарства, якое падзялілася само ў сабе, спусташаецца, і дом на дом падае. 18І калі сатана ў сабе падзяліўся, як выстаіць валадарства яго? Вы кажаце, што Я сілаю Бэльзэбула выганяю злых духаў. 19Калі Я сілаю Бэльзэбула выганяю злых духаў, то сыны вашыя сілаю каго выганяюць іх? Таму яны будуць вашымі суддзямі. 20Калі Я пальцам Божым выганяю злых духаў, то прыйшло да вас Божае Валадарства.
21Калі ўзброены асілак пільнуе свой дзядзінец, у бяспецы маёнтак ягоны. 22А калі нападзе мацнейшы за яго і пераможа яго, то возьме ўсю зброю яго, на якую той спадзяваўся, і раздасць здабычу сваю.
23Хто не са Мной, той супраць Мяне, і хто не збірае са Мной, той раскідае.
24Калі нячысты дух выйдзе з чалавека, ён блукае па бязводных мясцінах, шукаючы адпачынку, і, не знайшоўшы, кажа: “Вярнуся да дому свайго, адкуль выйшаў”. 25І, прыйшоўшы, знаходзіць яго вымеценым і прыбраным. 26Тады ідзе і бярэ іншых сем духаў, злейшых за сябе, і яны, увайшоўшы, жывуць там. І бывае апошняе для чалавека таго горшым за першае».
27Калі Ён прамаўляў да народу, адна жанчына з натоўпу ўзняла голас і сказала Яму: «Шчаслівае ўлонне, якое насіла Цябе, і грудзі, якія кармілі Цябе!» 28А Ён сказаў: «Больш за тое, шчаслівыя, хто слухае слова Божае і захоўвае яго!»
29Калі стаў збірацца народ, Ён пачаў гаварыць: «Пакаленне гэтае — ліхое пакаленне, яно шукае знаку, але не будзе дадзена яму знаку, апроч знаку Ёны. 30Бо, як Ёна стаў знакам для нінівіцянаў, так будзе і Сын Чалавечы для гэтага пакалення. 31Каралева Поўдня ўстане на судзе з людзьмі гэтага пакалення і асудзіць іх, бо яна прыйшла з краю зямлі паслухаць мудрасці Саламонавай, і вось, тут большае за Саламона. 32Мужы Нінівы ўстануць на судзе з гэтым пакаленнем і асудзяць яго, бо яны раскаяліся дзякуючы прапаведаванню Ёны, і вось, тут большае за Ёну.
33Ніхто, запаліўшы светач, не ставіць яго ва ўкрыцці ці пад пасудзінай, а на свечніку, каб тыя, хто уваходзіць, бачылі святло. 34Светачам цела ёсць тваё вока. Калі вока тваё чыстае, то і ўсё цела тваё светлае. А калі вока тваё дрэннае, то і цела тваё цёмнае. 35Таму глядзі, каб святло, якое ёсць у табе, не было цемрай. 36Калі цела тваё ўсё светлае і не мае ніякай цемры, то ўсё будзе светлае, быццам ззянне светача асвятліла цябе».
37Калі Ён сказаў гэта, адзін фарысей запрасіў Яго да сябе абедаць. І Ён, увайшоўшы, сеў за стол. 38Фарысей жа здзівіўся, што Ён не абмыў рук перад абедам. 39Але Пан сказаў яму: «Цяпер вы, фарысеі, звонку ачышчаеце кубак і місу, а нутро вашае напоўнена драпежнасцю і злосцю. 40Неразумныя! Ці не той, хто стварыў вонкавае, стварыў і тое, што ўнутры? 41Давайце лепш міласціну з таго, што ўнутры вас, тады ўсё будзе ў вас чыстае. 42Гора вам, фарысеям, што даеце дзесятую частку з мяты, руты і ўсякай гародніны, а абмінаеце суд і любоў Божую! І гэта трэба было рабіць, і таго не пакідаць. 43Гора вам, фарысеям, бо любіце першыя месцы ў сінагогах і прывітанні на рынках! 44Гора вам, бо вы, быццам магілы нябачныя, па якіх ходзяць людзі і не ведаюць гэтага!»
45У адказ нехта з кніжнікаў сказаў Яму: «Настаўнік, кажучы гэта, Ты абражаеш нас». 46А Ён сказаў: «І вам, кніжнікам, гора, бо ўскладаеце на людзей нязносныя цяжары, хоць самі і адным пальцам не кранаеце гэтых цяжараў. 47Гора вам, бо вы будуеце грабніцы прарокам, якіх забілі вашы айцы. 48Так вы сведчыце пра справы айцоў вашых і згаджаецеся з гэтым, бо яны пазабівалі іх, а вы будуеце ім грабніцы. 49Таму і сказала мудрасць Божая: пашлю ім прарокаў і апосталаў, а яны некаторых з іх пазабіваюць ці пераследаваць будуць. 50Няхай будзе спагнаная з пакалення гэтага кроў усіх прарокаў, пралітая ад стварэння свету, 51ад крыві Абэля аж да крыві Захарыі, забітага паміж ахвярнікам і святыняй. Так, кажу вам, спагнана будзе з пакалення гэтага. 52Гора вам, кніжнікам, бо вы забралі ключ пазнання! Самі не ўвайшлі, і тым, хто ўваходзіў, перашкодзілі».
53І калі выйшаў адтуль, моцна пакрыўджаныя кніжнікі і фарысеі выпытвалі ў Яго пра многае, 54выпрабоўваючы Яго і жадаючы падлавіць на нечым з вуснаў Ягоных.



12 (1-59)

1Тым часам, калі сабраліся тысячы людзей, так што цяснілі адзін аднаго, Ён пачаў гаварыць спачатку вучням сваім: «Сцеражыцеся закваскі крывадушнасці фарысейскай. 2Няма нічога схаванага, што б не адкрылася, і патаемнага, што б не стала вядомым. 3Таму ўсё, што вы сказалі ў цемры, будзе пачута пры святле, і што сказалі на вуха ў пакоях, будзе абвешчана на дахах.
4Кажу ж вам, маім сябрам: не бойцеся тых, хто забівае цела, а потым не можа нічога больш зрабіць. 5Я пакажу вам, каго трэба баяцца: бойцеся таго, хто, забіўшы, мае ўладу ўкінуць у геену; сапраўды кажу вам, яго бойцеся. 6Ці ж не пяць вераб’ёў прадаецца за два асы? І ніводзін з іх не забыты перад Богам. 7А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Не бойцеся, вы вартыя больш за мноства вераб’ёў.
8Кажу вам: кожнага, хто вызнае Мяне перад людзьмі, прызнае і Сын Чалавечы перад анёламі Божымі. 9А хто адрокся ад Мяне перад людзьмі, той будзе адрынуты перад анёламі Божымі.
10Кожнаму, хто скажа слова на Сына Чалавечага, будзе адпушчана; але таму, хто блюзнерыць супраць Духа Святога, не будзе адпушчана.
11І калі павядуць вас у сінагогі, да кіраўнікоў і ўлад, не турбуйцеся, што ці як адказваць у абарону ці што сказаць, 12бо Дух Святы навучыць вас у тую гадзіну, што трэба сказаць».
13Нехта з натоўпу сказаў Яму: «Настаўнік, скажы брату майму, каб ён падзяліўся са мною спадчынай». 14Але Ён адказаў яму: «Чалавеча, хто паставіў Мяне над вамі суддзёю або пасрэднікам?» 15І сказаў ім: «Глядзіце, сцеражыцеся ўсялякай прагнасці, бо нават калі хтосьці мае дастатак, жыццё яго не залежыць ад ягонай маёмасці». 16І расказаў ім прыпавесць: «У аднаго багатага чалавека добра ўрадзіла поле. 17І ён разважаў сам-насам: “Што мне рабіць? Няма куды мне сабраць ураджай мой”. 18І сказаў: “Вось што зраблю: паламаю засекі мае і збудую большыя, і збяру туды ўсё збожжа маё і ўсё дабро маё. 19І скажу душы маёй: душа, шмат дабра ў цябе ляжыць на многія гады. Адпачывай, еш, пі і весяліся”. 20Але Бог сказаў яму: “Неразумны! Гэтай жа ноччу забяруць душу тваю ў цябе. Каму ж дастанецца тое, што ты нарыхтаваў?” 21Так бывае з тым, хто збірае сабе скарбы, а не багацее перад Богам».
22І сказаў сваім вучням: «Таму кажу вам: не турбуйцеся аб сваім жыцці, што будзеце есці, і пра цела, у што апранацца. 23Бо жыццё важнейшае за ежу, а цела — за вопратку. 24Паглядзіце на крумкачоў: яны не сеюць і не жнуць, не маюць ні сховішчаў, ні засекаў, а Бог корміць іх. Наколькі ж вы больш каштоўныя за птушак. 25І хто з вас, турбуючыся, можа дадаць да свайго росту хоць бы локаць? 26Дык калі вы не можаце зрабіць нават дробнай справы, чаму турбуецеся пра астатняе? 27Паглядзіце на палявыя кветкі, як растуць. Яны не працуюць і не ткуць. Але кажу вам, што нават Саламон ва ўсёй славе сваёй не апранаўся так, як адна з іх. 28І калі палявую траву, якая сёння ёсць, а заўтра будзе кінута ў печ, Бог так апранае, то наколькі ж больш вас, малаверныя. 29І вы не шукайце, што вам есці і што піць, і не турбуйцеся. 30Бо усяго гэтага шукаюць людзі гэтага свету. Айцец ваш ведае, што вам патрэбна. 31Шукайце найперш Яго Валадарства, і гэта дадасца вам.
32Не бойся, малы статак, бо спадабалася Айцу вашаму даць вам Валадарства. 33Прадайце, што маеце, і дайце міласціну. Зрабіце сабе торбы, якія не нішчацца, скарб бязмежны ў нябёсах, куды злодзей не пранікне і дзе моль не знішчыць. 34Бо дзе скарб ваш, там будзе і сэрца вашае.
35Няхай сцёгны вашыя будуць падперазаныя і светачы запаленыя; 36а вы — падобныя да людзей, якія чакаюць вяртання свайго гаспадара з вяселля, каб, калі прыйдзе і пастукаецца, адразу адчыніць яму. 37Шчаслівыя тыя слугі, якіх гаспадар знойдзе ў чуванні, калі прыйдзе. Сапраўды кажу вам, што ён падпяражацца і пасадзіць іх і, падышоўшы, пачне служыць ім. 38І калі ў другую і ў трэцюю варту прыйдзе і застане іх за гэтым, то шчаслівыя яны. 39Ведайце, што калі б гаспадар дому ведаў, у якую гадзіну прыйдзе злодзей, то не спаў бы і не дазволіў бы ўварвацца ў дом свой. 40І вы будзьце гатовыя, бо ў гадзіну, аб якой не думаеце, прыйдзе Сын Чалавечы»
41Тады сказаў Пётр: «Пане, гэтую прыпавесць расказваеш нам ці таксама ўсім?» 42Пан сказаў: «Хто ж верны і разумны эканом, якога гаспадар паставіў над слугамі сваімі даваць ім у свой час меру хлеба? 43Шчаслівы той слуга, якога гаспадар ягоны, калі прыйдзе, застане, што ён так робіць. 44Праўду кажу вам, што над усёй маёмасцю сваёй паставіць яго. 45Калі ж гэты слуга ў сэрцы сваім скажа: “Не хутка гаспадар мой прыйдзе”, і пачне біць слугаў і служанак, есці, піць і ўпівацца, 46то прыйдзе гаспадар слугі гэтага ў дзень, калі ён не чакае, і ў гадзіну, аб якой не ведае. І адлучыць яго, і вызначыць лёс яму няверных. 47А той слуга, які ведаў волю гаспадара свайго, але не быў гатовы і не рабіў паводле волі яго, будзе моцна пабіты. 48Той жа, які не ведаў і зрабіў вартае пакарання, будзе пабіты мала. З кожнага, каму дадзена шмат, і спагнана будзе шмат; і каму даручана шмат, ад таго больш і запатрабуюць.
49Агонь прыйшоў Я кінуць на зямлю і як жа хачу, каб ён ужо разгарэўся! 50Хростам павінен Я ахрысціцца і як жа пакутую, пакуль гэта не споўніцца! 51Думаеце, што Я прыйшоў даць зямлі спакой? Не, кажу вам, хутчэй раздзяленне. 52Бо з гэтага часу пяцёра ў адным доме будуць падзеленыя, трое супраць дваіх і двое супраць траіх. 53Бацька будзе супраць сына, і сын супраць бацькі, маці супраць дачкі, і дачка супраць маці, свякроў супраць нявесткі сваёй, і нявестка супраць свекрыві».
54І сказаў натоўпу: «Калі бачыце хмару, якая падымаецца з захаду, адразу кажаце: “Дождж будзе”, і так адбываецца. 55А калі дзьме паўднёвы вецер, кажаце: “Спякота будзе”, і так адбываецца. 56Крывадушныя, аблічча зямлі і неба распазнаваць умееце, як жа часу гэтага не пазнаеце? 57Чаму ж вы і па саміх сабе не судзіце, што слушнае?
58Калі ідзеш з праціўнікам тваім да кіраўніка, то па дарозе пастарайся пазбавіцца яго, каб ён не прывёў цябе да суддзі, а суддзя не аддаў цябе дазорцу, а дазорац не ўкінуў цябе ў вязніцу. 59Кажу табе: не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняй лепты».


13 (1-35)

1У той самы час прыйшлі некаторыя і расказалі Яму пра галілеян, кроў якіх Пілат змяшаў з іх ахвярамі. 2А Ён адказаў ім на гэтае: «Думаеце, што гэтыя галілеяне былі большымі грэшнікамі за ўсіх галілеян, калі так пацярпелі? 3Не, кажу вам; але калі не пакаецеся, усе таксама загінеце. 4Думаеце, што тыя васемнаццаць, на якіх упала сілаамская вежа і забіла іх, былі больш вінаватыя за ўсіх людзей, якія жылі ў Ерузалеме? 5Не, кажу вам; але калі не пакаецеся, усе таксама загінеце».
6І расказаў такую прыпавесць: «Адзін чалавек меў у сваім вінаградніку пасаджаную смакоўніцу і прыйшоў шукаць на ёй плоду, але не знайшоў. 7Тады сказаў вінаградару: “Вось я трэці год прыходжу шукаць плоду на гэтай смакоўніцы, і не знаходжу. Ссячы яе. Навошта яна займае зямлю?” 8Але той сказаў яму ў адказ: “Пане, пакінь яе на гэты год. Я абкапаю яе і абкладу гноем. 9Можа, прынясе плод у будучым, а калі не, ссячэш яе”».
10У адной з сінагог Ён навучаў у шабат. 11І была там жанчына, якая васемнаццаць гадоў мела духа немачы: яна была згорбленая і зусім не магла выпрастацца. 12Езус, калі ўбачыў яе, паклікаў і сказаў ёй: «Жанчына, ты вызвалена ад немачы сваёй». 13Ён усклаў на яе рукі, і яна адразу выпрасталася, і пачала праслаўляць Бога.
14Але кіраўнік сінагогі, абураючыся, што Езус аздаравіў у шабат, сказаў народу: «Ёсць шэсць дзён, у якія трэба працаваць: тады і прыходзьце аздараўляцца, а не ў дзень шабату». 15А Пан сказаў яму ў адказ: «Крывадушнікі, ці не адвязвае кожны з вас у шабат вала, ці асла свайго ад жолаба і не вядзе піць? 16А гэтую дачку Абрагама, якую звязаў сатана ўжо васемнаццаць гадоў назад, ці не трэба было вызваліць ад гэтых путаў у дзень шабату?» 17Калі ж Ён сказаў так, усе праціўнікі Яго засаромеліся, а ўвесь народ радаваўся ўсім слаўным учынкам Ягоным.
18А Ён казаў: «Да чаго падобнае Валадарства Божае, і з чым параўнаю яго? 19Яно падобнае да гарчычнага зерня, якое ўзяў чалавек і пасадзіў у садзе сваім. А яно вырасла і стала вялікім дрэвам, і птушкі нябесныя зрабілі гнёзды ў галінах яго».
20І зноў сказаў: «З чым параўнаю Валадарства Божае? 21Яно падобнае да закваскі, якую жанчына ўзяла і паклала ў тры меры мукі, аж усё ўкісла».
22Накіроўваючыся ў Ерузалем, Ён праходзіў праз гарады і вёскі і навучаў. 23І нехта сказаў Яму: «Пане, няўжо мала тых, хто будзе збаўлены?» А Ён сказаў ім: 24«Імкніцеся прайсці праз вузкую браму, бо, кажу вам, многія будуць спрабаваць увайсці, але не змогуць. 25Калі гаспадар дому ўстане і зачыніць дзверы, тады вы, стоячы знадворку, пачнеце стукаць у дзверы і казаць: “Пане, адчыні нам”. А Ён адкажа вам: “Не ведаю вас, адкуль вы”. 26І пачнеце казаць: “Мы елі і пілі перад Табою, і на вуліцах нашых навучаў Ты”. 27Але Ён скажа вам: “Не ведаю вас, адкуль вы; адыдзіце ад Мяне ўсе, хто чыніць несправядлівасць”. 28Там будзе плач і скрыгатанне зубоў, калі ўбачыце Абрагама, Ісаака і Якуба, і ўсіх прарокаў у Валадарстве Божым, а сябе выкінутымі вон. 29І прыйдуць з усходу і з захаду, з поўначы і з поўдня, і сядуць за стол у Валадарстве Божым. 30І вось, апошнія будуць першымі, і першыя будуць апошнімі».
31У той час прыйшлі некаторыя з фарысеяў і сказалі: «Ідзі адгэтуль, бо Ірад хоча забіць Цябе». 32А Ён сказаў ім: «Ідзіце, скажыце гэтаму лісу: “Вось выганяю злых духаў і аздараўляю сёння і заўтра, і на трэці дзень скончу. 33Аднак мне трэба хадзіць сёння, заўтра і ў наступны дзень, бо немагчыма, каб прарок загінуў па-за Ерузалемам”.
34Ерузалем, Ерузалем, ты забіваеш прарокаў і камянуеш пасланых да цябе. Колькі разоў Я хацеў сабраць дзяцей тваіх, як птушка сваіх птушанят пад крылы, і вы не хацелі. 35Вось, застаецца вам дом ваш. Кажу ж вам: не ўбачыце Мяне, пакуль не прыйдзе час, калі скажаце: “Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана”».


14 (1-35)

1Калі Езус прыйшоў у шабат да дому аднаго з кіраўнікоў фарысейскіх з’есці хлеба, яны сачылі за Ім. 2І вось, стаў перад Ім чалавек, які хварэў на вадзянку. 3Адазваўшыся, Езус спытаўся ў кніжнікаў і фарысеяў: «Ці дазволена вылечыць у шабат ці не?» 4Яны ж маўчалі. І, дакрануўшыся, аздаравіў таго і адпусціў. 5А ім сказаў: «Калі ў каго-небудзь з вас сын або вол упадзе ў студню, ці ж не выцягне адразу яго ў дзень шабату?» 6І яны не змаглі запярэчыць Яму на гэта.
7Заўважыўшы, што запрошаныя выбіралі першыя месцы, расказаў ім прыпавесць: 8«Калі нехта пакліча цябе на вяселле, не сядай на першае месца, каб не аказалася, што нехта з пакліканых ім больш ганаровы за цябе, 9і каб той, хто запрасіў і яго, і цябе, не падышоў і не сказаў табе: “Саступі яму месца”. І тады з сорамам павінен будзеш заняць апошняе месца. 10Але калі запросяць цябе, прыйдзі і сядай на апошняе месца, каб той, хто цябе запрасіў, падышоў да цябе і сказаў: “Дружа, перасядзь вышэй”. Тады будзе табе пашана перад тымі, хто сядзіць з табою. 11Бо кожны, хто ўзвышае сябе, будзе паніжаны, а хто паніжае сябе, узвысіцца».
12Таксама сказаў кіраўніку фарысеяў, які запрасіў Яго: «Калі наладжваеш абед ці вячэру, не кліч сяброў тваіх, ні братоў тваіх, ні родных тваіх, ні суседзяў багатых, каб і яны не паклікалі цябе ў адказ, і ты атрымаў бы адплату. 13Але калі наладжваеш гасціну, кліч убогіх, калек, кульгавых, сляпых, 14і будзеш шчаслівы, што яны не маюць як адплаціць табе, бо адплаціцца табе ў дзень уваскрашэння справядлівых».
15Адзін з тых, хто сядзеў разам з Езусам, сказаў Яму: «Шчаслівы, хто будзе есці хлеб ў Валадарстве Божым». 16А Ён сказаў яму: «Адзін чалавек наладжваў вялікую вячэру і паклікаў многіх. 17І калі настаў час вячэры, паслаў слугу свайго сказаць запрошаным: “Прыйдзіце, бо ўжо ўсё гатова”. 18І пачалі ўсе, як адзін, адгаворвацца. Першы сказаў яму: “Я купіў поле, і мне трэба пайсці паглядзець яго. Прашу цябе, прабач мне”. 19Другі сказаў: “Я купіў пяць пар валоў і іду выпрабаваць іх. Прашу цябе, прабач мне”. 20Іншы сказаў: “Я ажаніўся, і таму не магу прыйсці”. 21Вярнуўшыся, слуга расказаў пра гэта свайму гаспадару. Тады гаспадар дома разгневаўся і сказаў слугу свайму: “Ідзі хутчэй на вуліцы і завулкі горада і прывядзі сюды ўбогіх, калек, сляпых і кульгавых”. 22І сказаў слуга: “Пане, зроблена, як загадаў ты, і яшчэ ёсць месца”. 23Гаспадар сказаў слугу: “Ідзі да дарог і загарадзяў і прымушай прыйсці, каб напоўніўся дом мой. 24Бо кажу вам, што ніхто з тых запрошаных людзей не пакаштуе маёй вячэры”».
25Шмат людзей ішло за Езусам. Абярнуўшыся, Ён сказаў ім: 26«Калі хто прыходзіць да Мяне і не зненавідзеў бацькі свайго, і маці, і жонкі, і дзяцей, і братоў, і сясцёр, і нават жыцця свайго, той не можа быць вучнем Маім. 27Хто не нясе крыжа свайго і не ідзе за Мною, не можа быць Маім вучнем.
28Бо хто з вас, калі захоча пабудаваць вежу, спачатку не сядзе і не падлічыць выдаткаў, ці мае на завяршэнне будовы. 29Калі ж закладзе падмурак і не зможа закончыць, усе, хто ўбачыць, пачнуць смяяцца з яго, кажучы: 30“Гэты чалавек пачаў будаваць і не змог скончыць”. 31Або які кароль, ідучы на вайну супраць іншага караля, не сядзе і не параіцца спачатку, ці моцны ён, каб ісці з дзесяццю тысячамі супраць таго, хто ідзе на яго з дваццаццю тысячамі? 32Калі не, то пакуль той яшчэ далёка, ён пашле да яго пасланцоў прасіць міру. 33Таму кожны з вас, калі не пакіне ўсяго, што мае, не можа быць Маім вучнем.
34Соль — добрая рэч, але калі соль страціць смак, чым прыправіць яе? 35Ні для зямлі, ні для ўгнаення яна не прыдатная; яе выкідаюць вон. Хто мае вушы, каб слухаць, няхай слухае».


15 (1-32)

1Набліжаліся да Езуса ўсе мытнікі і грэшнікі, каб слухаць Яго. 2А фарысеі і кніжнікі наракалі, кажучы: «Ён прымае грэшнікаў і есць з імі». 3Тады Ён расказаў ім наступную прыпавесць, кажучы: 4«Хто з вас, маючы сто авечак і згубіўшы адну з іх, не пакіне дзевяноста дзевяці ў пустыні і не пойдзе па згубленую, пакуль не знойдзе яе? 5А знайшоўшы, бярэ яе на плечы свае з радасцю 6і, прыйшоўшы дадому, склікае сяброў і суседзяў, кажучы ім: “Радуйцеся са мною, бо я знайшоў маю згубленую авечку”. 7Кажу вам, што таксама на нябёсах больш радасці будзе з аднаго грэшніка, які пакаяўся, чым з дзевяноста дзевяці праведнікаў, якія не патрабуюць пакаяння.
8Або якая жанчына, маючы дзесяць драхмаў і згубіўшы адну драхму, не запальвае свечкі і не вымятае дом, і не шукае пільна, пакуль не знойдзе? 9А знайшоўшы, склікае сябровак і суседак ды кажа: “Цешцеся са мною, бо я знайшла згубленую драхму”. 10Так, кажу вам, бывае радасць у анёлаў Божых за аднаго грэшніка, які каецца».
11І сказаў яшчэ: «У аднаго чалавека было два сыны. 12Малодшы з іх сказаў бацьку: “Ойча, дай належную мне частку маёмасці”. І той падзяліў паміж імі маёмасць. 13Праз некалькі дзён малодшы сын забраў усё і ад’ехаў у далёкі край, і там растраціў сваю маёмасць, жывучы распусна. 14А калі аддаў усё, настаў вялікі голад у тым краі, і ён апынуўся ў нястачы. 15Тады пайшоў і наняўся да аднаго жыхара гэтага краю, а той паслаў яго на свае палі пасвіць свіней. 16Ён жадаў напоўніць жывот свой стручкамі, што елі свінні, але ніхто не даваў яму. 17Апамятаўшыся, ён сказаў: “Колькі наймітаў у бацькі майго маюць удосталь хлеба, а я гіну тут з голаду. 18Устану і пайду да айца майго, і скажу яму: Ойча, я зграшыў супраць неба і перад табою. 19Я ўжо не варты называцца тваім сынам. Прымі мяне як аднаго з наймітаў тваіх”. 20І ён ўстаў, і пайшоў да свайго бацькі.
А калі быў яшчэ далёка, убачыў яго бацька ягоны і зжаліўся; і, пабегшы, кінуўся яму на шыю, і пацалаваў яго. 21А сын сказаў яму: “Ойча, зграшыў я супраць неба і перад табою. Я ўжо не варты называцца тваім сынам”. 22Бацька ж сказаў слугам сваім: “Прынясіце хутчэй найлепшыя шаты і апраніце яго, і дайце пярсцёнак на руку яго і сандалі на ногі. 23Прывядзіце адкормленае цяля і зарэжце. Будзем есці і весяліцца, 24бо гэты сын мой быў мёртвы і ажыў, прапаў і знайшоўся”. І пачалі весяліцца.
25А яго старэйшы сын быў на полі. І калі, вяртаючыся, падышоў да дому, пачуў музыку і танцы. 26Паклікаўшы аднаго са слугаў, спытаўся што гэта такое. 27Той адказаў яму: “Брат твой вярнуўся, і бацька твой зарэзаў адкормленае цяля, бо атрымаў яго назад здаровым”. 28І разгневаўся ён, і не хацеў уваходзіць. Тады выйшаў бацька ягоны і пачаў прасіць яго. 29Але ён адказаў свайму бацьку: “Вось я столькі гадоў служу табе і ніколі не парушыў загаду твайго, але ты ніколі не даў мне нават казляняці, каб я павесяліўся з маімі сябрамі. 30А калі вярнуўся гэты сын твой, які змарнаваў тваю маёмасць з распусніцамі, ты зарэзаў для яго адкормленае цяля”. 31Ён жа адказаў яму: “Дзіця, ты заўсёды са мною, і ўсё маё — тваё. 32А цешыцца і весяліцца трэба было таму, што гэты брат твой быў мёртвы і ажыў, прапаў і знайшоўся”».


16 (1-31)

1Казаў таксама вучням сваім: «Адзін багаты чалавек меў эканома, на якога данеслі яму, што растрачвае маёмасць яго. 2Той, паклікаўшы яго, сказаў яму: “Што гэта я чую пра цябе? Зрабі справаздачу пра кіраванне сваё, бо ўжо не можаш быць эканомам”. 3Тады эканом сказаў сам сабе: “Што мне рабіць, бо гаспадар мой адбірае ў мяне кіраўніцтва домам? Капаць не маю сілаў, жабраваць саромеюся. 4Ведаю, што зрабіць, каб людзі прынялі мяне ў дамы свае, калі адхілены буду ад кіраўніцтва домам”. 5Паклікаўшы асобна кожнага з даўжнікоў свайго гаспадара, ён сказаў першаму: “Колькі ты павінен гаспадару майму?” 6Той сказаў: “Сто кадзяў алею”. Тады сказаў яму: “Вазьмі сваю распіску, сядай хутчэй і напішы пяцьдзесят”. 7Потым другому сказаў: “А ты колькі павінен?” Той сказаў: “Сто кор пшаніцы”. І яму сказаў: “Вазьмі сваю распіску і напішы восемдзесят”. 8І пахваліў гаспадар несправядлівага эканома, што ён разумна ўчыніў. Бо сыны гэтага веку мудрэйшыя за сыноў святла ў адносінах да свайго пакалення.
9І Я кажу вам: здабывайце сяброў сабе несправядлівай мамонай, каб, калі яна праміне, прынялі вас у вечныя шатры.
10Верны ў малым і ў вялікім верны, а несправядлівы ў малым несправядлівы і ў вялікім.
11Таму, калі вы ў несправядлівай мамоне не былі верныя, хто даручыць вам сапраўднае? 12І калі ў чужым не былі верныя, хто дасць вам вашае?
13Ніякі слуга не можа служыць двум гаспадарам, бо ці аднаго будзе ненавідзець, а другога любіць, ці аднаго будзе трымацца, а другім пагарджаць. Не можаце служыць Богу і мамоне».
14Чулі ўсё гэта і фарысеі, якія любілі грошы, і насміхаліся з Яго. 15І сказаў ім: «Вы паказваеце сябе праведнымі перад людзьмі, але Бог ведае сэрцы вашыя. Бо што вялікае ў людзей, тое брыдкае перад Богам.
16Закон і Прарокі былі да Яна. З таго часу абвяшчаецца Валадарства Божае, і кожны стараецца сілком уваходзіць у яго.
17Але хутчэй неба і зямля мінуць, чым знікне адна рыска Закону.
18Кожны, хто разводзіцца з жонкаю сваёй і жэніцца з іншай, чужаложыць. І хто жэніцца з разведзенай, чужаложыць.
19Быў адзін багаты чалавек, які апранаўся ў парфіру і вісон і кожны дзень цудоўна баляваў. 20А нейкі жабрак, імем Лазар, ляжаў каля ягонай брамы ў струпах 21і хацеў насыціцца тым, што падала са стала багацея. І сабакі прыходзілі, і лізалі струпы ягоныя. 22Памёр жабрак і ўзнесены быў анёламі на ўлонне Абрагама. Памёр і багаты, і быў пахаваны. 23У адхлані, будучы ў пакутах, ён узняў вочы свае і ўбачыў здалёк Абрагама і Лазара на ўлонні ягоным. 24Усклікнуўшы, ён сказаў: “Ойча Абрагаме, змілуйся нада мною і пашлі Лазара, каб абмакнуў канец пальца свайго ў ваду і ахаладзіў язык мой, бо я пакутую ў полымі гэтым”. 25Але Абрагам сказаў: “Дзіця, успомні, што ты атрымаў ужо сваё дабро пры жыцці сваім, падобным чынам і Лазар — ліха. Цяпер жа ён тут суцяшаецца, а ты пакутуеш. 26І да ўсяго гэтага паміж намі і вамі вялізная прорва, так што тыя, хто хоча, не могуць перайсці адсюль да вас, ні адтуль да нас не могуць перайсці”. 27Тады сказаў ён: “Дык прашу цябе, ойча, пашлі яго ў дом бацькі майго, 28бо ў мяне пяць братоў. Няхай засведчыць ім, каб і яны не прыйшлі ў гэтае месца пакуты”. 29Абрагам адказаў: “У іх ёсць Майсей і прарокі, няхай слухаюцца іх”. 30А той сказаў: “Не, ойча Абрагаме, толькі калі хтосьці з мёртвых прыйдзе да іх, пакаюцца”. 31Тады Абрагам сказаў яму: “Калі Майсея і прарокаў не слухаюцца, то, калі хто і ўваскрэсне з мёртвых, не павераць”».


17 (1-37)

1Езус сказаў сваім вучням: «Немагчыма, каб не прыйшлі спакусы, але гора таму, праз каго прыходзяць! 2Лепш было б яму, калі б павесілі на шыю яму млынавы камень і кінулі ў мора, чым каб спакусіў ён аднога з гэтых малых. 3Зважайце на сябе! Калі ж брат твой зграшыць, дакары яго, а калі пакаецца, прабач яму. 4І калі сем разоў на дзень зграшыць супраць цябе і сем разоў звернецца да цябе, кажучы: “Каюся”, — прабач яму».
5І сказалі Апосталы Пану: «Дадай нам веры!» 6А Пан сказаў: «Калі б вы мелі веру з гарчычнае зерне, вы маглі б сказаць смакоўніцы гэтай: “Вырвіся з карэннем і перасадзіся ў мора”, — і яна б паслухалася вас.
7Хто з вас, маючы слугу, які арэ або пасвіць, скажа яму, калі ён вернецца з поля: “Як прыйдзеш, адразу сядай за стол?” 8Наадварот, ці не скажа яму: “Прыгатуй мне павячэраць і, падперазаўшыся, прыслужвай мне, пакуль буду есці і піць, а пасля будзеш есці і піць ты?” 9Ці будзе ён дзякаваць слугу гэтаму за тое, што ён выканаў загаданае? 10І вы таксама, калі выканаеце ўсё загаданае вам, кажыце: “Мы нікчэмныя слугі, бо зрабілі тое, што павінны былі зрабіць”.
11Калі Езус ішоў у Ерузалем, праходзіў праз Самарыю і Галілею. 12І калі Ён уваходзіў у адну вёску, сустрэлі Яго дзесяць пракажоных, якія, стаўшы здалёк, 13моцным голасам казалі: «Езус, Настаўнік, змілуйся над намі!» 14Убачыўшы іх, Ён сказаў ім: «Ідзіце, пакажыцеся святарам». А калі адышлі, яны ачысціліся. 15І адзін з іх, убачыўшы, што быў вылечаны, вярнуўся і моцным голасам праслаўляў Бога, 16і, упаўшы ніцма да ног Ягоных, дзякаваў Яму. А быў гэта самаранін. 17Тады Езус сказаў: «Ці не дзесяць было ачышчаных? Дзе ж дзевяць? 18Не знайшлося нікога, хто б вярнуўся праславіць Пана, акрамя гэтага чужынца?» 19І сказаў яму: «Устань, ідзі; вера твая ўратавала цябе».
20Спыталіся ў Яго фарысеі: «Калі прыйдзе Валадарства Божае?» Ён адказаў ім: «Не прыйдзе Валадарства Божае заўважальна, 21і не скажуць: “Вось тут”, або: “Там”. Бо Валадарства Божае ёсць унутры вас».
22Сказаў таксама вучням: «Прыйдуць дні, калі захочаце ўбачыць хоць адзін з дзён Сына Чалавечага, і не ўбачыце. 23І скажуць вам: “Вось, там”, або: “Вось, тут”, але вы не ідзіце і не ганіцеся. 24Бо, як маланка, якая мільганула з аднаго краю неба да другога, так будзе Сын Чалавечы ў свой дзень. 25Але спачатку трэба Яму шмат выцерпець і быць адкінутым гэтым пакаленнем. 26Як было ў дні Ноя, так будзе і ў дні Сына Чалавечага. 27Елі, пілі, жаніліся, выходзілі замуж аж да таго дня, калі Ной увайшоў у каўчэг, і прыйшоў патоп, і знішчыў усіх. 28Таксама было і ў дні Лота. Елі, пілі, куплялі, прадавалі, садзілі, будавалі. 29Але ў дзень, калі Лот выйшаў з Садомы, праліліся з неба агонь і сера і знішчылі ўсіх. 30Так будзе і ў той дзень, калі з’явіцца Сын Чалавечы. 31У той дзень хто будзе на даху, а рэчы ягоныя ў доме, няхай не сыходзіць узяць іх. І хто будзе на полі, таксама няхай не вяртаецца назад. 32Узгадайце жонку Лота. 33Хто паспрабуе захаваць жыццё сваё, той загубіць яго, а хто загубіць яго, той ажывіць яго. 34Кажу вам: у тую ноч будуць двое на адной пасцелі: адзін будзе ўзяты, а другі застанецца. 35Дзве будуць малоць разам: адна будзе ўзята, а другая пакінута». (36)
37У адказ сказалі Яму: «Дзе, Пане?» А Ён сказаў ім: «Дзе мёртвае цела, там збяруцца і арлы».


18 (1-43)

1Расказаў таксама ім прыпавесць пра тое, што трэба заўсёды маліцца і не падаць духам, кажучы: 2«У адным горадзе быў суддзя, які Бога не баяўся і людзей не саромеўся. 3І была ў тым горадзе адна ўдава, якая прыйшла да яго і прасіла: “Абарані мяне ад праціўніка майго”. 4Але ён доўгі час не хацеў. А потым сказаў сам сабе: “Хоць і Бога не баюся, і людзей не саромеюся, 5але паколькі гэтая ўдава не дае мне спакою, абараню яе, каб яна не прыходзіла больш дакучаць мне”». 6І сказаў Пан: «Паслухайце, што кажа несправядлівы суддзя. 7Дык ці ж Бог не абароніць выбраных сваіх, якія просяць Яго дзень і ноч, і ці будзе марудзіць у іх справе? 8Кажу вам, што неўзабаве абароніць іх. Аднак Сын Чалавечы, прыйшоўшы, ці знойдзе веру на зямлі?»
9Расказаў таксама прыпавесць і некаторым упэўненым у сваёй праведнасці, якія пагарджалі іншымі: 10«Два чалавекі зайшлі ў святыню памаліцца: адзін фарысей, а другі мытнік. 11Фарысей, стаўшы, маліўся сам сабе так: “Божа, дзякую Табе, што я не такі, як іншыя людзі, рабаўнікі, несправядлівыя, распуснікі або як гэты мытнік. 12Пашчу два разы на тыдзень, даю дзесяціну з усяго, што набываю”. 13А мытнік, стоячы воддаль, не адважваўся нават падняць вачэй да неба, але, б’ючы сябе ў грудзі, казаў: “Божа, будзь міласцівы да мяне, грэшнага”. 14Кажу вам, што менавіта гэты пайшоў да дому свайго апраўданы, а не той, бо кожны, хто ўзвышае сябе, прыніжаны будзе, а хто прыніжае сябе, будзе ўзвышаны».
15Прыносілі да Яго таксама немаўлят, каб Ён дакрануўся да іх. Але вучні, убачыўшы, забаранялі ім. 16Тады Езус паклікаў іх да сябе і сказаў: «Дазвольце дзецям прыходзіць да Мяне і не забараняйце ім, бо такім належыць Валадарства Божае. 17Сапраўды кажу вам: хто не прыме Валадарства Божага, як дзіця, той не ўвойдзе ў яго».
18І спытаўся ў Яго адзін начальнік: «Настаўнік добры, што мне зрабіць, каб унаследаваць жыццё вечнае?» 19Езус адказаў яму: «Чаму называеш мяне добрым? Ніхто не ёсць добрым, толькі адзін Бог. 20Ведаеш запаведзі: не чужалож, не забівай, не крадзі, не сведчы фальшыва, шануй бацьку свайго і маці». 21Той адказаў: «Усё гэта я захоўваў з юнацтва майго». 22Пачуўшы гэта, Езус сказаў яму: «Табе нестае яшчэ аднаго: усё, што маеш, прадай і раздай убогім, і будзеш мець скарб у нябёсах. Потым прыходзь і ідзі за Мною». 23Калі ж ён пачуў гэта, засмуціўся, таму што быў вельмі багаты. 24Езус, убачыўшы, што той засмуціўся, сказаў: «Як цяжка тым, хто мае багацце, увайсці ў Валадарства Божае. 25Бо лягчэй вярблюду прайсці праз ігольнае вушка, чым багатаму ўвайсці ў Валадарства Божае». 26Хто чуў гэтае, спыталіся: «Хто ж можа збавіцца?» 27А Ён адказаў: «Тое, што немагчыма для людзей, магчыма для Бога».
28І сказ Пётр: «Вось мы пакінулі сваё і пайшлі за Табою». 29А Ён адказаў ім: «Сапраўды кажу вам, што няма таго, хто б пакінуў дом, ці жонку, ці братоў, ці бацькоў, ці дзяцей дзеля Божага Валадарства, 30і не атрымаў бы значна больш у гэты час, а ў будучым веку — жыццё вечнае».
31Пасля ўзяў Дванаццаць і сказаў ім: «Вось, мы ўзыходзім у Ерузалем, і збудзецца ўсё, што пісалі прарокі пра Сына Чалавечага, 32бо Ён выдадзены будзе язычнікам, і насмяюцца з Яго, і абразяць, і аплююць, 33і будуць бічаваць, і заб’юць Яго, але на трэці дзень Ён уваскрэсне». 34Але яны нічога не зразумелі з гэтага; і было слова гэтае закрыта для іх, і яны не спасціглі сказанага.
35Калі Ён падыходзіў да Ерыхона, адзін сляпы сядзеў пры дарозе, просячы міласціну. 36Пачуўшы, што праходзіць натоўп, распытваўся, што гэта такое. 37Яму сказалі, што праходзіць Езус Назаранін. 38Тады ён закрычаў: «Езусе, Сыне Давіда, змілуйся нада мною!» 39Тыя, што ішлі наперадзе, загадвалі яму, каб змоўк. Ён жа яшчэ мацней крычаў: «Сыне Давіда, змілуйся нада мною!» 40Спыніўшыся, Езус загадаў прывесці яго да сябе. Калі той наблізіўся да Яго, спытаўся: 41«Што хочаш, каб я зрабіў табе?» Той адказаў: «Пане, каб я зноў бачыў». 42І Езус сказаў яму: «Будзь відушчым! Вера твая ўратавала цябе». 43І той адразу стаў бачыць, і пайшоў за Ім, славячы Бога. І ўвесь народ, убачыўшы гэта, узнёс хвалу Богу.


19 (1-48)

1Увайшоўшы, Ён праходзіў праз Ерыхон. 2І вось чалавек па імені Закхей, кіраўнік мытнікаў і багаты, 3стараўся ўбачыць Езуса, хто Ён такі, але не мог з-за натоўпу, таму што быў малога росту. 4Забегшы наперад, ён залез на смакоўніцу, каб убачыць Яго, бо Ён павінен быў там праходзіць. 5А калі Езус прыйшоў на гэтае месца, паглядзеў уверх і сказаў яму: «Закхей, хутчэй спускайся, бо сёння Мне трэба быць у тваім доме». 6Той хутка спусціўся і прыняў Яго з радасцю. 7А ўсе, убачыўшы гэта, пачалі наракаць і казалі, што Ён зайшоў пагасціць да грэшнага чалавека. 8Закхей жа ўстаў і сказаў Пану: «Вось, палову маёмасці сваёй, Пане, я аддам убогім і, калі каго ў чым ашукаў, аддам у чатыры разы больш». 9Езус сказаў яму: «Сёння прыйшло збаўленне ў дом гэты, таму што і ён сын Абрагама. 10Бо Сын Чалавечы прыйшоў знайсці і выратаваць тое, што загінула».
11Калі ж яны слухалі гэта, Ён расказаў прыпавесць, бо блізка быў да Ерузалема, а яны думалі, што зараз з’явіцца Божае Валадарства. 12Таму сказаў: «Пэўны чалавек шляхетнага паходжання адпраўляўся ў далёкую краіну, каб здабыць сабе каралеўства і вярнуцца. 13Паклікаўшы дзесяць сваіх слугаў, даў ім дзесяць мін і сказаў ім: “Зарабляйце, пакуль не вярнуся”. 14Але суайчыннікі ненавідзелі яго і адправілі следам за ім пасланцоў, сказаўшы: “Не хочам, каб валадарыў над намі”. 15Калі ж ён, здабыўшы каралеўства, вярнуўся, загадаў паклікаць да сябе тых слуг, якім даў срэбра, каб даведацца, што яны зарабілі. 16Прыйшоў першы і сказаў: “Гаспадáру, твая міна прынесла дзесяць мін”. 17І сказаў яму: “Добра, слуга добры; за тое, што ты ў малым быў верны, валадар над дзесяццю гарадамі”. 18Прыйшоў і другі, кажучы: “Гаспадáру, твая міна прынесла пяць мін”. 19І сказаў гэтаму: “І ты валадар над пяццю гарадамі”. 20Прыйшоў і іншы, кажучы: “Гаспадáру, вось твая міна, якую я трымаў у хустцы, 21бо баяўся цябе, таму што ты чалавек жорсткі: бярэш чаго не клаў, і жнеш, чаго не сеяў”. 22Гаспадáр сказаў яму: “Паводле вуснаў тваіх суджу цябе, нягодны слуга! Ты ведаў, што я чалавек жорсткі, бяру чаго не клаў, і жну, чаго не сеяў. 23Чаму ж ты не пусціў срэбра майго ў абарот, каб я, прыйшоўшы, забраў яго з прыбыткам?” 24І сказаў тым, хто стаяў побач: “Забярыце ў яго міну і аддайце таму, хто мае дзесяць мін”. 25І сказалі яму: “Гаспадáру, ён ужо мае дзесяць мін!” 26Кажу вам, што кожнаму, хто мае, дадзена будзе; а ў таго, хто не мае, адымецца і тое, што мае. 27А тых ворагаў маіх, якія не хацелі, каб я валадарыў над імі, прывядзіце сюды і забіце іх перада мною!»
28Сказаўшы гэта, Езус пайшоў далей, узыходзячы ў Ерузалем.
29І калі Ён наблізіўся да Бэтфагіі і Бэтаніі, да гары, называнай Аліўнай, паслаў двух вучняў сваіх, 30кажучы: «Ідзіце ў паселішча, што перад вамі. І, калі ўвойдзеце ў яе, знойдзеце прывязанае асляня, на якое ніхто з людзей ніколі яшчэ не сядаў. Адвяжыце яго і прывядзіце. 31А калі нехта спытаецца ў вас: “Навошта адвязваеце”, адкажыце яму так: “Яно патрэбна Пану”». 32Пасланцы пайшлі і знайшлі ўсё так, як сказаў ім. 33А калі яны адвязвалі асляня, яго гаспадары спыталіся ў іх: «Навошта адвязваеце асляня?» 34Яны адказалі: «Яно патрэбна Пану». 35І прывялі яго да Езуса, і, накінуўшы на асляня свае плашчы, пасадзілі Езуса. 36А калі Ён ехаў, рассцілалі свае плашчы на дарозе. 37Калі ж Ён наблізіўся да падножжа гары Аліўнай, усё мноства вучняў Ягоных пачало ў радасці гучным голасам праслаўляць Бога за ўсе цуды, якія яны бачылі, 38кажучы: «Благаслаўлёны Кароль, які прыходзіць у імя Пана!
Спакой у небе і хвала на вышынях!»
39Некаторыя фарысеі з натоўпу сказалі Яму: «Настаўнік, забарані вучням Тваім!» 40А Ён адказаў: «Кажу вам, калі яны змоўкнуць, дык камяні закрычаць!»
41Калі Ён наблізіўся і ўбачыў горад, заплакаў над ім 42і сказаў: «Калі б і ты ў гэты дзень пазнаў, што служыць для спакою твайго! Аднак цяпер гэта схавана ад вачэй тваіх. 43Бо прыйдуць да цябе такія дні, калі ворагі твае абкапаюць цябе валам, і акружаць цябе, і сціснуць з кожнага боку, 44зраўнаюць з зямлёю цябе і дзяцей тваіх у табе, і не пакінуць каменя на камені за тое, што ты не пазнаў часу адведзінаў сваіх».
45Увайшоўшы ў святыню, Ён пачаў выганяць гандляроў, 46кажучы ім: «Напісана: “Дом Мой — гэта дом малітвы”, а вы зрабілі з яго пячору разбойнікаў».
47І штодня вучыў Ён у святыні. Але першасвятары, кніжнікі і старэйшыны народу шукалі, як забіць Яго. 48І не знаходзілі, што зрабіць з Ім, бо ўвесь народ абступаў Яго, каб слухаць.


20 (1-47)

1І ў адзін з тых дзён, калі Ён навучаў народ у святыні і абвяшчаў Добрую Навіну, прыйшлі першасвятары і кніжнікі са старэйшынамі 2і спыталіся ў Яго: «Скажы нам, якой уладаю Ты робіш гэта? І хто даў Табе гэтую ўладу?» 3І адказаў ім: «Спытаюся ў вас і Я, а вы адкажыце мне: 4хрост Янаў быў з неба ці ад людзей?» 5Яны ж, разважаючы, казалі адзін аднаму: «Калі скажам “з неба”, то спытаецца: “Чаму ж вы не паверылі яму?” 6А калі скажам “ад людзей”, то ўвесь народ закідае нас камянямі, бо ён упэўнены, што Ян — прарок». 7І адказалі, што не ведаюць, адкуль. 8Тады Езус сказаў ім: «І Я не скажу вам, якой уладай раблю гэта».
9І пачаў Ён расказваць людзям такую прыпавесць: «Адзін чалавек пасадзіў вінаграднік і аддаў яго вінаградарам, і выехаў на доўгі час. 10У свой час паслаў да вінаградараў слугу, каб далі яму з пладоў вінаградніку. Але вінаградары пабілі яго і адправілі ні з чым. 11Тады паслаў другога слугу, а яны і таго збілі і зняважылі, і адправілі ні з чым. 12І паслаў яшчэ трэцяга, але яны і таго паранілі і выгналі. 13Тады гаспадар вінаградніку сказаў: “Што мне рабіць? Пашлю свайго ўмілаванага сына, можа, яго ўшануюць”. 14Убачыўшы яго, вінаградары разважалі, кажучы адзін аднаму: “Гэта спадкаемца, хадземце, заб’ем яго, каб спадчына стала нашай”. 15І, выкінуўшы яго з вінаградніку, забілі. Што зробіць з імі гаспадар вінаградніку? 16Ён прыйдзе і знішчыць тых вінаградараў, і аддасць вінаграднік іншым».
Тыя, хто слухаў, сказалі: «Няхай не будзе гэтага!» 17А Ён, паглядзеўшы на іх, сказаў: «Што ж азначае напісанае:
“Камень, адкінуты будаўнікамі,
стаў галавою вугла”?
18Кожны, хто ўпадзе на гэты камень, разаб’ецца, а на каго ён упадзе, таго раструшчыць». 19У тую гадзіну пачалі шукаць кніжнікі і першасвятары, як схапіць Яго, але пабаяліся натоўпу. Яны зразумелі, што Ён сказаў гэту прыпавесць пра іх.
20Пачаўшы сачыць за Ім, паслалі да Яго шпегаў, каб яны, удаючы праведных, злавілі яго на слове, і каб выдаць Яго начальству і ўладзе намесніка. 21І яны спыталіся ў Яго: «Настаўнік, мы ведаем, што Ты добра кажаш і навучаеш, і не зважаеш на асобу, але праўдзіва шляху Божаму вучыш. 22Ці належыць нам плаціць падатак цэзару, ці не?» 23Зразумеўшы іх хітрасць, Ён сказаў ім: 24«Пакажыце мне дынар. Чыя на ім выява і надпіс?» 25Яны адказалі: «Цэзара». Тады Ён сказаў ім: «Дык аддавайце цэзарава цэзару, а Божае Богу». 26І не маглі перад народам падлавіць Яго на слове, і, здзівіўшыся адказу Яго, замоўклі.
27Тады падышлі некаторыя з садукеяў, якія казалі, што няма ўваскрашэння, і спыталіся ў Яго: 28«Настаўнік, Майсей напісаў нам, што калі ў некага памрэ брат, які меў жонку, і памрэ бяздзетны, то брат ягоны павінен узяць ягоную жонку і абудзіць патомства брату свайму. 29Было ж сем братоў. Першы, узяўшы жонку, памёр бяздзетны. 30Потым другі, 31і трэці ўзяў яе, таксама і ўсе сямёра, не пакінуўшы дзяцей, памерлі. 32Урэшце, памерла і жонка. 33Дык вось, пасля ўваскрашэння, катораму з іх яна будзе жонкаю? Бо ў семярых яна была жонкаю». 34Езус сказаў ім: «Дзеці гэтага веку жэняцца і выходзяць замуж. 35А тыя, хто будзе годны таго веку і ўваскрашэння з мёртвых, не будуць ні жаніцца, ні выходзіць замуж; 36і памерці ўжо не змогуць, бо яны роўныя анёлам і з’яўляюцца сынамі Божымі, будучы сынамі ўваскрашэння. 37А што мёртвыя ўваскрэснуць, і Майсей засведчыў, кажучы пра палаючы куст, калі назваў Пана Богам Абрагама, і Богам Ісака, і Богам Якуба. 38Бог жа не ёсць Богам мёртвых, але жывых, бо ўсе для Яго жывуць». 39На гэта сказалі некаторыя з кніжнікаў: «Настаўнік, Ты добра сказаў». 40І ўжо ні пра што не адважваліся распытваць Яго.
41Тады Ён сказаў ім: «Як могуць казаць, што Месія — сын Давіда? 42Бо сам Давід кажа ў кнізе псальмаў: “Сказаў Пан Пану майму: сядзь праваруч Мяне, 43пакуль не пакладу ворагаў Тваіх як падножжа для ног тваіх”.
44Калі Давід называе Яго Панам, то які ж Ён яму сын?»
45І калі ўвесь народ слухаў, Езус сказаў сваім вучням: 46«Асцерагайцеся кніжнікаў, якія любяць хадзіць у доўгіх шатах і любяць прывітанні на рынках, і першыя лавы ў сінагогах, і першыя месцы на гасцінах. 47Яны аб’ядаюць дамы ўдоў і доўга моляцца напаказ; яны атрымаюць найбольшы прысуд».


21 (1-38)

1Глянуўшы, Ён убачыў багатых, якія кідалі свае дары ў скарбонку. 2Убачыў таксама і адну бедную ўдаву, якая кідала туды дзве лепты, 3і сказаў: «Праўдзіва кажу вам, што гэтая бедная ўдава больш за ўсіх укінула. 4Бо ўсе яны кідалі ў дар, маючы лішак, а яна, будучы ў нястачы сваёй, укінула ўвесь пражытак свой, які мела».
5Калі некаторыя гаварылі пра святыню, што яна ўпрыгожана каштоўнымі камянямі і дарамі, Ён сказаў: 6«Прыйдуць дні, калі з таго, што вы тут бачыце, не застанецца каменя на камені, які не будзе зруйнаваны». 7І спыталіся ў Яго: «Настаўнік, калі ж гэта станецца і што будзе знакам, калі гэта павінна адбыцца?» 8Ён сказаў: «Глядзіце, каб вас не звялі, бо многія прыйдуць пад імем Маім, кажучы, што гэта Я і што наблізіўся час. Не ідзіце за імі. 9Калі ж пачуеце пра войны і хваляванні, не палохайцеся, бо спачатку гэта павінна адбыцца, але не адразу канец».
10Тады сказаў ім: «Паўстане народ на народ, і каралеўства на каралеўства; 11будуць вялікія землятрусы, а месцамі голад і мор, і жахлівыя з’явы, і вялікія знакі з неба. 12Але перад усім гэтым схопяць вас і будуць пераследаваць, аддаючы ў сінагогі і ў вязніцы, і паставяць перад каралямі і намеснікамі за імя Маё. 13І будзе гэта вам на сведчанне. 14Таму пастанавіце ў сэрцы сваім не клапаціцца наперад, як абараніцца, бо 15Я дам вам мову і мудрасць, якой не здолеюць супрацьстаяць ці супярэчыць праціўнікі вашыя. 16Выдаваць вас будуць таксама бацькі і браты, і родныя, і сябры, а некаторых з вас заб’юць. 17І зненавідзяць вас усе за імя Маё. 18Але і волас з галавы вашай не прападзе. 19Цярпеннем сваім уратуеце душы вашыя.
20Калі ж убачыце Ерузалем, акружаны войскам, ведайце, што наблізілася спусташэнне ягонае. 21Тады тыя, хто ў Юдэі, няхай уцякаюць у горы, а хто ў горадзе, няхай выходзяць, і хто ў вёсках, няхай не ўваходзяць у яго, 22бо гэта дні помсты, каб збылося ўсё напісанае. 23Гора ў тыя дні цяжарным і тым, што кормяць грудзьмі! Бо вялікі будзе ўціск на зямлі і гнеў на гэты народ. 24І палягуць ад вастрыя мяча, і будуць забраныя ў палон да ўсіх народаў. А Ерузалем будзе таптаны язычнікамі, пакуль не скончацца часы язычнікаў.
25Будуць знакі на сонцы і месяцы, і зорках, а на зямлі — трывога народаў і замяшанне ад гулу марскога хвалявання. 26Людзі будуць млець ад страху і ад чакання таго, што прыйдзе на свет, бо пахіснуцца моцы нябесныя. 27І тады ўбачаць Сына Чалавечага, які будзе ісці ў воблаку з моцаю і славаю вялікай.
28Калі ж гэта пачне адбывацца, тады выпрастайцеся і падыміце галовы вашыя, бо набліжаецца адкупленне вашае».
29І сказаў ім прыпавесць: «Паглядзіце на смакоўніцу і на ўсе дрэвы. 30Калі яны ўжо распускаюцца, то, убачыўшы гэта, ведаеце самі, што ўжо блізка лета. 31Так і вы, калі ўбачыце, што гэта адбываецца, ведайце, што наблізілася Валадарства Божае. 32Сапраўды кажу вам: не міне пакаленне гэтае, як усё адбудзецца. 33Неба і зямля мінуць, а словы Мае не мінуць.
34Зважайце ж на сябе, каб сэрцы вашыя не былі абцяжараныя свавольным жыццём і п’янствам, і жыццёвымі клопатамі, і каб дзень той не застаў вас неспадзявана, 35бо ён, як пастка, прыйдзе на ўсіх, хто жыве на паверхні ўсёй зямлі. 36Таму чувайце і маліцеся ўвесь час, каб вы маглі пазбегнуць усяго, што павінна адбыцца, і стаць перад Сынам Чалавечым».
37У дзень Ён навучаў у святыні, а ноччу ўзыходзіў начаваць на гару, называную Аліўнай. 38 І ўвесь народ з раніцы прыходзіў да Яго ў святыню слухаць Яго.


22 (1-71)

1Набліжалася свята Праснакоў, якое называецца Пасхай. 2І шукалі першасвятары з кніжнікамі, як забіць Езуса, бо баяліся народу. 3А сатана ўвайшоў у Юду, аднаго з Дванаццаці, якога звалі Іскарыётам. 4Ён пайшоў і дамовіўся з першасвятарамі і дазорцамі святыні, як ён ім выдасць Езуса. 5Тыя ж узрадаваліся і згадзіліся даць яму срэбранікаў. 6І ён абяцаў, і шукаў нагоды выдаць ім Яго здалёк ад народу.
7Настаў дзень Праснакоў, калі трэба было прыносіць пасхальную ахвяру. 8Тады Езус паслаў Пятра і Яна, кажучы: «Пайдзіце і прыгатуйце нам з’есці пасху». 9Тыя спыталіся: «Дзе хочаш, каб мы прыгатавалі?» 10Ён адказаў ім: «Калі будзеце ўваходзіць у горад, сустрэне вас чалавек, які будзе несці збан вады. Ідзіце за ім у дом, у які ўвойдзе. 11І скажыце гаспадару дома: “Настаўнік пытаецца ў цябе: дзе святліца, у якой Я магу з’есці пасху з вучнямі Маімі?” 12І ён пакажа вам вялікі засланы верхні пакой; там прыгатуеце». 13Яны пайшлі і знайшлі так, як сказаў ім, і прыгатавалі пасху.
14Калі настала гадзіна, Езус сеў за стол, і Апосталы разам з Ім. 15І сказаў ім: «Я вельмі хацеў спажыць гэтую пасху з вамі, перш чым буду цярпець, 16бо кажу вам, што ўжо не буду есці яе, аж пакуль яна не здзейсніцца ў Божым Валадарстве». 17І, узяўшы келіх, узнёс падзяку і сказаў: «Вазьміце гэта і падзяліце паміж сабою, 18бо кажу вам, што адгэтуль не буду піць ад вінаграднага плоду, пакуль не прыйдзе Божае Валадарства». 19І, узяўшы хлеб, узнёс падзяку, паламаў і даў ім, кажучы: «Гэта ёсць Цела Маё, якое за вас будзе выдана. Гэта чыніце на Маю памяць». 20Таксама ўзяў і келіх пасля вячэры, кажучы: «Гэты келіх ёсць Новым Запаветам у Крыві Маёй, якая за вас будзе праліта.
21Аднак вось рука таго, хто выдасць Мяне, на стале са Мною. 22Бо сапраўды, Сын Чалавечы ідзе як вызначана, але гора таму чалавеку, які выдае Яго!» 23І яны пачалі пытацца адзін у аднаго, хто з іх збіраецца ўчыніць гэта.
24І ўзнялася спрэчка паміж імі, хто з іх павінен лічыцца большым. 25А Езус адказаў ім: «Каралі народаў пануюць над імі і, маючыя ўладу над імі, называюцца дабрадзеямі. 26У вас жа няхай будзе не так, але большы сярод вас няхай будзе як меншы, а правадыр — як слуга. 27Бо хто большы? Той, хто сядзіць за сталом, ці той, хто служыць? Ці ж не той, хто сядзіць за сталом? Я сярод вас як той, хто служыць.
28Вы тыя, хто вытрываў са Мною ў Маіх выпрабаваннях. 29І Я перадаю вам у спадчыну Валадарства, як Мне перадаў яго Айцец Мой, 30каб вы елі і пілі за Маім сталом у Валадарстве Маім, і каб сядзелі на тронах, судзячы дванаццаць пакаленняў Ізраэля.
31Сымоне, Сымоне, вось сатана дамагаўся прасеяць вас, як пшаніцу, 32але Я папрасіў за цябе, каб не знікла твая вера. І ты, калі вернешся, умацуй братоў сваіх». 33Той адказаў Яму: «Пане, я гатовы ісці з Табою і ў вязніцу, і на смерць». 34Але Ён сказаў: «Кажу табе, Пётр, не заспявае сёння певень, як ты тройчы адрачэшся, кажучы, што не ведаеш Мяне».
35І сказаў ім: «Калі Я пасылаў вас без каліты і торбы, і абутку, ці неставала вам чаго-небудзь?» Яны адказалі: «Нічога». 36Тады сказаў ім: «Але цяпер, хто мае каліту, няхай яе возьме, таксама і торбу, а хто не мае, няхай прадасць адзенне сваё і купіць меч. 37Бо кажу вам: тое, што напісана пра Мяне: “І да злачынцаў быў залічаны”, павінна збыцца. Бо ўсё, што датычыць Мяне, спаўняецца». 38Яны сказалі: «Пане, вось тут два мячы». А Ён адказаў ім: «Дастаткова».
39Выйшаўшы, Ён пайшоў, як звычайна, на Аліўную гару. За Ім пайшлі таксама вучні. 40Калі прыйшоў на месца, сказаў ім: «Маліцеся, каб не паддацца спакусе». 41А сам адышоў ад іх, як кінуць камень, укленчыў і маліўся, 42кажучы: «Ойча, калі Ты жадаеш, адхілі ад Мяне гэты келіх. Але не Мая воля, а Твая няхай станецца». 43І з’явіўся Яму анёл з неба, суцяшаючы Яго. 44І, моцна пакутуючы, Ён маліўся яшчэ больш. А пот Ягоны быў, быццам кроплі крыві, што падалі на зямлю. 45Калі ўстаў пасля малітвы і прыйшоў да вучняў, убачыў, што яны заснулі, змучаныя тугою. 46І сказаў ім: «Чаму вы спіце? Устаньце і маліцеся, каб не паддацца спакусе».
47Калі Ён яшчэ гаварыў, з’явіўся натоўп, а наперадзе ішоў адзін з Дванаццаці, якога звалі Юда. І падышоў ён да Езуса, каб пацалаваць Яго. 48А Езус сказаў яму: «Юда, пацалункам выдаеш Сына Чалавечага?» 49Тыя, хто быў з Езусам, убачылі, што можа стацца, і сказалі: «Пане, ці не ўдарыць нам мячом?» 50І адзін з іх ударыў слугу першасвятара і адсек яму правае вуха. 51Тады Езус сказаў: «Пакіньце, даволі!» І, дакрануўшыся да вуха, вылечыў яго. 52А першасвятарам, дазорцам святыні і старэйшынам, якія выйшлі супраць Яго, Езус сказаў: «Як на злачынцу выйшлі вы з мячамі і кіямі. 53Кожны дзень, калі Я быў з вамі ў святыні, вы не падымалі рук на Мяне, але цяпер — ваша гадзіна і ўлада цемры».
54Схапіўшы, павялі Яго і прывялі ў дом першасвятара. А Пётр ішоў следам за Ім зводдаль. 55Калі яны распалілі агонь сярод дзядзінца і селі разам, Пётр сеў паміж імі. 56Адна служанка ўбачыла, што ён сядзеў каля агня, прыгледзелася да яго і сказала: «І гэты быў з Ім!» 57Але ён адрокся, кажучы: 58«Жанчына, я не ведаю Яго!» Неўзабаве другі ўбачыў яго і сказаў: «I ты з іх!» Але Пётр адказаў: «Чалавеча, гэта не я!» 59Мінула каля адной гадзіны часу, і яшчэ нехта пачаў казаць: «Сапраўды, і гэты быў з Ім, бо ён галілеец!» 60Але Пётр адказаў: «Чалавеча, не ведаю, што ты кажаш!» І адразу, калі ён яшчэ гаварыў, заспяваў певень. 61А Пан абярнуўся і паглядзеў на Пятра. І ўспомніў Пётр слова Пана, калі сказаў яму: «Перш чым сёння заспявае певень, тройчы адрачэшся ад Мяне». 62І, выйшаўшы вонкі, горка заплакаў.
63А людзі, якія трымалі Езуса, насміхаліся над Ім і білі Яго. 64І, закрываючы Яго, пыталіся: «Прароч, хто ўдарыў Цябе?» 65І шмат іншых блюзнерстваў казалі супраць Яго.
66А калі настаў дзень, сабраліся старэйшыны народу, першасвятары і кніжнікі і павялі Яго на месца сваіх пасяджэнняў, 67кажучы: «Калі Ты Хрыстус, скажы нам». Ён сказаў ім: «Калі вам скажу, не паверыце, 68а калі спытаюся ў вас, вы не адкажаце. 69Адгэтуль Сын Чалавечы будзе сядзець праваруч моцы Божай». 70І ўсе сказалі: «Дык Ты Сын Божы?» Ён жа адказаў ім: «Вы кажаце, што Я». 71А яны сказалі: «Навошта яшчэ нам сведчанне? Самі пачулі з вуснаў Ягоных!»


23 (1-56)

1Паднялася ўся грамада іх, і павялі Яго да Пілата. 2Пачалі абвінавачваць Яго, кажучы: «Мы выкрылі, што Ён бунтуе народ наш і забараняе плаціць падатак цэзару, і гаворыць, што Ён Месія кароль». 3Пілат жа спытаўся ў Яго: «Ты кароль Юдэйскі?» Ён сказаў яму: «Ты кажаш». 4Тады Пілат сказаў першасвятарам і народу: «Я не знаходжу ніякай віны ў гэтым чалавеку». 5Але яны настойвалі, кажучы: «Ён бунтуе народ, навучаючы па ўсёй Юдэі, пачаўшы ад Галілеі аж дасюль!»
6Калі Пілат пачуў пра Галілею, спытаўся, ці гэты чалавек галілеец? 7І, даведаўшыся, што Ён з краіны Ірада, адаслаў Яго да Ірада, які ў гэтыя дні таксама быў у Ерузалеме. 8Ірад, калі ўбачыў Езуса, вельмі ўзрадаваўся, бо даўно жадаў убачыць Яго, таму што чуў пра Яго і спадзяваўся ўбачыць які-небудзь Ягоны знак. 9І задаў Яму шмат пытанняў, але Ён нічога яму не адказаў. 10А першасвятары і кніжнікі стаялі і заўзята вінавацілі Яго. 11Тады Ірад са сваімі жаўнерамі зняважыў Яго і насмяяўся над Ім, апрануў Яго ў шыкоўнае адзенне і адаслаў да Пілата. 12І ў той дзень Пілат і Ірад сталі сябрамі паміж сабой, бо раней яны мелі варожасць адзін да аднаго.
13Пілат, паклікаўшы першасвятароў, начальнікаў і людзей, 14сказаў ім: «Вы прывялі да Мяне гэтага Чалавека, як таго, хто бунтуе народ. І вось я перад вамі дапытаў Яго і не знайшоў у гэтым Чалавеку ніякай віны, у якой вы Яго вінаваціце. 15Таксама і Ірад, бо адаслаў Яго да нас. Ён не ўчыніў нічога вартага смерці. 16Таму я, пасля бічавання, адпушчу Яго». (17)
18Але яны закрычалі ўсе разам: «На смерць гэтага, адпусці нам Барабу!», 19а Бараба быў пасаджаны ў вязніцу за бунт, які адбыўся ў горадзе, і за забойства.
20Пілат зноў прамовіў да іх, жадаючы адпусціць Езуса. 21Але яны крычалі: «Укрыжуй, укрыжуй Яго!» 22Тады ён трэці раз сказаў ім: «Што дрэннага зрабіў Ён? Я не знайшоў у Ім нічога вартага смерці. Пасля бічавання я адпушчу Яго». 23Але яны і далей з вялікім крыкам дамагаліся, каб Яго ўкрыжавалі, і крык іх узрастаў. 24І Пілат вырашыў, каб споўнілася іх просьба. 25Таму адпусціў ім пасаджанага ў вязніцу за бунт і забойства, якога яны прасілі, а Езуса аддаў іхняй волі.
26Калі павялі Яго, схапілі нейкага Сымона Кірынэйца, які вяртаўся з поля, і ўсклалі на яго крыж, каб нёс за Езусам.
27Ішло за Ім вялікае мноства людзей і жанчын, якія плакалі і галасілі па Ім. 28А Езус абярнуўся да іх і сказаў: «Дочкі ерузалемскія, не плачце па Мне, а плачце па сабе і па дзецях вашых, 29бо вось надыходзяць дні, калі скажуць: “Шчаслівыя бясплодныя і ўлонні, якія не радзілі, і грудзі, якія не кармілі!”
30Тады пачнуць казаць гарам: “Упадзіце на нас!” і пагоркам: “Накрыйце нас!” 31Бо калі гэта робяць з зялёным дрэвам, то што будзе з сухім?»
32Вялі з Ім на смерць і двух іншых злачынцаў.
33І калі прыйшлі на месца, званае Чэрап, там укрыжавалі Яго і злачынцаў, аднаго з правага, другога з левага боку. 34А Езус сказаў: «Ойча, прабач ім, бо не ведаюць, што робяць».
І, дзелячы вопратку Ягоную, кідалі лёсы. 35А людзі стаялі і глядзелі. І кіраўнікі іхнія таксама насміхаліся, кажучы: «Іншых ратаваў, няхай сябе ўратуе, калі Ён Месія, выбраны Богам!» 36Жаўнеры таксама здзекаваліся з Яго, падыходзілі і падавалі Яму воцат, 37кажучы: «Калі Ты кароль Юдэйскі, уратуй сябе!» 38І быў над Ім надпіс: «Гэта кароль Юдэйскі».
39Адзін з павешаных злачынцаў зневажаў Яго, кажучы: «Ці ты не Хрыстус? Уратуй сябе і нас!» 40Але другі папракнуў яго, кажучы: «Нават Бога ты не баішся, хоць маеш тую самую кару? 41Мы асуджаны справядліва, бо атрымліваем належнае за ўчынкі нашыя. Ён жа нічога дрэннага не зрабіў». 42І сказаў: «Езу, узгадай мяне, калі прыйдзеш у сваё Валадарства». 43І сказаў яму Езус: «Сапраўды кажу табе: сёння будзеш са Мною ў раі».
44І было ўжо каля шостай гадзіны, і цемра настала па ўсёй зямлі аж да гадзіны дзевятай. 45Сонца зацьмілася, і заслона ў святыні разарвалася пасярэдзіне. 46І Езус закрычаў моцным голасам: «Ойча, у рукі Твае аддаю дух Мой». І, сказаўшы гэта, сканаў.
47Сотнік, убачыўшы, што сталася, славіў Бога і казаў: «Праўдзіва, Чалавек гэты быў справядлівы!» 48І ўсе людзі, што сабраліся на гэтае відовішча, калі ўбачылі, што сталася, вярталіся, б’ючы сябе ў грудзі.
49А здалёк стаялі ўсе, хто ведаў Яго, і жанчыны, якія прыйшлі з Ім з Галілеі, і глядзелі на гэта.
50І вось чалавек, па імені Юзаф з Арыматэі, горада юдэйскага, член Сінэдрыёну, муж добры і справядлівы, 51які не згаджаўся з яго пастановай і ўчынкамі і чакаў Валадарства Божага, 52прыйшоўшы да Пілата, папрасіў цела Езуса. 53Зняўшы, захінуў яго ў палатно і паклаў у высечанай магіле, у якой яшчэ ніхто не быў пахаваны. 54Быў гэта дзень прыгатавання, і надыходзіў шабат. 55Ішлі разам таксама жанчыны, якія прыбылі з Езусам з Галілеі, і яны бачылі магілу, і як было пакладзена цела Ягонае. 56Вярнуўшыся, яны прыгатавалі духмянасці і міра. І ў гэты шабат адпачывалі паводле запаведзі.


24 (1-53)

1У першы дзень тыдня, на досвітку, жанчыны прыйшлі да магілы, несучы падрыхтаваныя пахучыя алеі. 2Але знайшлі, што камень адсунуты ад магілы. 3І, увайшоўшы, не знайшлі цела Пана Езуса. 4І калі яны стаялі ў разгубленасці, раптам з’явіліся перад імі два мужы ў бліскучым адзенні. 5Напалоханыя жанчыны схілілі твары свае да зямлі, а тыя сказалі ім: «Чаму вы шукаеце жывога сярод мёртвых? 6Яго тут няма; Ён уваскрос. Успомніце, як Ён сказаў вам, калі быў яшчэ ў Галілеі, 7што Сын Чалавечы павінен быць выдадзены ў рукі грэшнікаў і ўкрыжаваны, але на трэці дзень уваскрэсне». 8І ўзгадалі яны словы Ягоныя, 9і, вярнуўшыся ад магілы, расказалі гэта ўсё Адзінаццаці і ўсім астатнім. 10Гэта былі Марыя Магдалена, Яна і Марыя, маці Якуба, ды іншыя, што былі з імі, якія казалі пра гэта Апосталам. 11Але словы гэтыя здаліся ім пустымі, і не верылі ім. 12Але Пётр устаў і пабег да магілы, і, зазірнуўшы, убачыў там толькі палотны. І вярнуўся да сябе, здзіўляючыся таму, што сталася.
13Вось двое з іх вучняў у той жа дзень ішлі ў вёску, якая знаходзілася ў шасцідзесяці стадыях ад Ерузалема і якая называлася Эмаус. 14І размаўлялі паміж сабою пра ўсё тое, што адбылося. 15А калі яны размаўлялі і разважалі між сабою, сам Езус наблізіўся ды ішоў разам з імі. 16Аднак вочы іх былі стрыманыя, таму не пазналі Яго. 17І Ён сказаў ім: «Пра што гэта вы размаўляеце паміж сабою?» І яны спыніліся, поўныя смутку. 18Адказваючы, адзін з іх, па імені Кляоп, сказаў Яму: «Ты, адзін з тых, хто прыйшоў у Ерузалем, і не ведаеш, што там сталася ў гэтыя дні». 19Ён спытаў іх: «Што?» Яны сказалі Яму: «Тое, што сталася з Езусам з Назарэта, які быў прарокам, магутным у чынах і ў слове перад Богам і ўсім народам; 20як першасвятары і кіраўнікі нашыя выдалі Яго на смерць і ўкрыжавалі. 21А мы спадзяваліся, што Ён той, хто павінен вызваліць Ізраэль. Цяпер жа пасля ўсяго гэтага мінае ўжо трэці дзень, як гэта сталася. 22Але і некаторыя з нашых жанчын здзівілі нас. Яны былі на досвітку каля магілы, 23і не знайшлі цела Ягонага. Прыйшлі і сказалі, што бачылі анёлаў, якія з’явіліся ім і паведамілі, што Ён жывы. 24Некаторыя з нашых пайшлі да магілы і засталі ўсё так, як казалі жанчыны, але Яго не бачылі».
25Тады Ён сказаў ім: «О неразумныя і марудныя сэрцам, каб паверыць усяму, што казалі прарокі! 26Ці ж не трэба было Месіі цярпець усё гэта, каб увайсці ў сваю славу?» 27І пачаўшы ад Майсея і ад усіх прарокаў, растлумачыў ім тое, што ва ўсім Пісанні датычыла Яго. 28Калі наблізіліся яны да вёскі, куды ішлі, Ён зрабіў выгляд, што хоча ісці далей. 29Але яны настойвалі, кажучы: «Застанься з намі, бо ўжо вечарэе, і дзень мінае». І Ён увайшоў, каб застацца з імі. 30Калі сядзеў з імі за сталом, узяў хлеб, благаславіў, паламаў і даў ім. 31Тады адкрыліся іхнія вочы, і яны пазналі Яго. Але Ён стаўся нябачным для іх. 32І яны сказалі адзін аднаму: «Ці ж не палала ў нас сэрца нашае, калі Ён размаўляў з намі ў дарозе і тлумачыў нам Пісанне?» 33І ў тую самую гадзіну яны ўсталі, вярнуліся ў Ерузалем і знайшлі сабраных Адзінаццаць і тых, хто быў з імі, 34якія казалі ім: «Пан сапраўды ўваскрос і з’явіўся Сымону». 35Яны таксама расказалі пра тое, што здарылася ў дарозе, і як пазналі Яго ў ламанні хлеба.
36Калі яны казалі пра гэта, сам Езус стаў сярод іх і сказаў ім: «Спакой вам!» 37Збянтэжаныя і напалоханыя яны думалі, што бачаць духа. 38Але Ён сказаў ім: «Чаму разгубіліся, і чаму сумненні ўзніклі ў вашых сэрцах? 39Паглядзіце на Мае рукі і ногі: гэта Я. Дакраніцеся да Мяне і пераканайцеся: дух не мае цела і касцей; як бачыце, Я іх маю». 40Пасля гэтых слоў Ён паказаў ім рукі і ногі. 41А калі яны ад радасці яшчэ не верылі і дзівіліся, Ён сказаў ім: «Ці маеце тут што з’есці?» 42Яны падалі Яму кавалак печанай рыбы. 43Ён узяў і еў перад імі.
44І сказаў ім: «Вось словы Мае, сказаныя вам, калі Я быў яшчэ з вамі, што павінна збыцца ўсё напісанае пра Мяне ў Законе Майсея і ў прарокаў, і ў псальмах». 45Тады адкрыў іх розум, каб яны разумелі Пісанне. 46І сказаў ім: «Так напісана, што Месія павінен цярпець і ўваскрэснуць на трэці дзень з мёртвых, 47і ў Ягонае імя павінна абвяшчацца пакаянне дзеля адпушчэння грахоў усім народам, пачынаючы ад Ерузалема. 48А вы — сведкі гэтага. 49Вось Я спасылаю на вас абяцанне Айца Майго. А вы заставайцеся ў горадзе, пакуль не апранецеся ў моц з вышыні».
50Потым вывеў іх аж да Бэтаніі і, падняўшы рукі свае, благаславіў іх. 51І, калі благаслаўляў іх, развітаўся з імі і ўзнёсся на неба. 52Яны пакланіліся Яму і з вялікай радасцю вярнуліся ў Ерузалем, 53і былі ўвесь час у святыні, і праслаўлялі Бога.



1 (1-51)

1На пачатку было Слова, і Слова было ў Бога, і Богам было Слова. 2Яно было ў Бога на пачатку. 3Усё праз Яго сталася, і без Яго нічога не сталася з таго, што сталася. 4У Ім было жыццё, і жыццё было святлом людзей. 5А святло свеціць у цемры, і цемра не агарнула яго.
6З’явіўся чалавек, пасланы ад Бога; імя ягонае было Ян. 7Ён прыйшоў дзеля сведчання, каб засведчыць пра святло, каб усе паверылі праз яго. 8Не быў ён святлом, але быў пасланы даць сведчанне пра святло.
9Было святло праўдзівае, якое асвятляе кожнага чалавека, які прыходзіць на свет. 10У свеце было Слова, і свет праз Яго стаўся, і свет не пазнаў Яго. 11Да свайго прыйшло, і свае Яго не прынялі.
12А тым, хто прыняў Яго, дало ўладу стаць Божымі дзецьмі, тым, хто верыць у імя Ягонае, 13хто не ад крыві, і не ад жадання цела, і не ад жадання мужа, але ад Бога нарадзіўся.
14Слова сталася целам і пасялілася між намі, і ўбачылі мы славу Ягоную, славу, якую мае ад Айца Адзінародны, поўны ласкі і праўды.
15Ян сведчыць пра Яго і ўсклікае, кажучы: «Гэта быў той, пра каго я сказаў: за мною ідзе той, які апярэдзіў мяне, таму што быў раней за мяне».
16Бо з паўнаты Ягонай мы ўсе прынялі ласку замест ласкі. 17Бо Закон быў дадзены праз Майсея, а ласка і праўда сталіся праз Езуса Хрыста. 18Бога ніхто ніколі не бачыў. Адзінародны Бог, які ва ўлонні Айца, Ён адкрыў».
19І вось сведчанне Яна. Калі юдэі з Ерузалема паслалі святароў і левітаў, каб яны спыталіся ў яго: «Хто ты?» 20Ён абвясціў, і не выракся, і вызнаў: «Я не Месія». 21І спыталіся ў яго: «Дык хто ж? Ты Ілля?» І сказаў: «Не». «Ты прарок?» І ён адказаў: «Не». 22Тады сказалі яму: «Хто ты, каб нам адказаць тым, хто паслаў нас. Што гаворыш ты пра самога сябе?» 23Ён сказаў:
«Я голас таго, хто кліча ў пустыні:
“Раўняйце дарогу Пану”,
як сказаў прарок Ісая».24А пасланцы былі з фарысеяў. 25І яны спыталіся ў яго: «Тады чаму ты хрысціш, калі ты ні Хрыстус, ні Ілля і ні прарок?» 26Ян сказаў ім у адказ: «Я хрышчу вадою. А сярод вас стаіць той, каго вы не ведаеце, 27той, хто ідзе за мною, якому я няварты развязаць раменьчык на сандалях Ягоных». 28Сталася гэта ў Бэтаніі, за Ярданам, дзе хрысціў Ян.
29На другі дзень бачыць Ян Езуса, які ідзе да яго, і кажа: «Вось Баранак Божы, які бярэ на сябе грэх свету. 30Гэта той, пра якога я сказаў: пасля мяне ідзе Муж, які апярэдзіў мяне, бо Ён быў раней за мяне. 31І я не ведаў Яго, але для таго прыйшоў я хрысціць вадою, каб Ён аб’явіўся Ізраэлю». 32І засведчыў Ян, кажучы: «Я бачыў Духа, які сыходзіў як голуб з неба і застаўся на Ім. 33Я не ведаў Яго, але той, хто паслаў мяне хрысціць вадою, сказаў мне: “Над кім убачыш Духа, які сыходзіць і застаецца на Ім, той ёсць тым, хто хрысціць Духам Святым”. 34І я бачыў, і засведчыў, што Ён – Сын Божы».
35На другі дзень зноў стаяў Ян і двое з вучняў ягоных 36і, убачыўшы Езуса, які ішоў, сказаў: «Вось Баранак Божы». 37І пачулі двое вучняў яго, што ён казаў, і пайшлі за Езусам. 38А Езус, абярнуўшыся і ўбачыўшы, што яны ідуць за Ім, кажа: «Чаго шукаеце?» Яны сказалі Яму: «Раббі (што азначае “настаўнік”), дзе жывеш?» 39Ён кажа ім: «Ідзіце і ўбачыце». Яны пайшлі і ўбачылі, дзе Ён жыве, і засталіся ў Яго ў той дзень. Было каля дзесятай гадзіны.
40Адным з двух, якія пачулі ад Яна пра Езуса і пайшлі за Ім, быў Андрэй, брат Сымона Пятра. 41Знайшоўшы спачатку брата свайго Сымона, сказаў яму: «Мы знайшлі Месію (гэта значыць Хрыста)». 42І прывёў яго да Езуса. Езус, глянуўшы на яго, сказаў: «Ты Сымон, сын Яна; ты будзеш названы Кефас» (што азначае “Пётр”, “скала”).
43На другі дзень хацеў Езус пайсці ў Галілею; і, знайшоўшы Філіпа, сказаў яму: «Ідзі за Мною». 44Філіп быў з Бэтсаіды, з горада Андрэя і Пятра. 45Філіп знайшоў Натанаэля і сказаў яму: «Мы знайшлі таго, пра каго пісалі Майсей у Законе і прарокі, Езуса, сына Юзафа, з Назарэта». 46Але Натанаэль сказаў яму: «Ці можа быць штосьці добрае з Назарэта?» Філіп адказаў яму: «Ідзі і паглядзі». 47Езус, убачыўшы Натанаэля, які ішоў да Яго, кажа пра яго: «Вось сапраўдны ізраэльцянін, у якім няма падману». 48Натанаэль адказаў Яму: «Адкуль Ты ведаеш мяне?» Езус адказаў яму: «Перш чым Філіп паклікаў цябе, Я бачыў цябе, калі ты быў пад смакоўніцаю». 49Адказаў Яму Натанаэль: «Раббі, Ты Сын Божы! Ты Кароль Ізраэля!» 50Езус сказаў яму ў адказ: «Ты верыш, бо Я сказаў табе, што бачыў цябе пад смакоўніцаю? Убачыш больш за гэта». 51І кажа яму: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: убачыце неба раскрытае і анёлаў Божых, якія ўзыходзяць і сыходзяць на Сына Чалавечага».


2 (1-25)
1А на трэці дзень было вяселле ў Кане Галілейскай, і Маці Езуса была там. 2Быў запрошаны на вяселле таксама Езус і вучні Ягоныя. 3І калі скончылася віно, Маці Езуса сказаў Яму: «Не маюць віна». 4Адказаў Ёй Езус: «Ці гэта Мая або Твая справа, жанчына? Яшчэ не прыйшла гадзіна Мая». 5Маці Яго сказала слугам: «Тое, што Ён скажа вам, зрабіце».
6Было ж там шэсць каменных збаноў, пастаўленых для юдэйскага ачышчэння, якія змяшчалі дзве або тры меры. 7Сказаў ім Езус: «Напоўніце збаны вадою». І напоўнілі іх аж да верху. 8І кажа ім: «Цяпер чэрпайце і нясіце кіраўніку вяселля». І яны занеслі. 9Калі ж кіраўнік вяселля пакаштаваў вады, што стала віном (а ён не ведаў, адкуль яно, ведалі толькі слугі, якія чэрпалі ваду), паклікаў жаніха 10і сказаў яму: «Кожны чалавек падае спачатку добрае віно, а калі нап’юцца, тады горшае. Ты ж збярог добрае віно аж дагэтуль». 11Такі пачатак знакаў учыніў Езус у Кане Галілейскай і паказаў славу сваю, і паверылі ў Яго вучні Ягоныя.
12Пасля гэтага прыйшоў у Кафарнаум, Ён і Маці Ягоная, і браты, і вучні Ягоныя, і прабылі там некалькі дзён.
13Набліжалася юдэйская Пасха, і Езус увайшоў у Ерузалем. 14І знайшоў у святыні тых, хто гандляваў валамі і авечкамі, і галубамі, а таксама мянялаў, якія сядзелі там. 15І зрабіў Ён біч з вяровак, павыганяў усіх са святыні, і авечак, і валоў, і грошы мянялаў парассыпаў, а сталы перавярнуў. 16А гандлярам галубамі сказаў: «Забярыце гэта адсюль! І не рабіце дом Айца Майго домам гандлю». 17І прыгадалі вучні Ягоныя, што напісана: «Руплівасць аб доме Тваім паглынае Мяне». 18На гэта юдэі сказалі Яму ў адказ: «Якім знакам пакажаш нам, што так можаш рабіць?» 19Езус сказаў ім у адказ: «Зруйнуйце святыню гэтую, і Я за тры дні ўзвяду яе». 20І сказалі юдэі: «Сорак шэсць гадоў будавалася гэтая святыня, а Ты за тры дні ўзвядзеш яе?» 21Ён жа казаў пра святыню цела свайго. 22І калі Ён уваскрос, успомнілі вучні Ягоныя, што Ён гэта казаў, і паверылі Пісанню і слову, якое казаў Езус.
23А калі Ён быў у Ерузалеме на свята Пасхі, многія паверылі ў імя Ягонае, бачачы знакі, якія Ён чыніў. 24Але сам Езус не адкрываўся ім; Ён ведаў усіх 25і не меў патрэбы, каб хто-небудзь сведчыў пра чалавека, бо сам ведаў, што было ў чалавеку.


3 (1-36)

1Быў сярод фарысеяў чалавек па імені Нікадэм, адзін са старэйшын юдэйскіх. 2Ён прыйшоў да Езуса ўначы і сказаў Яму: «Раббі, мы ведаем, што Ты прыйшоў ад Бога як настаўнік. Бо ніхто не можа чыніць такіх знакаў, як Ты чыніш, калі не будзе з ім Бога». 3Езус адказаў яму: «Сапраўды, сапраўды кажу табе, калі хто не народзіцца нанова, не можа ўбачыць Божага Валадарства». 4Нікадэм кажа Яму: «Як можа чалавек нарадзіцца, калі ён стары? Ці ж можа ён другі раз увайсці ва ўлонне маці сваёй і нарадзіцца?» 5Езус адказаў: «Сапраўды, сапраўды кажу табе, калі хто не народзіцца з вады і Духа, не можа ўвайсці ў Божае Валадарства. 6Народжанае з цела, ёсць целам, а народжанае з Духа, ёсць духам. 7Не здзіўляйся таму, што Я сказаў табе: трэба нарадзіцца нанова. 8Вецер вее там, дзе хоча, і голас яго чуеш, але не ведаеш, адкуль прыходзіць і куды ідзе. Так ёсць з кожным, хто нарадзіўся з Духа». 9Нікадэм сказаў Яму ў адказ: «Як гэта можа стацца?» 10Езус, адказваючы, сказаў яму: «Ты настаўнік Ізраэля і не ведаеш гэтага? 11Сапраўды, сапраўды кажу табе: мы гаворым пра тое, што ведаем, і сведчым пра тое, што ўбачылі, а сведчання нашага не прымаеце. 12Калі Я сказаў вам пра зямное, і вы не верыце, то як паверыце, калі скажу вам пра нябеснае? 13Ніхто не ўзышоў на неба, акрамя таго, хто з неба сышоў, — Сын Чалавечы. 14І як Майсей узняў змея ў пустыні, так павінен быць узняты Сын Чалавечы, 15каб кожны, хто верыць у Яго, меў жыццё вечнае».
16Бо так палюбіў Бог свет, што аддаў Сына свайго Адзінароднага, каб кожны, хто верыць у Яго, не загінуў, але меў жыццё вечнае. 17Бо не паслаў Бог Сына свайго ў свет, каб судзіць свет, але каб свет быў збаўлены праз Яго. 18Хто верыць у Яго, не бывае асуджаны, а хто не верыць, той ужо асуджаны, бо не паверыў у імя Адзінароднага Сына Божага. 19А суд у тым, што святло прыйшло на свет, але людзі больш палюбілі цемру, чым святло, таму што ўчынкі іхнія былі ліхія. 20Бо кожны, хто чыніць зло, ненавідзіць святло і не ідзе да святла, каб не выявіліся яго ліхія ўчынкі. 21А хто чыніць праўду, ідзе да святла, каб яўнымі былі ўчынкі ягоныя, бо яны здзейсненыя ў Богу».
22Пасля гэтага прыйшоў Езус і вучні Ягоныя ў зямлю Юдэйскую і там заставаўся з імі, і хрысціў. 23Ян таксама хрысціў у Эноне, недалёка ад Салема, бо там было шмат вады, і прыходзілі туды людзі, і хрысціліся; 24бо Яна яшчэ не кінулі ў вязніцу.
25Узнікла спрэчка ў вучняў Янавых з юдэямі пра ачышчэнне. 26І прыйшлі да Яна, і сказалі яму: «Раббі, той, хто быў з табою за Ярданам і пра каго ты сведчыў, вось, Ён хрысціць і ўсе ідуць да Яго!» 27Ян сказаў у адказ: «Не можа чалавек нічога ўзяць, калі яму не будзе дадзена з неба. 28Вы самі мне сведкі ў тым, што я сказаў: я не Месія, але я пасланы перад Ім. 29Хто мае нявесту, той жаніх; а сябар жаніха, што стаіць і слухае яго, вельмі радуецца голасу жаніха. Вось, гэтая радасць мая поўная. 30Яму трэба ўзрастаць, а мне станавіцца меншым».
31Хто прыходзіць з вышыні, той над усімі. Хто з зямлі, той зямны, і па-зямному гаворыць. Хто прыходзіць з неба, той над усімі, 32і што бачыў і чуў, пра тое сведчыць, але сведчання Ягонага ніхто не прымае. 33Той, хто прыняў Ягонае сведчанне, пацвердзіў, што Бог праўдзівы. 34Бо той, каго паслаў Бог, гаворыць словы Божыя, таму што без меры дае Бог Духа. 35Айцец любіць Сына і ўсё аддаў у рукі Ягоныя. 36Хто верыць у Сына, мае жыццё вечнае. Хто ж не верыць у Сына, не ўбачыць жыцця, але гнеў Божы застаецца на ім.


4 (1-54)

1Калі Езус даведаўся, што фарысеі пачулі, як Ён збірае ўсё больш вучняў і хрысціць больш, чым Ян 2(хоць сам Езус не хрысціў, а вучні Ягоныя), 3Ён пакінуў Юдэю і зноў адышоў у Галілею. 4А трэба было Яму праходзіць праз Самарыю. 5Прыходзіць Ён у самарыйскі горад званы Сіхáр, паблізу зямлі, якую даў Якуб Юзафу, сыну свайму. 6Была там студня Якуба. Езус, стомлены дарогай, сядзеў пры студні. Было каля шостай гадзіны. 7Вось, прыйшла жанчына з Самарыі зачарпнуць вады. Кажа ёй Езус: «Дай Мне піць». 8Вучні ж Ягоныя адышлі ў горад купіць ежы. 9Жанчына самаранка сказала Яму: «Як Ты, юдэй, просіш піць у мяне, жанчыны самаранкі?» Бо юдэі не маюць зносін з самаранамі. 10Езус сказаў ёй у адказ: «Калі б ты ведала дар Божы і хто кажа табе: “Дай мне піць”, то сама прасіла б у Яго, і Ён бы даў табе жывой вады». 11Жанчына кажа Яму: «Пане, у цябе і зачарпнуць няма чым, а студня глыбокая. Адкуль жа ў Цябе вада жывая? 12Няўжо ты большы ад айца нашага Якуба, які даў нам гэтую студню і сам з яе піў, і сыны яго, і статкі яго?» 13Езус сказаў ёй у адказ: «Кожны, хто п’е гэтую ваду, зноў адчуе прагу. 14А хто б піў ваду, якую Я дам яму, не зазнае смагі навекі; а вада, якую дам яму, стане ў ім крыніцай вады, якая цячэ ў жыццё вечнае». 15Жанчына сказала Яму: «Пане, дай мне гэтай вады, каб я не мела больш прагі і не прыходзіла сюды чэрпаць». 16Ён адказаў ёй: «Ідзі, пакліч свайго мужа і вяртайся сюды». 17Жанчына сказала ў адказ: «У мяне няма мужа». Адказаў ёй Езус: «Добра ты сказала, што ў цябе няма мужа. 18Бо мела ты пяць мужоў, а той, каго цяпер маеш, не муж табе. Праўдзіва ты гэта сказала». 19Жанчына сказала Яму: «Пане, я бачу, што Ты прарок. 20Айцы нашыя пакланяліся Богу на гэтай гары, а вы кажаце, што ў Ерузалеме ёсць месца, дзе трэба пакланяцца». 21Кажа ёй Езус: «Вер Мне, жанчына, што надыходзіць гадзіна, калі і не на гэтай гары, і не ў Ерузалеме будзеце пакланяцца Айцу. 22Вы пакланяецеся таму, чаго не ведаеце. Мы пакланяемся таму, каго ведаем, бо збаўленне — ад юдэяў. 23Але надыходзіць гадзіна, і цяпер ужо ёсць, калі праўдзівыя вызнаўцы будуць пакланяцца Айцу ў Духу і праўдзе. І такіх вызнаўцаў шукае сабе Айцец. 24Бог ёсць Духам, і тыя, хто пакланяецца Яму, павінны пакланяцца ў Духу і праўдзе». 25Жанчына кажа Яму: «Я ведаю, што прыходзіць Месія, якога называюць Хрыстом. Калі Ён прыйдзе, абвесціць нам усё». 26Кажа ёй Езус: «Гэта Я, што гавару з табою».
27У гэты момант прыйшлі вучні Ягоныя і дзівіліся, што Ён размаўляе з жанчынай, аднак ніводзін не спытаўся: «Чаго Ты хочаш?» або: «Чаму Ты гаворыш з ёю?» 28Тады жанчына пакінула свой збан і адышла ў горад, і казала людзям: 29«Ідзіце, паглядзіце на чалавека, які расказаў мне ўсё, што я зрабіла. Ці не Хрыстус Ён?» 30Яны выйшлі з горада і пайшлі да Яго
31Тым часам вучні прасілі Яго, кажучы: «Раббі, еш». 32Але Ён сказаў ім: «Я маю для спажытку ежу, якой вы не ведаеце». 33Тады вучні сказалі адзін аднаму: «Ці нехта прынёс Яму есці?» 34Кажа ім Езус: «Ежа Мая ў тым, каб выконваць волю таго, хто паслаў Мяне, і завяршыць Яго справу. 35Ці ж не кажаце вы: “Яшчэ чатыры месяцы, і настане жніво?” А Я кажу вам: падыміце вочы вашыя і паглядзіце на нівы, як пабялелі яны ўжо для жніва! 36Жнец ужо атрымлівае плату і збірае плён для жыцця вечнага, каб разам цешыліся сейбіт і жнец. 37Бо ў гэтым праўдзівае выслоўе: адзін сее, а другі жне. 38Я паслаў вас жаць тое, над чым вы не працавалі. Іншыя папрацавалі, а вы ўвайшлі ў працу іхнюю».
39Многія самаране з горада гэтага паверылі ў Яго дзякуючы слову жанчыны, якая сведчыла: «Ён расказаў мне ўсё, што я зрабіла». 40Таму, калі прыйшлі да Яго самаране, прасілі Яго застацца з імі. І Ён прабыў там два дні. 41І яшчэ больш людзей паверыла дзякуючы слову Ягонаму. 42А жанчыне казалі: «Мы верым ўжо не дзеля твайго апавядання, бо самі пачулі і ведаем, што Ён сапраўды Збаўца свету!»
43Праз два дні Езус выйшаў адтуль і пайшоў у Галілею. 44Бо сам Езус сведчыў, што прарок не мае пашаны на сваёй бацькаўшчыне. 45Калі ж прыйшлі ў Галілею, то галілейцы прынялі Яго, убачыўшы ўсё, што Ён зрабіў у Ерузалеме на свята, бо і яны хадзілі на свята.
46Так Езус зноў прыйшоў у Кану Галілейскую, дзе перамяніў ваду ў віно. І быў адзін прыдворны, у якога хварэў сын у Кафарнауме. 47Пачуўшы, што Езус прыбывае з Юдэі ў Галілею, ён пайшоў да Яго і прасіў прыйсці і вылечыць ягонага сына, які паміраў. 48Езус жа сказаў яму: «Калі не ўбачыце знакаў і цудаў, не паверыце». 49Прыдворны кажа Яму: «Пане, прыйдзі, пакуль не памерла дзіця маё». 50Езус адказаў яму: «Ідзі, сын твой жывы». Чалавек паверыў слову, якое сказаў яму Езус, і пайшоў. 51І яшчэ калі ён быў у дарозе, слугі ягоныя сустрэлі яго і сказалі, што сын ягоны жыве. 52Тады распытваў іх, у якую гадзіну яму палепшала? Яму сказалі: «Учора а сёмай гадзіне гарачка пакінула яго». 53Тады бацька зразумеў, што гэта была тая самая гадзіна, калі Езус сказаў яму: «Жыве сын твой». І паверыў ён сам і ўвесь дом ягоны. 54Гэта быў другі знак, які ўчыніў Езус, калі прыйшоў з Юдэі ў Галілею.


5 (1-47)

1Пасля гэтага было юдэйскае свята, і Езус прыйшоў у Ерузалем. 2Ёсць жа ў Ерузалеме каля Авечай брамы купальня, якая па-габрэйску называецца Бэтэзда і якая мае пяць портыкаў. 3У іх ляжала мноства хворых, сляпых, кульгавых, паралізаваных. (4)
5Быў там адзін чалавек, які хварэў трыццаць восем гадоў. 6Езус, убачыўшы яго ляжачым і пазнаўшы, што ён хварэе ўжо доўгі час, сказаў яму: «Хочаш стаць здаровым?» 7Хворы адказаў Яму: «Пане, я не маю чалавека, які апусціў бы мяне ў купальню, калі ўзварушыцца вада. Пакуль я іду, іншы ўжо сыходзіць перада мною». 8Кажа яму Езус: «Устань, вазьмі насілкі свае і хадзі». 9І адразу выздаравеў той чалавек, узяў насілкі свае і пайшоў.
А быў у гэты дзень шабат. 10Таму сказалі юдэі аздароўленаму: «Сёння шабат, і табе не дазваляецца браць ложа тваё». 11Ён адказаў ім: «Той, хто аздаравіў мяне, сказаў мне: “Вазьмі ложа сваё і хадзі”». 12Спыталіся ў яго: «Хто той чалавек, які сказаў табе: “Вазьмі і хадзі?”» 13Але аздароўлены не ведаў, хто гэта, бо Езус знік у натоўпе, які быў у тым месцы. 14Пасля таго знайшоў яго Езус у святыні і сказаў яму: «Вось, ты выздаравеў. Не грашы больш, каб не здарылася з табою чаго горшага». 15Чалавек гэты пайшоў і абвясціў юдэям, што гэта Езус аздаравіў яго. 16І таму юдэі пераследавалі Езуса, бо Ён зрабіў гэта ў шабат. 17А Езус адказаў юдэям: «Айцец Мой дзейнічае дагэтуль, і Я дзейнічаю». 18За гэта юдэі яшчэ больш намагаліся забіць Яго, бо Ён не толькі зняважыў шабат, але таксама называў Бога сваім Айцом, робячы сябе роўным Богу.
19Тады Езус сказаў ім у адказ: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: не можа Сын рабіць сам ад сябе нічога, калі б не бачыў Айца, які робіць. Бо што робіць Ён, тое і Сын робіць таксама. 20Бо Айцец любіць Сына і паказвае Яму ўсё, што сам робіць, і пакажа Яму справы большыя за гэтыя, каб вы дзівіліся. 21Бо як Айцец уваскрашае мёртвых і ажыўляе, так і Сын ажыўляе тых, каго хоча. 22Бо Айцец нікога не судзіць, але ўвесь суд аддаў Сыну, 23каб усе шанавалі Сына, як шануюць Айца. Хто не шануе Сына, той не шануе Айца, які паслаў Яго. 24Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто слухае Маё слова і верыць у таго, хто паслаў Мяне, мае жыццё вечнае і не прыходзіць на суд, але перайшоў ад смерці да жыцця. 25Сапраўды, сапраўды кажу вам: надыходзіць гадзіна і ўжо настала, калі мёртвыя пачуюць голас Сына Божага, і якія пачуюць, ажывуць. 26Бо, як Айцец мае ў сабе жыццё, так і Сыну даў мець жыццё ў сабе. 27І даў Яму ўладу вяршыць суд, бо Ён Сын Чалавечы. 28Не здзіўляйцеся гэтаму, бо надыходзіць гадзіна, калі ўсе, хто ў магілах, пачуюць голас Ягоны, 29і выйдуць, хто чыніў дабро, каб уваскрэснуць для жыцця, а хто рабіў зло, каб уваскрэснуць для асуджэння. 30Я нічога не магу рабіць ад сябе. Як чую, так суджу, і суд Мой справядлівы, бо Я не шукаю сваёй волі, але волі таго, хто паслаў Мяне. 31Калі б Я сведчыў пра самога сябе, то сведчанне Маё не было б праўдзівае. 32Але ёсць іншы, хто сведчыць пра Мяне, і Я ведаю, што праўдзівае сведчанне, якім сведчыць пра Мяне. 33Вы пасылалі да Яна, і ён засведчыў аб праўдзе. 34Я ж не ад чалавека прымаю сведчанне, але кажу гэта, каб вы былі збаўленыя. 35Ён быў светачам, які гарэў і свяціў, а вы хацелі нейкі час парадавацца пры святле ягоным.
36Я ж маю сведчанне большае за Янава. Бо справы, якія Айцец даў Мне здзейсніць, тыя справы, якія раблю, сведчаць пра Мяне, што Айцец паслаў Мяне. 37І Айцец, які паслаў Мяне, сам засведчыў пра Мяне. Вы ніколі не чулі голасу Ягонага, і не бачылі аблічча Яго, 38і не маеце слова Ягонага, якое было б у вас, бо не верыце таму, каго Ён паслаў. 39Вы даследуеце Пісанні, бо думаеце, што ў іх вы маеце жыццё вечнае, а яны сведчаць пра Мяне. 40Але вы не хочаце прыйсці да Мяне, каб мець жыццё.
41Я не прымаю славы ад людзей, 42але ведаю, што вы не маеце ў сабе любові да Бога. 43Я прыйшоў у імя Айца Майго, і вы не прымаеце Мяне. Калі б іншы прыйшоў у імя сваё, вы прынялі б яго. 44Як можаце верыць, калі прымаеце славу адзін ад аднаго, а славы, якая паходзіць ад адзінага Бога, не шукаеце? 45Не думайце, што Я буду абвінавачваць вас перад Айцом. Ёсць абвінаваўца ваш, Майсей, на якога вы спадзяецеся. 46Бо калі б вы верылі Майсею, паверылі б і Мне, бо ён пісаў пра Мяне. 47А калі не верыце ягоным пісанням, як паверыце Маім словам?»


6 (1-71)

1Пасля гэтага Езус адышоў за Галілейскае, або Тыберыядскае мора. 2Ішло за Ім мноства людзей, таму што бачылі знакі, якія чыніў над хворымі. 3І ўзышоў Езус на гару, і сядзеў там са сваімі вучнямі. 4А набліжалася Пасха, юдэйскае свята. 5Калі Езус узняў вочы і ўбачыў, што мноства людзей ідзе да Яго, сказаў Філіпу: «Дзе нам купіць хлеба, каб накарміць іх?» 6А казаў гэта, выпрабоўваючы яго, бо сам ведаў, што збіраўся рабіць. 7Філіп адказаў Яму: «Хлеба на дзвесце дынараў не хопіць ім, каб кожнаму дасталося хоць крыху!» 8Кажа Яму адзін з вучняў Ягоных, Андрэй, брат Сымона Пятра: 9«Ёсць тут адзін хлопец, які мае пяць ячменных хлябоў і дзве рыбіны, але што гэта для такога мноства?» 10Езус сказаў: «Загадайце людзям сесці». А было на тым месцы шмат травы. І селі людзі, якіх было каля пяці тысяч. 11Езус узяў хлябы і, узнёсшы падзяку, раздаў тым, хто сядзеў; таксама і рыбы, колькі хто хацеў. 12А калі насыціліся, кажа вучням сваім: «Збярыце кавалкі, што засталіся, каб нічога не змарнавалася». 13Яны сабралі і напоўнілі дванаццаць кашоў кавалкамі з пяці ячменных хлябоў, якія засталіся ў тых, хто еў.
14Калі ж людзі ўбачылі, які знак учыніў Езус, казалі: «Ён сапраўды прарок, які павінен прыйсці на свет». 15Калі Езус даведаўся, што хочуць прыйсці і схапіць Яго, каб зрабіць каралём, зноў адышоў на гару адзін.
16Калі настаў вечар, вучні Ягоныя сышлі да мора і, 17сеўшы ў човен, паплылі на другі бераг мора ў Кафарнаум. І ўжо сцямнела, а Езус не прыходзіў да іх. 18Ад моцнага ветру хвалявалася мора. 19Праплыўшы каля дваццаці пяці ці трыццаці стадыяў, убачылі Езуса, які ішоў па моры і набліжаўся да чоўна, і спалохаліся. 20Ён жа сказаў ім: «Гэта Я, не бойцеся!» 21Хацелі ўзяць Яго ў човен, але човен адразу прыстаў да берага, куды яны плылі.
22На наступны дзень натоўп, які заставаўся на другім беразе мора, заўважыў, што там быў толькі адзін човен і што Езус не сядаў у човен разам з вучнямі, а яны адплылі адны. 23І іншыя чаўны прыплылі з Тыберыяды непадалёк ад таго месца, дзе спажывалі хлеб, калі Пан узнёс падзяку. 24І калі натоўп убачыў, што там няма ні Езуса, ні вучняў Ягоных, селі ў чаўны і прыплылі ў Кафарнаум, шукаючы Езуса. 25Калі ж знайшлі Яго на другім беразе мора, сказалі Яму: «Раббі, калі Ты прыбыў сюды?» 26Езус адказаў ім: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: шукаеце Мяне не таму, што бачылі знакі, а таму, што з’елі хлеб і насыціліся. 27Дбайце не пра ежу, якая гіне, але пра ежу, што застаецца на жыццё вечнае, якую дасць вам Сын Чалавечы, бо Яго пазначыў Бог Айцец!» 28А яны сказалі Яму: «Што нам рабіць, каб выконваць справы Божыя?» 29Езус адказаў ім: «У тым справа Божая, каб вы верылі ў таго, каго Ён паслаў».
30Яны ж сказалі Яму: «Які ж Ты зробіш знак, каб мы ўбачылі і паверылі Табе? Што ўчыніш? 31Айцы нашыя елі манну ў пустыні, як напісана: “Хлеб з неба даў ім есці”». 32Езус адказаў ім: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: не Майсей даў вам хлеб з неба, але Айцец Мой дае вам сапраўдны хлеб з неба. 33Бо хлеб Божы — гэта той, хто сыходзіць з неба і дае жыццё свету». 34Тады сказалі Яму: «Пане, давай нам заўсёды такі хлеб». 35Езус адказаў ім: «Я — хлеб жыцця; хто прыходзіць да Мяне, не будзе галодны, і хто верыць у Мяне, ніколі не будзе прагнуць. 36Але Я сказаў вам, што вы і бачылі Мяне, але не верыце. 37Усё, што дае Мне Айцец, да Мяне прыйдзе, і таго, хто прыходзіць да Мяне, Я не адкіну, 38бо Я сыйшоў з неба не для таго, каб чыніць сваю волю, але волю таго, хто Мяне паслаў. 39А воля таго, хто паслаў Мяне, такая, каб з усяго, што Ён даў Мне, Я нічога не страціў, але каб уваскрасіў у апошні дзень. 40Бо такая воля Айца Майго, каб кожны, хто бачыць Сына і верыць у Яго, меў жыццё вечнае. І Я ўваскрашу яго ў апошні дзень.
41Абурыліся на Езуса юдэі за тое, што Ён сказаў: «Я — хлеб, які сышоў з неба», 42і казалі: «Ці не Езус гэта, сын Юзафа, бацьку якога і маці мы ведаем? Як жа Ён кажа: “Я сышоў з неба”?»
43Езус сказаў ім у адказ: «Не абурайцеся паміж сабою. 44Ніхто не можа прыйсці да Мяне, калі Айцец, які паслаў Мяне, не прыцягне яго, і Я ўваскрашу яго ў апошні дзень. 45У прарокаў напісана: “Усе будуць навучаны Богам”. Кожны, хто пачуў ад Айца і навучыўся, прыходзіць да Мяне. 46І не таму, што хтосьці бачыў Айца; толькі той, хто ад Бога, бачыў Айца. 47Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто верыць у Мяне, мае жыццё вечнае.
48Я — хлеб жыцця. 49Айцы вашыя елі манну ў пустыні і памерлі. 50Гэта — хлеб, які сыходзіць з неба, каб той, хто з’есць яго, не памёр. 51Я — хлеб жывы, які сышоў з неба. Калі хто будзе спажываць гэты хлеб, будзе жыць вечна. А хлеб, які Я дам, гэта Цела Маё дзеля жыцця свету».
52Юдэі спрачаліся паміж сабою, кажучы: «Як Ён можа даць нам есці сваё цела?» 53Езус жа сказаў ім: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі не будзеце спажываць Цела Сына Чалавечага і піць Крыві Ягонай, не будзеце мець у сабе жыцця. 54Хто спажывае Маё Цела і п’е Маю Кроў, мае жыццё вечнае, і Я ўваскрашу яго ў апошні дзень. 55Бо Цела Маё — праўдзівы спажытак, а Кроў Мая — праўдзівы напой. 56Хто спажывае Маё Цела і п’е Маю Кроў, трывае ўва Мне, а Я ў ім. 57Як паслаў Мяне Айцец, які жыве, а Я жыву прaз Айца, так і той, хто спажывае Мяне, будзе жыць праз Мяне. 58Гэта той хлеб, які сышоў з неба, а не той, які елі айцы вашыя і памерлі. Хто спажывае гэты хлеб, будзе жыць навекі». 59Гэта Ён сказаў у сінагозе, калі навучаў у Кафарнауме. 60Пачуўшы гэта, многія з вучняў Ягоных сказалі: «Цяжкая гэтая мова! Хто можа яе слухаць?» 61Але Езус, ведаючы, што вучні Ягоныя абураюцца, сказаў ім: «Ці гэта вас спакушае? 62А калі ўбачыце Сына Чалавечага, які будзе ўзыходзіць туды, дзе быў раней? 63Дух ажыўляе, цела ж ні на што не прыдатнае. Словы, якія Я кажу вам, ёсць Духам і жыццём. 64Аднак ёсць сярод вас тыя, хто не верыць». Бо Езус ад пачатку ведаў, хто не верыць і хто Яго выдасць. 65І сказаў: «Для таго гаварыў вам, што ніхто не можа прыйсці да Мяне, калі гэта не будзе дадзена яму Айцом».
66З гэтага часу многія вучні Ягоныя адышлі ад Яго і ўжо не хадзілі з Ім. Тады 67Езус сказаў Дванаццаці: «Ці і вы таксама хочаце адысці?» 68Адказаў Яму Сымон Пётр: «Пане, да каго мы пойдзем? Ты маеш словы жыцця вечнага. 69А мы паверылі і пазналі, што Ты ёсць Святы Бога». 70Адказаў ім Езус: «Ці не дванаццаць Я вас выбраў? І адзін з вас — д’ябал». 71Казаў жа пра Юду Сымона Іскарыёта, бо той меўся выдаць Яго, будучы адным з Дванаццаці.


7 (1-53)

1І пасля гэтага хадзіў Езус па Галілеі. Ён не хацеў хадзіць па Юдэі, бо юдэі намагаліся забіць Яго.
2Набліжалася юдэйскае свята Шатроў. 3Тады браты Ягоныя сказалі Яму: «Выйдзі адсюль і пайдзі ў Юдэю, каб і вучні Твае ўбачылі Твае справы, якія робіш. 4Бо ніхто ўпотай не робіць нічога і стараецца сам быць навідавоку. Калі Ты робіш такое, пакажы сябе свету». 5Бо нават браты Ягоныя не верылі ў Яго. 6Тады кажа ім Езус: «Мой час яшчэ не настаў, а для вас час заўжды адпаведны. 7Свет не можа ненавідзець вас, а Мяне ненавідзіць, бо Я сведчу пра яго, што справы яго злыя. 8Вы ідзіце на свята; Я не пайду на гэта свята, таму што яшчэ не споўніўся Мой час». 9Сказаўшы гэта, Ён застаўся ў Галілеі.
10Калі браты Ягоныя прыйшлі на свята, тады і Ён прыйшоў, аднак не адкрыта, а як бы патаемна. 11Юдэі ж шукалі Яго на свяце і казалі: «Дзе Ён?» 12І вялікае абурэнне было на Яго ў натоўпе: адны казалі, што Ён добры, другія ж казалі: «Не, Ён уводзіць народ у зман!» 13Ніхто, аднак, адкрыта не казаў пра Яго праз страх перад юдэямі.
14Ужо ў сярэдзіне свята Езус увайшоў у святыню і навучаў. 15А юдэі дзівіліся, кажучы: «Як жа Ён ведае Пісанні, не вучыўшыся?» 16Езус ім адказаў: «Маё вучэнне — не Маё, а таго, хто паслаў Мяне. 17Калі хто хоча выконваць волю Яго, той даведаецца, ці ад Бога вучэнне, ці Я сам ад сябе гавару. 18Хто гаворыць ад свайго імя, шукае ўласнай славы, а хто шукае славы таго, хто паслаў Яго, той праўдзівы і няма ў Ім несправядлівасці. 19Ці Майсей не даў вам Закон? Але ніхто з вас не выконвае Закону. Чаму вы хочаце забіць Мяне?» 20Натоўп адказаў: «Ты апанаваны злым духам! Хто імкнецца забіць Цябе?» 21Езус сказаў ім у адказ: «Адну справу зрабіў Я, а вы ўсе здзіўляецеся. 22Вось, Майсей даў вам абразанне (хоць яно не ад Майсея, але ад айцоў), і вы ў шабат абразаеце чалавека. 23Калі чалавек прымае абразанне ў шабат, каб не парушыць Закон Майсееў, чаму гневаецеся на Мяне, што Я ў шабат аздаравіў усяго чалавека? 24Не асуджайце з выгляду, але судзіце судом справядлівым».
25Некаторыя з жыхароў Ерузалема казалі: «Ці не той гэта, якога хочуць забіць? 26I вось Ён адкрыта гаворыць, і нічога не кажуць Яму. Хіба старэйшыны на самой справе пераканаліся, што Ён Месія? 27Але мы ведаем, адкуль Ён. Калі ж прыйдзе Месія, то ніхто не будзе ведаць, адкуль Ён». 28Тады Езус, навучаючы ў святыні, прамовіў голасна: «I Мяне ведаеце, і ведаеце адкуль Я. І не сам ад сябе Я прыйшоў, але праўдзівы той, хто паслаў Мяне, якога вы не ведаеце. 29Я ведаю Яго, бо Я ад Яго, і Ён паслаў Мяне». 30Тады шукалі, як схапіць Яго, але ніхто не падняў на Яго рукі, бо яшчэ не настала Ягоная гадзіна. 31Многія з натоўпу паверылі ў Яго і казалі: «Калі прыйдзе Месія, ці Ён учыніць больш знакаў, чым гэты ўчыніў?»
32Фарысеі ж пачулі, як народ абураецца, і паслалі першасвятары і фарысеі слуг схапіць Яго. 33Тады Езус сказаў: «Яшчэ нядоўга пабуду з вамі і адыду да таго, хто паслаў Мяне. 34Будзеце шукаць Мяне, і не знойдзеце; а туды дзе Я, вы не можаце прыйсці». 35Юдэі казалі адзін аднаму: «Куды Ён хоча ісці, што мы не знойдзем Яго? Ці не хоча Ён ісці ў грэцкую дыяспару і вучыць грэкаў? 36Што Ён меў на ўвазе, кажучы: “Будзеце шукаць Мяне, і не знойдзеце”, і: “Туды дзе Я, вы не можаце прыйсці?”»
37У апошні, вялікі дзень свята, Езус стаў і, заклікаючы, сказаў: «Калі хто прагне, няхай прыйдзе да Мяне і п’е. 38Хто верыць у Мяне, у таго, як сказана ў Пісанні, з улоння пацякуць рэкі вады жывой». 39Гэта сказаў Ён пра Духа, якога меліся прыняць тыя, хто паверыў у Яго, бо яшчэ не было Духа Святога, таму што Езус яшчэ не быў услаўлены.
40З натоўпу, пачуўшы гэтыя словы, казалі: «Ён сапраўды прарок!» 41Другія казалі: «Гэта Месія!» А іншыя казалі: «Хіба з Галілеі прыйдзе Месія? 42Ці ж не сказана ў Пісанні, што Месія прыйдзе з роду Давіда і з мястэчка Бэтлеема, адкуль быў Давід?» 43І вось адбылася з-за Яго спрэчка ў натоўпе.
44Некаторыя з іх хацелі схапіць Яго, але ніхто не падняў на Яго рукі. 45Прыйшлі ж слугі да першасвятароў і фарысеяў, а тыя сказалі ім: «Чаму вы не прывялі Яго?» 46Слугі адказалі: «Ніколі з людзей ніхто так не гаварыў». 47Фарысеі адказалі ім: «Няўжо і вас увялі ў зман? 48Хіба паверыў у Яго хто са старэйшын або з фарысеяў? 49Але гэты натоўп, які не ведае Закону, пракляты!» 50Тады Нікадэм, адзін з іх, які прыходзіў да Езуса раней, сказаў ім: 51«Ці наш Закон асуджае чалавека, пакуль не выслухаюць яго і не даведаюцца, што ён робіць?» 52На гэта адказалі яму: «Ці і ты з Галілеі? Даследуй і ўбачыш, што з Галілеі прарок не выйдзе!» 53І разышліся кожны да свайго дому.


8 (1-59)

1Езус пайшоў на Аліўную гару, 2а раніцай зноў прыйшоў у святыню, і ўсе людзі ішлі да Яго, а Ён сеў і вучыў іх. 3Прывялі тады кніжнікі і фарысеі да Яго жанчыну, якую злавілі на чужаложстве і, паставіўшы яе пасярэдзіне, 4сказалі Яму: «Настаўнік, гэтую жанчыну злавілі на чужаложстве. 5У Законе ж Майсей наказаў нам каменаваць такіх. А Ты што скажаш?» 6Яны казалі гэта, бо выпрабоўвалі Яго, каб мець у чым абвінаваціць Яго. Але Езус, схіліўшыся, пісаў пальцам на зямлі. 7Калі ж пыталіся ў Яго далей, Ён выпрастаўся і сказаў ім: «Хто з вас без граху, няхай першы кіне ў яе камень». 8І зноў, схіліўшыся, пісаў на зямлі. 9Яны ж, калі пачулі гэта, адыходзілі адзін за адным, пачынаючы са старэйшых. Застаўся толькі Езус і жанчына, якая стаяла пасярэдзіне. 10Езус выпрастаўся і сказаў ёй: «Жанчына, дзе яны? Ніхто не асудзіў цябе?» 11Яна адказала: «Ніхто, Пане». Езус сказаў ёй: «I Я не асуджаю цябе. Ідзі і адгэтуль больш не грашы».
12І зноў прамовіў да іх Езус, кажучы: «Я — святло свету. Хто ідзе за Мною, той не будзе хадзіць у цемры, але будзе мець святло жыцця». 13Тады фарысеі сказалі Яму: «Ты сам пра сябе сведчыш, таму сведчанне Тваё непраўдзівае». 14Езус сказаў ім у адказ: «Нават калі Я сведчу сам пра сябе, сведчанне Маё праўдзівае, бо Я ведаю, адкуль прыйшоў і куды іду. А вы не ведаеце, адкуль Я прыйшоў і куды іду. 15Вы судзіце паводле цела; Я не суджу нікога. 16А калі Я і суджу, то суд Мой праўдзівы, таму што Я не адзін, але Я і Айцец, які паслаў Мяне. 17І ў Законе вашым напісана, што сведчанне двух чалавек праўдзівае. 18Я і сам сведчу пра сябе, і сведчыць пра Мяне Айцец, які паслаў Мяне». 19Тады яны сказалі Яму: «Дзе Айцец Твой?» Езус адказаў: «Вы не ведаеце ні Мяне, ні Айца Майго. Калі б вы ведалі Мяне, ведалі б і Айца Майго». 20Гэтыя словы Езус сказаў каля скарбніцы, калі вучыў у святыні. І ніхто не схапіў Яго, бо яшчэ не настала гадзіна Ягоная.
21І зноў сказаў ім Езус: «Я адыходжу, а вы будзеце шукаць Мяне і памрэце ў граху вашым. Куды Я іду, туды вы не можаце пайсці». 22Тады юдэі сказалі: «Няўжо Ён заб’е самога сябе, што кажа: “Куды Я іду, туды вы не можаце пайсці”»? 23І сказаў ім: «Вы з тых, хто ўнізе, а Я з тых, хто ў вышыні. Вы з гэтага свету, Я не з гэтага свету. 24Таму Я і сказаў вам, што памрэце ў грахах вашых. Бо калі не паверыце, што Я ёсць, памрэце ў грахах вашых». 25Тады сказалі Яму: «Хто Ты?» Езус адказаў ім: «Але ж, навошта яшчэ кажу вам! 26Шмат чаго маю казаць пра вас і судзіць, але той, хто паслаў Мяне, праўдзівы, і што Я чуў ад Яго, тое кажу свету». 27Яны не зразумелі, што Ён казаў ім пра Айца. 28Тады сказаў ім Езус: «Калі ўзвысіце Сына Чалавечага, тады пазнаеце, што Я ёсць і нічога не раблю ад сябе, але як навучыў Мяне Айцец, так і кажу. 29І той, хто паслаў Мяне, ёсць са Мною. Ён не пакінуў Мяне аднаго, бо Я заўсёды раблю тое, што Яму падабаецца». 30Калі Ён казаў гэта, шмат хто паверыў у Яго.
31Сказаў тады Езус юдэям, якія паверылі ў Яго: «Калі вы будзеце трываць у слове Маім, то сапраўды будзеце вучнямі Маімі 32і пазнаеце праўду, а праўда вызваліць вас». 33Тыя адказалі Яму: «Мы нашчадкі Абрагама і ніколі не былі паднявольныя нікому! Як жа Ты кажаш: “Вы станеце свабоднымі?”» 34Езус адказаў ім: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: кожны, хто чыніць грэх, гэта нявольнік граху. 35А нявольнік не застаецца ў доме вечна — сын застаецца вечна. 36Таму калі Сын вызваліць вас, будзеце сапраўды свабоднымі. 37Ведаю, што вы нашчадкі Абрагама, аднак шукаеце, як Мяне забіць, бо слова Майго няма ў вас. 38Я кажу тое, што бачыў у Айца Майго, і вы робіце тое, што чулі ад айца». 39Тыя сказалі Яму ў адказ: «Абрагам наш айцец». Езус сказаў ім: «Калі б вы былі дзецьмі Абрагама, рабілі б учынкі Абрагама. 40А цяпер шукаеце, як забіць Мяне, чалавека, які сказаў вам праўду, пачутую ад Бога. Абрагам гэтага не рабіў. 41Вы робіце ўчынкі айца вашага». Яны адказалі Яму: «Мы не з распусты народжаныя. Мы маем аднаго Айца — Бога!» 42Езус сказаў ім: «Калі б Бог быў вашым айцом, вы б любілі Мяне, бо Я ад Бога выйшаў і прыходжу. Я не сам ад сябе прыйшоў, але Ён паслаў Мяне. 43Чаму не разумееце мовы Маёй? Бо не можаце слухаць слова Майго. 44Ваш айцец д’ябал, і вы хочаце выконваць жаданні бацькі вашага. Ён быў чалавеказабойцам ад пачатку і не выстаяў у праўдзе, бо няма ў ім праўды. Калі ён хлусіць, кажа ад сябе, бо ён ілгун і бацька хлусні. 45А паколькі я кажу праўду, не верыце Мне. 46Хто з вас дакорыць Мяне ў граху? Калі кажу праўду, чаму не верыце мне? 47Хто ад Бога, той слухае Божыя словы. Вы не слухаеце, бо вы не ад Бога».
48Тады юдэі сказалі Яму ў адказ: «Ці мы не маем рацыі, што Ты самаранін і апанаваны злым духам?» 49Езус адказаў: «Я не апанаваны злым духам, а шаную Айца Майго, вы ж зневажаеце Мяне. 50Я не шукаю сваёй славы. Ёсць той, хто яе шукае і хто судзіць. 51Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто захавае слова Маё, той не ўбачыць смерці ніколі». 52Тады юдэі сказалі Яму: «Цяпер мы даведаліся, што ў Табе злы дух. Абрагам памёр і прарокі, а Ты кажаш: “Калі хто захоўвае Маё слова, той ніколі не пакаштуе смерці”. 53Няўжо Ты большы за айца нашага Абрагама, які памёр? Прарокі таксама памерлі! Кім Ты сябе робіш?» 54Езус адказаў: «Калі Я сам сябе буду праслаўляць, то Мая слава — нішто. Але тым, хто праслаўляе Мяне, ёсць Айцец Мой, пра якога вы кажаце: “Ён — наш Бог!” 55Вы Яго не ведаеце, а Я ведаю Яго. І калі б Я сказаў, што не ведаю Яго, Я буду ілгуном, падобным да вас. Але Я ведаю Яго і захоўваю Ягонае слова. 56Абрагам, айцец ваш, рады быў убачыць дзень Мой; і ўбачыў, і ўзрадаваўся». 57На гэта юдэі сказалі Яму: «Табе няма яшчэ пяцідзесяці гадоў, і Ты бачыў Абрагама?» 58Езус сказаў ім: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: раней, чым з’явіўся Абрагам, Я ёсць». 59Тады яны схапілі камяні, каб кінуць у Яго, але Езус укрыўся і выйшаў са святыні.


9 (1-41)

1Праходзячы, Езус убачыў чалавека, сляпога ад нараджэння. 2І вучні спыталіся ў Яго, кажучы: «Раббі, хто зграшыў, ён ці бацькі ягоныя, што ён нарадзіўся сляпым?» 3Езус адказаў: «Ні ён не зграшыў, ні бацькі ягоныя, але сталася гэта дзеля таго, каб выявіліся праз яго справы Божыя. 4Пакуль дзень, нам трэба рабіць справы таго, хто паслаў Мяне. Надыходзіць ноч, калі ніхто не можа рабіць. 5Пакуль Я на свеце, Я — святло свету». 6Сказаўшы гэта, Ён плюнуў на зямлю, зрабіў са сліны гразь і памазаў граззю вочы сляпому, 7і сказаў яму: «Ідзі, абмыйся ў купальні Сілаам!» (што перакладаецца «Пасланы»). Той пайшоў, абмыўся і прыйшоў відушчым. 8А суседзі і тыя, хто бачыў яго раней жабраком, казалі: «Ці не той гэта, які сядзеў і жабраваў?» 9Адны казалі: «Гэта ён!» Іншыя: «Падобны да яго!» А ён сам казаў: «Гэта я!» 10Тады пыталіся ў яго: «Як жа адкрыліся твае вочы?» 11Той адказаў: «Чалавек, якога завуць Езус, зрабіў гразь, памазаў вочы мае і сказаў мне: “Ідзі ў Сілаам і абмыйся!” Я пайшоў, абмыўся і стаў бачыць». 12І сказалі яму: «Дзе Ён?» Той адказаў: «Не ведаю».
13І павялі яго, таго, што нядаўна быў сляпы, да фарысеяў. 14А ў той дзень, калі Езус зрабіў гразь і адкрыў яму вочы, быў шабат. 15І фарысеі зноў пыталіся ў яго, як ён стаў бачыць. Ён жа сказаў ім: «Гразь паклаў мне на вочы, я абмыўся, і бачу». 16Тады некаторыя з фарысеяў казалі: «Не ад Бога гэты чалавек, бо не захоўвае шабат!» Іншыя казалі: «Як можа грэшны чалавек чыніць такія цуды?» І падзяліліся яны. 17Зноў жа сказалі сляпому: «А ты што скажаш пра Яго, бо Ён адкрыў табе вочы?» Той адказаў: «Гэта прарок!» 18Аднак юдэі не паверылі, што ён быў сляпы і стаў бачыць, пакуль не паклікалі бацькоў таго, які стаў відушчым. 19Яны спыталіся ў іх, кажучы: «Гэта ваш сын, пра якога кажаце, што нарадзіўся сляпым? Як жа ён цяпер бачыць?» 20Бацькі ягоныя адказалі: «Мы ведаем, што гэта наш сын і што ён нарадзіўся сляпым. 21Але, якім чынам ён цяпер бачыць, не ведаем, і хто адкрыў яму вочы, не ведаем. Спытайцеся ў яго самога, ён дарослы, сам пра сябе скажа!» 22Так адказалі бацькі ягоныя, таму што баяліся юдэяў, бо юдэі ўжо змовіліся адлучыць ад сінагогі таго, хто вызнае Езуса як Месію. 23Вось таму бацькі ягоныя і сказалі: «Ён дарослы, спытайцеся ў яго!»
24Тады другі раз паклікалі чалавека, які быў сляпы, і сказалі яму: «Аддай хвалу Богу! Мы ведаем, што той чалавек грэшнік». 25Ён адказаў ім: «Ці грэшнік Ён, не ведаю. Адно ведаю, што я быў сляпы, а цяпер бачу». 26Зноў сказалі яму: «Што зрабіў Ён з табою? Як адкрыў табе вочы?» 27Ён адказаў ім: «Я ўжо казаў вам, а вы не слухалі. Навошта зноў хочаце пачуць? Хіба і вы хочаце стаць Ягонымі вучнямі?» 28Яны зняважылі яго і сказалі: «Ты Ягоны вучань, а мы — вучні Майсея. 29Мы ведаем, што з Майсеем размаўляў Бог. А вось той адкуль, мы не ведаем». 30І адказаў ім гэты чалавек: «Менавіта гэта і дзіўна, што вы не ведаеце, адкуль Ён, а Ён адкрыў мне вочы! 31Мы ведаем, што Бог не слухае грэшнікаў; а таго, хто пабожны і выконвае волю Ягоную, таго слухае. 32Адвеку не было чутна, каб хто адкрыў вочы сляпому ад нараджэння. 33Калі б Ён не быў ад Бога, нічога не мог бы рабіць». 34Сказалі яму ў адказ: «У грахах ты ўвесь нарадзіўся, і ты яшчэ нас вучыш?» І выгналі яго прэч.
35Езус пачуў, што выгналі яго прэч, і, знайшоўшы яго, сказаў: «Ці верыш у Сына Чалавечага?» 36Той адказаў: «А хто Ён, Пане, каб я паверыў у Яго?» 37Езус сказаў Яму: «Ты ўжо бачыў Яго, гэта той, хто гаворыць з табою». 38Ён жа сказаў: «Веру, Пане!» І аддаў Яму пашану. 39І сказаў Езус: «На суд прыйшоў Я ў гэты свет, каб невідушчыя бачылі, а відушчыя сталі сляпымі». 40Пачулі гэта некаторыя з фарысеяў, якія былі з Ім, і сказалі Яму: «Няўжо і мы сляпыя?» 41Езус адказаў ім: «Калі б вы былі сляпыя, не мелі б граху. Але цяпер кажаце: “Бачым!”, і трывае грэх ваш».


10 (1-42)

1«Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто ўваходзіць не праз браму на авечы двор, але прабіраецца інакш, той злодзей і злачынец. 2А хто ўваходзіць праз браму, той пастыр авечак. 3Брамнік яму адчыняе, і авечкі слухаюцца голасу ягонага; кліча сваіх авечак па імені і выводзіць іх. 4А калі ўсіх выведзе, ідзе перад імі, і авечкі ідуць за ім, бо ведаюць ягоны голас. 5За чужым не ідуць, але ўцякаюць ад яго, бо не ведаюць голасу чужых». 6Такую прыпавесць сказаў ім Езус, але яны не зразумелі, што Ён казаў ім.
7Тады Езус зноў сказаў: «Сапраўды, сапраўды кажу вам: Я — брама для авечак. 8Усе, колькі іх прыходзіла перада Мною, — гэта злодзеі і злачынцы, і авечкі не паслухалі іх. 9Я — брама. Калі хто ўвойдзе праз Мяне, будзе збаўлены, і ўвойдзе, і выйдзе, і знойдзе пашу. 10Злодзей прыходзіць дзеля таго, каб красці, забіваць і нішчыць. Я прыйшоў, каб вы мелі жыццё і мелі ў дастатку. 11Я — добры пастыр. Добры пастыр аддае жыццё сваё за авечак. 12Найміт і не пастыр, якому не належаць авечкі, калі бачыць, што прыходзіць воўк, кідае авечак і ўцякае, а воўк хапае і разганяе іх. 13Уцякае, бо ён найміт і не клапоціцца пра авечак. 14Я — добры пастыр і ведаю сваіх, а Мае ведаюць Мяне, 15як Мяне ведае Айцец і Я ведаю Айца. Я жыццё сваё аддаю за авечак. 16Ёсць у Мяне і іншыя авечкі, якія не з гэтага двара. І гэтых Мне трэба прывесці, і яны будуць слухаць голас Мой, і будзе адзін статак і адзін пастыр. 17За тое любіць Мяне Айцец, што Я аддаю жыццё сваё, каб узяць яго зноў. 18Ніхто не адбірае яго ў Мяне, але Я сам аддаю яго. Я маю ўладу яго аддаць і маю ўладу зноў узяць яго. Такую запаведзь Я атрымаў ад Айца Майго».
19Праз гэтыя словы сярод Юдэяў зноў адбыўся падзел. 20Многія з іх казалі: «Ён апанаваны злым духам і вар’яцее! Нашто Яго слухаеце?» 21Іншыя казалі: «Гэта не словы апанаванага злым духам! Хіба можа злых дух адкрываць вочы сляпым?»
22Настала тады ў Ерузалеме свята Пасвячэння святыні. Была зіма, 23і Езус хадзіў у святыні па портыку Саламона. 24Абступілі Яго юдэі і казалі Яму: «Дакуль будзеш трымаць нас у няпэўнасці? Калі Ты Месія, скажы нам адкрыта!» 25Езус адказаў ім: «Я сказаў вам, і вы не верыце. Справы, якія Я чыню ў імя Айца Майго, сведчаць пра Мяне. 26Але вы не верыце, бо вы не з Маіх авечак. 27Авечкі Мае слухаюць голас Мой, і Я ведаю іх, і яны ідуць за Мною. 28І Я даю ім вечнае жыццё навекі, і яны не загінуць ніколі, і ніхто не вырве іх з рукі Маёй. 29Айцец Мой, які даў Мне іх, большы за ўсіх. І ніхто не можа вырваць іх з рукі Айца. 30Я і Айцец — адно».
31Юдэі зноў узялі камяні, каб каменаваць Езуса. 32Але Езус сказаў ім: «Шмат добрых учынкаў паказаў Я вам ад Айца. За які з гэтых учынкаў хочаце каменаваць Мяне?» 33Юдэі адказалі Яму: «Не за добры ўчынак хочам каменаваць Цябе, а за блюзнерства і за тое, што Ты, будучы чалавекам, робіш сябе Богам». 34Езус адказаў ім: «Ці не напісана ў Законе вашым “Я сказаў: вы багі”? 35Калі тыя, да каго было скіравана слова Божае, названы багамі, а Пісання нельга адхіліць, 36то чаму ж вы гаворыце таму, каго Айцец асвяціў і паслаў у свет: “Блюзнерыш”, бо сказаў: Я Сын Божы? 37Калі Я не раблю справы Айца Майго, не верце Мне. 38Аднак калі раблю, і не верыце Мне, паверце справам Маім, каб пазналі і ведалі, што Айцец ува Мне, а Я ў Ім». 39Тады яны зноў намагаліся схапіць Яго, але Ён ухіліўся ад рукі іхняй.
40І пайшоў зноў за Ярдан, на месца, дзе спачатку хрысціў Ян, і застаўся там. 41Многія прыйшлі да Яго і казалі: «Ян не ўчыніў ніводнага знаку, але ўсё, што Ян казаў пра Яго, было праўдай». 42І шмат хто паверыў там у Яго.


11 (1-57)

1Быў нейкі хворы, Лазар з Бэтаніі, з вёскі Марыі і яе сястры Марты. 2Гэта была тая Марыя, якая намасціла Пана мірам і абцерла Яму ногі сваімі валасамі. Яе брат Лазар быў хворы. 3Таму сёстры паслалі сказаць Езусу: «Пане, той, каго Ты любіш, хворы».
4Пачуўшы гэта, Езус сказаў: «Гэтая хвароба не вядзе да смерці, але да славы Божай, каб Сын Божы праславіўся праз яе». 5Езус жа любіў Марту, яе сястру і Лазара. 6Пачуўшы, што той хварэе, заставаўся два дні на тым месцы, дзе знаходзіўся. 7Пасля гэтага сказаў вучням: «Пойдзем зноў у Юдэю». 8Вучні ж сказалі Яму: «Раббі, яшчэ нядаўна юдэі хацелі каменаваць Цябе, а Ты зноў ідзеш туды?» 9Езус адказаў: «Ці не дванаццаць гадзін у дні? Калі хто ходзіць удзень, не спатыкаецца, таму што бачыць святло гэтага свету. 10А калі хто ходзіць уначы, спатыкаецца, бо няма ў ім святла». 11Сказаў так, і пасля гэтага кажа ім: «Наш прыяцель Лазар заснуў, але Я іду абудзіць яго». 12Вучні Яго сказалі: «Пане, калі заснуў, то выздаравее». 13Хоць Езус казаў пра яго смерць, вучні думалі, што Ён гаворыць пра звычайны сон. 14Тады Езус проста сказаў ім: «Лазар памёр. 15І Я рады за вас, што Мяне не было там, каб вы паверылі. Але пойдзем да яго». 16Тады Тамаш, якога называлі Блізня, сказаў астатнім вучням: «Пойдзем і мы, каб памерці разам з ім!»
17Прыйшоўшы, Езус даведаўся, што Лазар ужо чатыры дні ў магіле. 18Бэтанія была блізка ад Ерузалема, каля пятнаццаці стадыяў. 19Многія з юдэяў прыйшлі да Марты і Марыі, каб суцешыць іх у смутку па браце. 20Калі Марта пачула, што ідзе Езус, яна выйшла Яму насустрач, а Марыя сядзела дома. 21Тады Марта сказала Езусу: «Пане, калі б Ты быў тут, не памёр бы брат мой! 22Але і цяпер ведаю, што аб чым бы Ты ні папрасіў Бога, Бог дасць Табе». 23Езус сказаў ёй: «Уваскрэсне брат твой». 24Марта сказала Яму: «Я ведаю, што ўваскрэсне падчас уваскрашэння ў апошні дзень». 25Езус сказаў ёй: «Я — уваскрасенне і жыццё. Хто верыць у Мяне, калі нават і памрэ, будзе жыць. 26А кожны, хто верыць у Мяне, не памрэ ніколі. Ці верыш у гэта?» 27Яна адказала Яму: «Так, Пане. Я веру, што Ты Месія, Сын Божы, які павінен быў прыйсці ў свет»
28Сказаўшы гэта, пайшла і паклікала сваю сястру Марыю, сказаўшы патаемна: «Настаўнік тут, Ён кліча цябе». 29Калі яна пачула гэта, устала хутка і пайшла да Яго. 30Езус яшчэ не ўвайшоў у вёску, але заставаўся на тым месцы, дзе Яго сустрэла Марта. 31Юдэі, якія былі з ёю ў доме і суцяшалі яе, убачылі, што Марыя хутка ўстала і выйшла, і пайшлі за ёю, думаючы, што яна ідзе да магілы, каб там плакаць. 32Калі Марыя прыйшла туды, дзе быў Езус, і ўбачыла Яго, яна ўпала да ног Ягоных і сказала Яму: «Пане, калі б Ты быў тут, не памёр бы брат мой!» 33Тады Езус, убачыўшы, што яна плача і што плачуць юдэі, якія прыйшлі разам з ёю, сам глыбока ўзрушыўся і ўсхваляваўся ды сказаў: «Дзе вы паклалі яго?» 34І адказалі: «Пане, ідзі і паглядзі». 35Езус заплакаў. 36Юдэі ж казалі: «Глядзі, як Ён любіў яго!» 37А некаторыя з іх сказалі: «Ці не мог Ён, які адкрыў вочы сляпому, зрабіць, каб і гэты не памёр?»
38Езус жа, ізноў глыбока ўзрушаны, ідзе да магілы. Была ж гэта пячора, і камень ляжаў на ёй. 39Сказаў Езус: «Адсуньце камень!» Сястра памерлага, Марта, кажа Яму: «Пане, ужо смярдзіць, бо чацвёрты дзень, як памёр!» 40Езус сказаў ёй: «Ці не казаў Я табе, што, калі будзеш верыць, убачыш славу Божую?» Тады адсунулі камень. 41А Езус узняў вочы ўгару і сказаў: «Ойча, дзякую Табе, што Ты пачуў Мяне. 42Я ведаў, што Ты заўсёды чуеш Мяне. Але сказаў дзеля натоўпу, які стаіць вакол, каб паверылі, што Ты паслаў Мяне». 43І, сказаўшы гэта, крыкнуў моцным голасам: «Лазар, выйдзі вонкі!» 44І выйшаў памерлы з нагамі і рукамі, абвязанымі палатном, а твар ягоны быў абвязаны хусткаю. Кажа ім Езус: «Развяжыце Яго і дазвольце яму хадзіць».
45Тады многія з юдэяў, якія прыйшлі да Марыі і бачылі, што ўчыніў Езус, паверылі ў Яго. 46А некаторыя з іх пайшлі да фарысеяў і расказалі ім, што зрабіў Езус. 47Тады першасвятары і фарысеі сабралі Сінэдрыён і казалі: «Што нам рабіць, бо гэты чалавек робіць шмат знакаў? 48Калі пакінем Яго так, то ўсе павераць у Яго, і прыйдуць рымляне, і знішчаць месца нашае і наш народ!» 49Адзін жа з іх, Каяфа, які быў у той год першасвятаром, сказаў ім: «Вы нічога не разумееце і не думаеце, 50што карысней вам, каб адзін чалавек памёр за людзей, а не каб увесь народ загінуў!» 51А сказаў ён гэта не ад самога сябе, але, будучы ў той год першасвятаром, прарочыў, што Езус памрэ за народ, 52і не толькі за народ, але і за тое, каб рассеяных дзяцей Божых сабраць у адно. 53З гэтага дня вырашылі забіць Яго.
54Таму Езус ужо больш не хадзіў адкрыта між юдэяў, але адышоў адтуль у краіну каля пустыні, у горад, які называўся Эфраім, і там заставаўся з вучнямі.
55Набліжалася юдэйская Пасха, і многія з усёй краіны прыйшлі ў Ерузалем перад Пасхаю, каб ачысціцца. 56Яны шукалі Езуса і, стоячы ў святыні, казалі адзін аднаму: «Як вам здаецца? Хіба не прыйдзе Ён на свята?» 57А першасвятары і фарысеі загадалі кожнаму, хто даведаецца, дзе Ён, данесці, каб схапіць Яго.


12 (1-50)

1За шэсць дзён да Пасхі прыйшоў Езус у Бэтанію, дзе быў Лазар, якога Езус уваскрасіў. 2Таму прыгатавалі Яму там вячэру, і Марта прыслугоўвала, а Лазар сядзеў разам з Ім пры стале. 3Марыя ж узяла фунт міра з чыстага і вельмі каштоўнага нарду і намасціла ногі Езусу, і абцёрла сваімі валасамі ногі Ягоныя. І дом напоўніўся пахам міра. 4Сказаў тады Юда Іскарыёт, адзін з вучняў Ягоных, які збіраўся выдаць Яго: 5«Чаму не прадалі гэтага міра за трыста дынараў і не раздалі ўбогім?» 6А сказаў гэта не таму, што клапаціўся пра ўбогіх, а таму, што быў злодзеем і, маючы скарбонку, забіраў тое, што туды кідалі. 7Сказаў яму Езус: «Пакінь яе, каб яна захавала гэта на дзень Майго пахавання. 8Бо ўбогіх заўсёды маеце пры сабе, а Мяне не заўсёды маеце».
9Мноства народу з юдэяў, даведаўшыся, што там Езус, прыйшлі не толькі дзеля Езуса, але каб таксама ўбачыць Лазара, якога Ён уваскрасіў з мёртвых. 10Першасвятары ж пастанавілі забіць і Лазара, 11бо многія з юдэяў адыходзілі ад іх і верылі ў Езуса.
12На другі дзень многія, хто прыйшоў на свята, пачуўшы, што Езус ідзе ў Ерузалем, 13узялі пальмавыя галінкі і выйшлі Яму насустрач, і ўсклікалі:
«Гасанна!
Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у Імя Пана,
Кароль Ізраэля!»
14А Езус знайшоў асляня і сеў на яго; як напісана:
15«Не бойся, дачка Сіёна.
Вось Кароль твой ідзе,
седзячы на асляняці».
16Вучні Ягоныя спачатку не зразумелі гэтага, але калі Езус быў услаўлены, тады ўзгадалі, што так было пра Яго напісана і так Яму зрабілі. 17Натоўп, які быў з Ім, сведчыў, што Ён паклікаў Лазара з магілы і ўваскрасіў яго. 18Таму народ і сустрэў Яго, бо пачуў, што Ён учыніў такі знак. 19А фарысеі казалі адзін аднаму: «Бачыце, што нічога не дапамагае? Увесь свет пайшоў за Ім!»
20Былі некаторыя грэкі сярод тых, хто прыйшоў пакланіцца Богу на свята. 21Яны падышлі да Філіпа, які быў з Бэтсаіды Галілейскай, і прасілі яго, кажучы: «Пане, мы хочам убачыць Езуса». 22Прыйшоў Філіп і сказаў пра гэта Андрэю. Потым Андрэй і Філіп пайшлі і расказалі Езусу. 23А Езус сказаў ім у адказ: «Настала гадзіна, каб быў услаўлены Сын Чалавечы. 24Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі пшанічнае зерне, упаўшы ў зямлю, не памрэ, то застанецца адно, а калі памрэ, то прынясе багаты плён. 25Хто любіць жыццё сваё, загубіць яго, а той, хто ненавідзіць жыццё сваё на гэтым свеце, захавае яго для вечнага жыцця. 26Калі хто служыць Мне, няхай ідзе Маім шляхам; і дзе Я, там будзе і слуга Мой. І хто Мне служыць, таго ўшануе Айцец Мой. 27Цяпер усхвалявана душа мая; і што Мне сказаць? Ойча, захавай Мяне ад гэтай гадзіны. Але ж дзеля гэтай гадзіны Я і прыйшоў. 28Ойча, услаў імя сваё!» І пачуўся з неба голас: «Уславіў і ўслаўлю зноў».
29Натоўп жа, які стаяў і чуў гэта, казаў: «Гэта гром». Іншыя казалі: «Анёл гаварыў з Ім». 30Адказваючы, Езус сказаў: «Не дзеля Мяне быў гэты голас, але дзеля вас. 31Цяпер адбываецца суд над гэтым светам; цяпер князь гэтага свету будзе выкінуты вон. 32І Я, калі буду ўзняты над зямлёю, усіх прыцягну да сябе». 33Казаў жа Ён гэта, прадказваючы, якою смерцю меў памерці. 34Натоўп спытаўся ў Яго: «Мы чулі з Закону, што Месія трывае навекі. Дык чаму Ты кажаш, што павінен быць узвышаны Сын Чалавечы? Хто гэты Сын Чалавечы?» 35Тады Езус сказаў ім: «Яшчэ нядоўга будзе святло сярод вас. Хадзіце, пакуль маеце святло, каб цемра не агарнула вас. А хто ходзіць у цемры, не ведае, куды ідзе. 36Пакуль маеце святло, верце ў святло, каб стаць дзецьмі святла». Сказаўшы гэта, Езус адышоў і ўкрыўся ад іх.
37Хоць Ён учыніў перад імі столькі знакаў, яны не паверылі ў Яго, 38каб збылося слова, сказанае прарокам Ісаем: «Пане, хто паверыў пачутаму ад нас? Каму адкрылася плячо Пана?»
39Таму не маглі верыць, бо, як сказаў яшчэ Ісая:
40«Ён асляпіў вочы іх
і зрабіў жорсткімі сэрцы іхнія,
каб не бачылі вачыма
і не разумелі сэрцам, і не навярнуліся,
каб Я вылечыў іх».
41Гэта сказаў Ісая, калі ўбачыў славу Яго і сказаў пра Яго. 42Аднак жа і са старэйшын шмат хто паверыў у Яго, але праз страх перад фарысеямі не прызнаваліся, каб не выключылі іх з сінагогі, 43бо яны больш любілі чалавечую славу, чым славу Божую.
44Езус усклікнуў і сказаў: «Хто верыць у Мяне, не ў Мяне верыць, а ў таго, хто паслаў Мяне. 45І хто бачыць Мяне, бачыць таго, хто паслаў Мяне. 46Я, святло, прыйшоў на свет, каб кожны, хто верыць у Мяне, не заставаўся ў цемры. 47І калі хто пачуе словы Мае і не захавае іх, Я не суджу яго. Бо Я прыйшоў не судзіць свет, а збавіць свет. 48Хто пагарджае Мною і не прымае слоў Маіх, той мае сабе суддзю — слова, якое Я абвяшчаў, яно будзе судзіць яго ў апошні дзень. 49Бо Я казаў не ад сябе, але Айцец, які паслаў Мяне, Ён даў Мне запаведзь, што казаць і што гаварыць. 50І Я ведаю, што запаведзь Ягоная — гэта жыццё вечнае. Таму тое, што Я кажу, кажу так, як сказаў Мне Айцец».


13 (1-38)

1Перад святам Пасхі Езус, ведаючы, што прыйшла Ягоная гадзіна перайсці з гэтага свету да Айца, палюбіўшы сваіх у свеце, дарэшты палюбіў іх. 2І падчас вячэры, калі д’ябал ужо схіліў сэрца Юды Сымонавага Іскарыёта, каб выдаць Яго, Езус, 3ведаючы, што Айцец усё аддаў у рукі Ягоныя і што Ён выйшаў ад Бога і да Бога ідзе, 4устаў з-за стала, скінуў верхнюю вопратку і, узяўшы палатно, падперазаўся. 5Потым наліў вады ў місу і пачаў абмываць ногі вучням, і выціраць палатном, якім быў падперазаны. 6Падышоў да Сымона Пятра. Той сказаў Яму: «Пане, Ты хочаш абмыць мне ногі?» 7Езус адказаў яму: «Тое, што Я раблю, Ты цяпер не разумееш, але зразумееш пасля». 8Сказаў Яму Пётр: «Не, не абмыеш ніколі маіх ног!» Езус адказаў яму: «Калі не абмыю цябе, не будзеш мець удзелу са Мною». 9Сымон Пётр кажа Яму: «Пане, не толькі ногі, але і рукі, і галаву!» 10Сказаў яму Езус: «Абмытаму трэба толькі ногі абмыць, бо ўвесь чысты. І вы чыстыя, але не ўсе». 11Бо ведаў, хто выдасць Яго. Таму сказаў: «Не ўсе вы чыстыя».
12А калі абмыў ім ногі, апрануў вопратку сваю і зноў сеў за стол, і сказаў ім: «Ці разумееце, што Я зрабіў вам? 13Вы Мяне называеце Настаўнікам і Панам, і добра кажаце, бо Я ім ёсць. 14Калі ж Я, Пан і Настаўнік, абмыў вам ногі, то і вы павінны абмываць ногі адзін аднаму. 15Я даў вам прыклад, каб і вы рабілі, як Я зрабіў вам. 16Сапраўды, сапраўды кажу вам: слуга не большы за свайго гаспадара, і пасланнік не большы за таго, хто паслаў яго. 17Калі гэта ведаеце і чыніце так, вы шчаслівыя. 18Не пра ўсіх вас кажу. Я ведаю, каго выбраў. Але няхай збудзецца Пісанне: “Хто есць са Мною хлеб, падняў на Мяне пяту сваю”. 19Цяпер, перш чым гэта станецца, кажу вам, каб, калі станецца, вы паверылі, што Я ёсць. 20Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто прымае таго, каго Я пашлю, Мяне прымае, а хто Мяне прымае, прымае таго, хто паслаў Мяне».
21Сказаўшы гэта, Езус узрушыўся духам і засведчыў, кажучы: «Сапраўды, сапраўды кажу вам, што адзін з вас выдасць Мяне». 22Вучні глядзелі адзін на аднаго, не ведаючы, пра каго Ён кажа. 23Быў адзін з вучняў Ягоных, якога любіў Езус і які спачываў на грудзях Езуса. 24Яму і кіўнуў Сымон Пётр, каб даведаўся, хто той, пра каго Ён кажа. 25Той жа прыпаў да грудзей Езуса і спытаў у Яго: «Пане, хто гэта?» 26Езус адказаў: «Той, каму Я, абмакнуўшы, падам кавалак хлеба». І, абмакнуўшы кавалак, падаў яго Юдзе Сымонаваму Іскарыёту. 27І тады, пасля спажыцця кавалка, увайшоў у яго д’ябал. І сказаў яму Юдзе Езус: «Што робіш, зрабі хутчэй». 28Але ніхто з тых, хто быў за сталом, не зразумеў, чаму Ён так сказаў яму. 29Паколькі Юда меў скарбонку, то некаторыя думалі, што Езус сказаў яму: «Купі, што нам трэба на свята», або каб даў што-небудзь убогім. 30Ён жа, спажыўшы кавалак, адразу выйшаў. А была ноч.
31Калі ж выйшаў, Езус сказаў: «Цяпер уславіўся Сын Чалавечы, а Бог уславіўся ў Ім. 32Калі Бог уславіўся ў Ім, то і Бог уславіць Яго ў сабе, і хутка ўславіць Яго. 33Дзеці, яшчэ крыху Я буду з вамі. Будзеце шукаць Мяне, але як сказаў юдэям, так і вам кажу цяпер: куды Я іду, вы пайсці не можаце. 34Новую запаведзь даю вам, каб вы любілі адзін аднаго. Як Я палюбіў вас, так і вы любіце адзін аднаго. 35Па гэтым усе пазнаюць, што вы Мае вучні, калі будзеце мець любоў адзін да аднаго».
36Кажа Яму Сымон Пётр: «Пане, куды Ты ідзеш?» Адказаў яму Езус: «Куды Я іду, ты не можаш цяпер пайсці за Мною, але потым пойдзеш». 37Сказаў Яму Пётр: «Пане, чаму я не магу цяпер пайсці за Табою? Жыццё сваё аддам за Цябе». 38Адказаў яму Езус: «Жыццё сваё аддасі за Мяне? Сапраўды, сапраўды кажу табе: певень не праспявае, як ты тройчы адрачэшся ад Мяне.


14(1-31)

1Няхай не трывожыцца сэрца вашае. Верыце ў Бога і ў Мяне верце. 2У доме Айца Майго шмат святліц. А калі б так не было, ці сказаў бы вам, што іду падрыхтаваць месца для вас. 3І калі пайду і падрыхтую вам месца, прыйду зноў і забяру вас да сябе, каб і вы былі там, дзе Я. 4А дарогу, куды Я іду, вы ведаеце».
5Кажа яму Тамаш: «Пане, не ведаем, куды ідзеш. Як жа можам ведаць дарогу?» 6Езус сказаў яму: «Я — дарога, і праўда, і жыццё. Ніхто не прыходзіць да Айца інакш, як толькі праз Мяне. 7Калі вы ведаеце Мяне, то будзеце ведаць і Айца Майго. І адгэтуль ужо Яго ведаеце і бачылі». 8Філіп кажа Яму: «Пане, пакажы нам Айца, і хопіць нам». 9Адказаў яму Езус: «Філіпе, столькі часу Я з вамі, а ты не ведаеш Мяне? Хто бачыў Мяне, бачыў Айца. Дык чаму ты кажаш: “Пакажы нам Айца?” 10Ці ты не верыш, што Я ў Айцу і Айцец ува Мне? Словы, што Я кажу вам, не ад сябе кажу. Айцец, які ўва Мне, Ён чыніць справы. 11Верце Мне, што Я ў Айцу і Айцец ува Мне. А калі не, то верце дзеля саміх спраў.
12Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто верыць у Мяне, будзе рабіць справы, якія Я раблю, і большыя за іх зробіць, бо Я іду да Айца. 13І тое, аб чым папросіце ў імя Маё, Я зраблю гэта, каб уславіўся Айцец у Сыне. 14Калі аб чым папросіце Мяне ў імя Маё, Я зраблю гэта.
15Калі любіце Мяне, будзеце захоўваць Мае запаведзі. 16І Я папрашу Айца, і дасць вам іншага Суцяшыцеля, каб быў з вамі навекі, 17Духа праўды, якога свет не можа прыняць, таму што не бачыць Яго і не ведае. А вы Яго ведаеце, бо Ён з вамі ёсць і ў вас будзе. 18Не пакіну вас сіротамі, прыйду да вас. 19Яшчэ крыху і свет ужо не ўбачыць Мяне. Вы ж бачыце Мяне, бо Я жыву, і вы жыць будзеце. 20У той дзень пазнаеце, што Я ў Айцу Маім, і вы ўва Мне, і Я ў вас. 21Хто мае запаведзі Мае і захоўвае іх, той любіць Мяне. А хто любіць Мяне, таго палюбіць Айцец Мой, і Я палюблю яго, і аб’яўлюся яму».
22Юда, не Іскарыёт, кажа Яму: «Пане, як сталася, што Ты хочаш аб’явіцца нам, а не свету?» 23Езус сказаў яму ў адказ: «Калі хто любіць Мяне, той захоўвае слова Маё, і палюбіць таго Айцец Мой, і прыйдзем да яго, і зробім жыллё ў яго. 24Хто не любіць Мяне, той не захоўвае слоў Маіх. А слова, якое вы чуеце, не Маё, а Айца, які паслаў Мяне.
25Я сказаў вам гэта, будучы з вамі. 26А Суцяшыцель, Дух Святы, якога Айцец пашле ў імя Маё, навучыць вас усяму і нагадае вам пра ўсё, што Я сказаў вам.
27Спакой пакідаю вам, спакой Мой даю вам. Не так, як дае свет, Я вам даю. Няхай не трывожыцца сэрца вашае і не баіцца. 28Вы чулі, што Я сказаў вам: адыходжу і прыйду да вас. Калі б вы Мяне любілі, то радаваліся б, што Я іду да Айца, бо Айцец Мой большы за Мяне. 29І цяпер Я сказаў вам, перш чым гэта станецца, каб вы паверылі, калі гэта станецца. 30Ужо нядоўга Мне размаўляць з вамі, бо надыходзіць валадар гэтага свету. І ён нічога не мае ўва Мне. 31Але каб свет ведаў, што Я люблю Айца і раблю так, як наказаў Мне Айцец. Устаньце, пойдзем адгэтуль.


15 (1-27)

1Я — сапраўдная вінаградная лаза, а Айцец Мой — вінаградар. 2Кожную галінку ўва Мне, якая не прыносіць плоду, Ён адразае, і кожную, якая дае плод, Ён ачышчае, каб давала яшчэ больш пладоў. 3Вы ўжо чыстыя дзякуючы слову, якое Я сказаў вам. 4Заставайцеся ўва Мне, а Я ў вас. Як галінка не можа прынесці плоду сама з сябе, калі не застанецца ў вінаграднай лазе, так і вы, калі не будзеце ўва Мне. 5Я — вінаградная лаза, вы — галіны. Хто застаецца ўва Мне, а Я ў ім, той прыносіць багаты плён, бо без Мяне нічога не можаце зрабіць. 6Хто не застаецца ўва Мне, будзе выкінуты вон, як галіна, і засохне. І збіраюць іх, і кідаюць у агонь, і яны згараюць. 7Калі будзеце ўва Мне і словы Мае ў вас будуць, прасіце, чаго захочаце, і станецца вам. 8Гэтым будзе ўслаўлены Айцец Мой, калі вы прынясеце багаты плён і станеце Маімі вучнямі. 9Як Мяне палюбіў Айцец, так і Я палюбіў вас. Заставайцеся ў Маёй любові. 10Калі будзеце захоўваць Мае запаведзі, застанецеся ў любові Маёй, як і Я захаваў запаведзі Айца Майго і застаюся ў Ягонай любові. 11Гэта Я сказаў вам, каб Мая радасць была ў вас, і каб радасць вашая была поўнай.
12Вось запаведзь Мая, каб вы любілі адзін аднаго, як Я палюбіў вас. 13Ніхто не мае большай любові за тую, калі хто жыццё сваё аддае за сяброў сваіх. 14Вы сябры Мае, калі робіце тое, што Я наказваю вам. 15Я ўжо не называю вас слугамі, бо слуга не ведае, што робіць ягоны гаспадар. Я ж назваў вас сябрамі, бо ўсё, што чуў ад Айца Майго, Я сказаў вам. 16Не вы Мяне выбралі, але Я выбраў вас і прызначыў, каб вы ішлі і прыносілі плён, і каб плён ваш трываў. Каб Айцец даў вам тое, чаго толькі папросіце ў імя Маё. 17Гэта наказваю вам, каб вы любілі адзін аднаго.
18Калі свет вас ненавідзіць, ведайце, што Мяне раней за вас зненавідзеў. 19Калі б вы былі са свету, ён любіў бы вас, як сваё. А паколькі вы не са свету, бо Я выбраў вас са свету, таму свет ненавідзіць вас. 20Памятайце слова, якое Я сказаў вам: слуга не большы за свайго гаспадара. Калі Мяне пераследавалі, то і вас будуць пераследаваць. Калі слова Маё захавалі, то і вашае захаваюць. 21Але ўсё гэта будуць рабіць вам з прычыны імя Майго, бо не ведаюць таго, хто паслаў Мяне. 22Калі б Ян не прыйшоў і не гаварыў з імі, не мелі б граху. Цяпер жа не маюць апраўдання за грэх свой. 23Хто ненавідзіць Мяне, той і Айца Майго ненавідзіць. 24Калі б Я не ўчыніў тых спраў, якіх не рабіў ніхто іншы, яны не мелі б граху. А цяпер яны бачылі і зненавідзелі Мяне і Айца Майго. 25Але няхай збудзецца слова, напісанае ў іхнім Законе: “Зненавідзелі мяне без прычыны”.
26Калі прыйдзе Суцяшыцель, якога Я пашлю вам ад Айца, Дух праўды, які ад Айца паходзіць, Ён будзе сведчыць пра Мяне. 27Але і вы сведчыце, бо вы ад пачатку са Мною.


16 (1-33)

1Я сказаў вам гэта, каб вы не зняверыліся. 2Вас адлучаць ад сінагогі. Але прыходзіць час, калі кожны, хто заб’е вас, будзе думаць, што здзяйсняе пакланенне Богу. 3І так будуць рабіць, бо не пазналі ні Айца, ні Мяне. 4Але я сказаў вам гэта, каб вы, калі прыйдзе іхні час, згадалі тое, што Я сказаў вам. Я не казаў вам гэтага ад пачатку, бо Я быў з вамі.
5Цяпер Я адыходжу да таго, хто паслаў Мяне, і ніхто з вас не пытаецца ў Мяне: “Куды ідзеш?” 6Але таму, што Я сказаў вам гэта, смутак напоўніў сэрца вашае. 7Аднак Я кажу вам праўду: лепш для вас, каб Я адышоў. Бо калі Я не адыду, Суцяшыцель не прыйдзе да вас. А калі адыду, пашлю Яго да вас. 8І калі Ён прыйдзе, пераканае свет наконт граху, справядлівасці і суда. 9Наконт граху, бо не вераць у Мяне. 10Наконт справядлівасці, бо іду да Айца і ўжо не ўбачыце Мяне. 11Наконт суда, бо князь гэтага свету ўжо асуджаны.
12Яшчэ шмат чаго маю сказаць вам, але цяпер вам гэтага не знесці. 13Калі ж прыйдзе Ён, Дух праўды, навучыць вас усёй праўдзе. Бо не ад сябе будзе прамаўляць, а будзе казаць вам тое, што пачуе, і будучыню абвесціць вам. 14Ён уславіць Мяне, бо ад Майго возьме і абвесціць вам. 15Усё, што мае Айцец, гэта Маё. Таму Я сказаў вам, што з Майго возьме і абвесціць вам.
16Яшчэ крыху і вы не ўбачыце Мяне, і хутка зноў убачыце Мяне». 17Некаторыя з вучняў сказалі адзін аднаму: «Што гэта Ён кажа нам: “Яшчэ крыху і вы не ўбачыце Мяне, і хутка зноў убачыце Мяне,” і: “Я іду да Айца”?» 18Таму казалі: «Што гэта значыць: “Яшчэ крыху”? Не ведаем, што Ён кажа». 19А Езус пазнаў, што хацелі ў Яго спытаць, і сказаў ім: «Распытваецеся адзін у аднаго пра тое, што Я сказаў: “Яшчэ крыху і вы не ўбачыце Мяне, і хутка зноў убачыце Мяне?” 20Сапраўды, сапраўды кажу вам: вы будзеце плакаць і галасіць, а свет будзе радавацца. Вы будзеце смуткаваць, але смутак ваш абернецца ў радасць. 21Жанчына, калі нараджае, смуткуе, бо прыйшла яе гадзіна. Калі ж народзіць дзіця, ужо не памятае з радасці пра боль, бо чалавек нарадзіўся на свет. 22Так і вы цяпер смуткуеце, але Я зноў убачу вас, і ўзрадуецца сэрца вашае, і радасці вашай ніхто не адбярэ ў вас. 23І ў той дзень вы ні пра што не будзеце ў Мяне пытацца.
Сапраўды, сапраўды кажу вам: калі чаго ў імя Маё папросіце ў Айца, дасць вам. 24Дагэтуль вы нічога не прасілі ў імя Маё. Прасіце і атрымаеце, каб радасць вашая была поўнай. 25Гэта Я казаў вам у прыпавесцях. Надыходзіць час, калі ўжо не ў прыпавесцях буду казаць, а адкрыта абвяшчу вам пра Айца. 26У той дзень будзеце прасіць у імя Маё. І не кажу, што Я буду прасіць Айца за вас. 27Сам Айцец любіць вас, бо вы Мяне палюбілі і паверылі, што Я выйшаў ад Бога. 28Я выйшаў ад Айца і прыйшоў у свет. Зноў пакідаю свет і іду да Айца». 29Вучні сказалі Езусу: «Вось цяпер Ты гаворыш адкрыта і не кажаш ніякай прыпавесці. 30Цяпер мы ведаем, што Ты ведаеш усё і не маеш патрэбы, каб нехта пытаўся ў Цябе. Таму верым, што Ты прыйшоў ад Бога». 31Езус адказаў ім: «Цяпер верыце? 32Вось надыходзіць час і ўжо настаў, калі вы рассеецеся кожны ў свой бок і Мяне пакінеце аднаго. Але Я не адзін, бо Айцец са Мною. 33Гэта Я сказаў вам, каб вы мелі ўва Мне спакой. У свеце зведаеце ўціск, але будзьце адважнымі: Я перамог свет».


17 (1-26)

1Сказаўшы гэта, Езус узняў вочы свае да неба і сказаў: «Ойча, прыйшла гадзіна. Услаў Сына свайго, каб і Сын уславіў Цябе. 2Ты даў Яму ўладу над усякім целам, каб Ён даў жыццё вечнае ўсяму, што Ты даў Яму. 3А вечнае жыццё ў тым, каб пазналі Цябе, адзінага праўдзівага Бога, і таго, каго Ты паслаў, Езуса Хрыста. 4Я ўславіў Цябе на зямлі, выканаўшы справу, якую Ты даручыў Мне зрабіць. 5І цяпер Ты, Ойча, услаў Мяне ў сабе хвалою, якую меў Я ў Цябе перад існаваннем свету.
6Я адкрыў імя Тваё людзям, якіх Ты даў Мне са свету. Яны былі Тваімі і Ты даў Мне іх, і яны захавалі слова Тваё. 7Цяпер яны пазналі, што ўсё, што Ты даў Мне, ад Цябе паходзіць. 8Бо словы, якія Ты даў Мне, Я даў ім, і яны прынялі іх і сапраўды пазналі, што Я выйшаў ад Цябе, і паверылі, што Ты паслаў Мяне. 9Я за іх прашу. Не за ўвесь свет прашу, але за тых, каго Ты даў Мне, бо яны Твае. 10І ўсё Маё — гэта Тваё, і Тваё — гэта Маё, і Я ўславіўся ў іх. 11Я ўжо не ў свеце, але яны яшчэ ў свеце, Я ж іду да Цябе.
Ойча святы, захавай іх у імені Тваім, якое Ты даў Мне, каб яны былі адно, як і Мы. 12Калі Я быў з імі, Я захоўваў іх у імені Тваім, якое Ты даў Мне. І збярог, і ніхто з іх не загінуў, апроч сына пагібелі, каб збылося Пісанне. 13А цяпер іду да Цябе і кажу гэта ў свеце, каб яны мелі ў сабе поўную Маю радасць. 14Я даў ім слова Тваё, і свет зненавідзеў іх, бо яны не са свету, як і Я не са свету.
15Не прашу, каб Ты ўзяў іх са свету, а каб захаваў іх ад злога. 16Яны не са свету, як і Я не са свету. 17Асвяці іх у праўдзе. Слова Тваё — гэта праўда. 18Як Ты паслаў Мяне ў свет, так і Я паслаў іх у свет. 19І за іх Я пасвячаю сябе, каб і яны былі асвячаныя ў праўдзе.
20Ойча святы, не толькі за іх прашу, але і за тых, хто паверыць у Мяне паводле слова іхняга, 21каб усе былі адно, як Ты, Ойча, ува Мне, і Я ў Табе, каб і яны былі ў Нас, каб паверыў свет, што Ты паслаў Мяне. 22І славу, якую Ты даў Мне, Я даў ім, каб яны былі адно, як і Мы адно. 23Я ў іх, а Ты ўва Мне. Каб былі з’яднаныя ў адно, каб свет пазнаў, што Ты паслаў Мяне і палюбіў іх, як палюбіў Мяне.
24Ойча, хачу, каб тыя, каго Ты даў Мне, былі са Мною там, дзе Я ёсць, каб бачылі славу Маю, якую Ты даў Мне, бо палюбіў Мяне перад заснаваннем свету.
25Ойча справядлівы, свет не пазнаў Цябе, але Я пазнаў Цябе, і яны пазналі, што Ты паслаў Мяне. 26І Я адкрыў ім Тваё імя і буду адкрываць, каб любоў, якою Ты палюбіў Мяне, у іх была, а Я ў іх».


18 (1-40)

1Сказаўшы гэта, Езус выйшаў з вучнямі сваімі за зімні ручай Кедрон. Там быў сад, у які ўвайшоў Ён і вучні Ягоныя. 2Гэтае месца ведаў і Юда, здраднік Ягоны, бо Езус там часта збіраўся з вучнямі сваімі. 3Таму Юда ўзяў кагорту і слуг ад першасвятароў і фарысеяў і прыйшоў туды з паходнямі, ліхтарамі і зброяй. 4Езус жа, ведаючы ўсё, што павінна з Ім стацца, выйшаў і сказаў ім: «Каго шукаеце?» 5Яму сказалі: «Езуса з Назарэта». Кажа ім: «Гэта Я!» Стаяў жа з імі таксама Юда, які выдаў Яго. 6І калі Ён сказаў ім: «Гэта Я!», — яны адступілі назад і ўпалі на зямлю. 7Тады Ён зноў спытаўся ў іх: «Каго шукаеце?» Яны сказалі: «Езуса з Назарэта». 8Езус адказаў: «Я сказаў вам, што гэта Я! Калі ж Мяне шукаеце, то дазвольце ім адысці», — 9каб збылося слова, якое сказаў: «З тых, каго Ты даў Мне, Я не згубіў нікога». 10Тады Сымон Пётр, які меў пры сабе меч, дастаў яго і ўдарыў слугу першасвятара і адсек яму правае вуха. Імя ж слугі было Мальхас. 11Але Езус сказаў Пятру: «Схавай меч у ножны. Няўжо Мне не піць з келіха, які даў Мне Айцец?»
12Тады кагорта, тысячнік і юдэйскія прыслужнікі схапілі Езуса, звязалі Яго 13і завялі спачатку да Анны, бо ён быў цесцем Каяфы, які быў у гэтым годзе першасвятаром. 14Каяфа быў тым, хто параіў юдэям, што лепш аднаму чалавеку загінуць за народ.
15За Езусам ішоў Сымон Пётр і іншы вучань. Вучань гэты быў знаёмым першасвятара, таму ўвайшоў разам з Езусам на дзядзінец першасвятара. 16Пётр жа стаяў звонку каля брамы. І вось той вучань, знаёмы першасвятара, выйшаў, сказаў брамніцы і ўвёў Пятра. 17Служанка-брамніца кажа Пятру: «Ці і ты з вучняў гэтага чалавека?» Ён сказаў: «Не!» 18Нявольнікі і прыслужнікі распалілі агонь, бо было зімна, і грэліся. Пётр таксама стаяў з імі і грэўся.
19Першасвятар спытаў у Езуса пра вучняў Ягоных і пра вучэнне Ягонае. 20Езус адказаў яму: «Я адкрыта казаў свету. Заўсёды вучыў у сінагозе і ў святыні, дзе збіраюцца ўсе юдэі, і патаемна не казаў нічога. 21Чаму ты пытаешся ў Мяне? Спытай тых, хто чуў, што Я казаў ім. Яны ведаюць, што Я гаварыў». 22Калі Ён сказаў гэта, адзін са слугаў, які стаяў паблізу, ударыў Езуса па твары, кажучы: «Так адказваеш першасвятару?» 23Езус адказаў яму: «Калі Я дрэнна сказаў, дакажы, што дрэнна, а калі добра, чаму б’еш Мяне?» 24Тады Анна паслаў Яго звязанага да першасвятара Каяфы.
25А Сымон Пётр стаяў і грэўся. І сказалі яму: «Ці і ты з вучняў Ягоных?» Ён адрокся і сказаў: «Не!» 26Адзін са слугаў першасвятара, сваяк таго, каму Пётр адсек вуха, сказаў: «Ці не цябе я бачыў з Ім у садзе?» 27Пётр зноў адрокся. І адразу заспяваў певень.
28Ад Каяфы павялі Езуса ў прэторыю. Была раніца, і яны не ўвайшлі ў прэторыю, каб не апаганіцца і магчы з’есці Пасху. 29Таму Пілат выйшаў да іх і сказаў: «У чым абвінавачваеце гэтага чалавека?» 30Яны сказалі яму ў адказ: «Калі б Ён не быў злачынцам, мы не выдалі б Яго табе». 31Пілат жа сказаў ім: «Вазьміце Яго вы і судзіце паводле свайго Закону!» Юдэі сказалі яму: «Нам нікога не дазваляецца забіваць». 32Так павінна было збыцца слова Езуса, у якім прадказаў, якой смерцю памрэ.
33Тады Пілат зноў увайшоў у прэторыю і паклікаў Езуса, і сказаў Яму: «Ці Ты кароль Юдэйскі?» 34Езус адказаў: «Ты кажаш гэта ад сябе, ці іншыя сказалі табе пра Мяне?» 35Пілат адказаў: «Хіба я юдэй? Народ Твой і першасвятары Цябе выдалі мне. Што ты зрабіў?» 36Езус адказаў: «Валадарства Маё не з гэтага свету. Калі б Валадарства Маё было з гэтага свету, слугі Мае змагаліся б, каб мяне не выдалі юдэям. Цяпер жа Валадарства Маё не адгэтуль». 37Пілат сказаў Яму: «Дык Ты кароль?» Езус адказаў: «Ты кажаш, што Я кароль. Я на тое нарадзіўся і на тое прыйшоў у свет, каб сведчыць аб праўдзе. Кожны, хто ад праўды, слухае Мой голас». 38Пілат сказаў Яму: «Што такое праўда?» І, сказаўшы гэта, зноў выйшаў да юдэяў, і сказаў ім: «Я не знаходжу ў Ім ніякай віны. 39Ёсць у вас звычай, каб я на Пасху адпускаў вам аднаго вязьня. Калі хочаце, я адпушчу вам караля Юдэйскага?» 40Тады яны зноў закрычалі: «Не Яго, але Барабу!» А Бараба быў разбойнікам.


19 (1-42)

1Тады Пілат узяў Езуса і аддаў на бічаванне. 2А жаўнеры, сплёўшы вянок з церняў, усклалі Яму на галаву і апранулі Яго ў пурпуровы плашч. 3І падыходзілі да Яго, і казалі: «Вітай, кароль Юдэйскі!» І білі Яго па твары. 4А Пілат зноў выйшаў і сказаў ім: «Вось я выводжу Яго да вас, каб вы ведалі, што я не знаходжу ў ім ніякай віны». 5І выйшаў Езус у цярновым вянку і пурпуровым плашчы. І сказаў ім Пілат: «Вось чалавек!» 6Калі ўбачылі Яго першасвятары і прыслужнікі, закрычалі: «Укрыжуй, укрыжуй!» Сказаў ім Пілат: «Вазьміце Яго вы і ўкрыжуйце, бо я не знаходжу ў Ім віны». 7Юдэі адказалі яму: «Мы маем Закон, і паводле Закону Ён павінен памерці, бо ўчыніў сябе Сынам Божым».
8Калі Пілат пачуў гэтыя словы, спалохаўся яшчэ больш. 9І зноў увайшоў у прэторыю і спытаў Езуса: «Адкуль Ты?» Але Езус не адказаў яму. 10Тады Пілат сказаў Яму: «Не размаўляеш са мною? Ці не ведаеш, што я маю ўладу адпусціць Цябе і маю ўладу ўкрыжаваць Цябе?» 11Езус адказаў: «Ты не меў бы нада Мною ніякай ўлады, калі б не было дадзена табе з вышыні. Таму большы грэх на тым, хто Мяне выдаў табе».
12Адгэтуль Пілат намагаўся адпусціць Яго. Але юдэі крычалі: «Калі адпусціш Яго, ты непрыяцель цэзара! Кожны, хто чыніць сябе каралём, той супраць цэзара». 13Калі Пілат пачуў гэтыя словы, вывеў Езуса вонкі і сеў на судовым пасадзе на месцы, якое называлі Літастрот, а па-габрэйску Габата. 14Быў гэта дзень прыгатавання Пасхі, каля шостай гадзіны. І сказаў ён юдэям: «Вось кароль ваш!» 15А яны закрычалі: «Вазьмі, вазьмі, укрыжуй Яго!» Пілат сказаў ім: «Я павінен укрыжаваць вашага караля?» Першасвятары адказалі: «Не маем караля, апроч цэзара». 16Тады ён выдаў ім Езуса на ўкрыжаванне. І ўзялі Езуса.
17І, несучы свой крыж, Ён выйшаў на месца, якое называлася Месцам Чэрапа, па-габрэйску — Галгота. 18Там укрыжавалі Яго, а з Ім двух іншых, з аднаго і з другога боку, а пасярэдзіне Езуса. 19Пілат жа зрабіў надпіс віны і змясціў на крыжы. Было ж напісана: «Езус Назаранін, кароль Юдэйскі». 20Гэты надпіс чыталі многія з юдэяў, бо месца, дзе ўкрыжавалі Езуса, было блізка ад горада. І напісана было па-габрэйску, па-лацінску і па-грэцку. 21Першасвятары юдэяў казалі Пілату: «Не пішы: “Кароль Юдэйскі”, але што Ён сказаў: “Я — кароль Юдэйскі”». 22Пілат адказаў: «Што напісаў, тое напісаў!»
23Жаўнеры ж, якія ўкрыжавалі Езуса, узялі Ягоную вопратку і падзялілі на чатыры часткі, кожнаму жаўнеру па частцы; узялі і туніку. Туніка была не шытая, уся ад верху тканая. 24Таму сказалі адзін аднаму: «Не будзем разрываць яе, але кінем лёсы, каму дастанецца». Каб збылося сказанае ў Пісанні:
«Падзялілі між сабою маю вопратку
і аб адзежыне маёй кінулі лёсы».
Жаўнеры так і зрабілі.
25Стаялі ж каля крыжа Езуса Маці Ягоная і сястра Маці Ягонай, Марыя Клеопава, і Марыя Магдалена. 26Езус, убачыўшы Маці і вучня, які стаяў побач і якога Ён любіў, сказаў Маці: «Жанчына, вось сын Твой». 27Потым сказаў вучню: «Вось Маці твая». І з гэтага часу вучань узяў Яе да сябе.
28Пасля гэтага Езус, ведаючы, што ўжо ўсё збылося, каб здзейснілася Пісанне, кажа: «Прагну». 29Стаяла пасудзіна, поўная воцату. Тады ўздзелі на ісоп губку, намочаную воцатам, і паднеслі да Ягоных вуснаў. 30Калі Езус пакаштаваў воцату, сказаў: «Здзейснілася!» І схіліўшы галаву, аддаў духа.
31Юдэі, паколькі быў дзень Прыгатавання, каб не заставаліся целы на крыжы ў шабат, бо гэты дзень шабату быў вялікі, папрасілі Пілата, каб укрыжаваным паламалі галені і знялі іхнія целы. 32Таму прыйшлі жаўнеры і паламалі галені першаму і другому, якія былі ўкрыжаваныя разам з Ім. 33Калі падышлі да Езуса і ўбачылі, што Ён ужо памёр, не ламалі Яму галені, 34толькі адзін з жаўнераў прабіў дзідаю Ягоны бок, і адразу выцекла кроў і вада. 35А той, хто ўбачыў, засведчыў, і сведчанне яго праўдзівае. І ён ведае, што кажа праўду, каб і вы паверылі. 36Бо сталася гэта, каб збылося Пісанне: «Косць Ягоная не будзе зламаная». 37І ў іншым месцы Пісанне кажа: «Будуць глядзець на таго, каго прабілі».
38Пасля гэтага Юзаф з Арыматэі, які быў вучнем Езуса, але тайна, з-за страху перад юдэямі, папрасіў Пілата, каб дазволіў забраць цела Езуса. І Пілат згадзіўся. Той пайшоў і забраў Яго цела. 39Прыйшоў і Нікадэм, які раней прыходзіў да Езуса ўначы, і прынёс сумесь смірны і альясу, каля ста фунтаў. 40Яны ўзялі цела Езуса і закруцілі яго ў палатно з духмянасцямі, як звычайна хаваюць юдэі. 41На месцы, дзе Ён быў укрыжаваны, быў сад, а ў садзе — новая магіла, у якую яшчэ нікога не клалі. 42Там з прычыны Прыгатавання Юдэйскага паклалі Езуса, бо магіла была блізка.


20 (1-31)

1У першы дзень тыдня Марыя Магдалена прыйшла да магілы раніцай, калі было яшчэ цёмна, і ўбачыла, што камень адсунуты ад магілы. 2Тады пабегла і прыйшла да Сымона Пятра і да другога вучня, якога любіў Езус, і сказала ім: «Забралі Пана з магілы, і не ведаем, дзе паклалі Яго!» 3Тады выйшаў Пётр і другі вучань, і пайшлі да магілы. 4Пабеглі абодва разам. Другі вучань пабег наперадзе хутчэй за Пятра і прыбыў да магілы першы. 5Заглянуўшы, убачыў, што ляжаць палотны, аднак не ўвайшоў. 6Тады прыйшоў услед за ім Сымон Пётр і ўвайшоў у магілу, і ўбачыў палотны, якія там ляжалі, 7і хусту, якая была на галаве Ягонай, не з палотнамі яна ляжала, а асобна, скручаная на іншым месцы. 8Тады ўвайшоў і другі вучань, што прыбег першы да магілы, і ўбачыў, і паверыў. 9Бо яны яшчэ не ведалі Пісання, што трэба было Яму ўваскрэснуць з мёртвых. 10Так вучні зноў вярнуліся да сябе.
11Марыя стаяла каля магілы і плакала. Калі ж плакала, зазірнула ў магілу 12і ўбачыла двух анёлаў у белым адзенні, якія сядзелі адзін каля галавы, а другі каля ног, дзе ляжала цела Езуса. 13І яны сказалі ёй: «Жанчына, чаго ты плачаш?» Яна адказала ім: «Забралі Пана майго, і не ведаю, дзе паклалі Яго». 14Калі гэта сказала, азірнулася і ўбачыла Езуса, які стаяў, але не ведала, што гэта Езус. 15Сказаў ёй Езус: «Жанчына, чаго ты плачаш? Каго шукаеш?» Яна, думаючы, што гэта садоўнік, сказала Яму: «Пане, калі ты вынес Яго, скажы мне, дзе ты паклаў Яго, і я забяру Яго». 16Езус сказаў ёй: «Марыя!» А яна азірнулася і сказала Яму па-габрэйску: «Раббуні!» (што азначае «Настаўнік!»). 17Сказаў ёй Езус: «Не затрымлівай Мяне, бо Я яшчэ не ўзышоў да Айца. Ідзі ж да братоў Маіх і скажы ім: узыходжу да Айца Майго і Айца вашага, да Бога Майго і Бога вашага». 18Пайшла Марыя Магдалена абвясціць вучням, што бачыла Пана і тое, што Ён сказаў ёй.
19Калі быў вечар таго першага дня тыдня, і дзверы дома, дзе збіраліся вучні, былі замкнёныя з-за страху перад юдэямі, прыйшоў Езус і стаў пасярэдзіне, і сказаў ім: «Спакой вам!» 20І, сказаўшы гэта, паказаў ім рукі і бок. Узрадаваліся вучні, убачыўшы Пана. 21Тады Езус зноў сказаў ім: «Спакой вам! Як паслаў Мяне Айцец, так і Я пасылаю вас». 22І, сказаўшы гэта, дыхнуў, і сказаў: «Прыміце Духа Святога. 23Каму адпусціце грахі, таму будуць адпушчаныя; на кім пакінеце, на тым застануцца».
24Тамаш, адзін з Дванаццаці, якога звалі Блізня, не быў з імі, калі прыйшоў Езус. 25Іншыя вучні казалі Яму: «Мы бачылі Пана!» Але ён сказаў ім: «Калі не ўбачу на руках Яго ранаў ад цвікоў і не ўкладу пальца свайго ў раны ад цвікоў, і не ўкладу рукі сваёй у бок Яго, не паверу».
26І праз восем дзён зноў былі ў доме вучні Ягоныя і Тамаш з імі. Хоць дзверы былі замкнёныя, прыйшоў Езус, стаў пасярэдзіне і сказаў: «Спакой вам!» 27Потым сказаў Тамашу: «Дай сюды палец твой і паглядзі на рукі Мае; дай руку тваю і ўкладзі ў бок Мой; і не будзь няверуючым, але веруючым!» 28У адказ Тамаш сказаў Яму: «Пан мой і Бог мой!» 29Езус сказаў яму: «Ты паверыў, таму што ўбачыў Мяне. Шчаслівыя тыя, хто не бачыў, а паверыў!»
30Шмат іншых знакаў, пра якія не напісана ў гэтай кнізе, учыніў Езус перад вучнямі сваімі. 31Гэтае ж напісана, каб вы паверылі, што Езус ёсць Месія, Сын Божы, і каб, веруючы, вы мелі жыццё ў імя Ягонае.


21 (1-25)

1Пасля гэтага Езус зноў з’явіўся вучням сваім каля Тыберыядскага мора. А з’явіўся так. 2Былі разам Сымон Пётр, Тамаш, званы Блізня, Натанаэль з Каны Галілейскай, сыны Зэбэдэя і двое іншых з вучняў Ягоных. 3Сымон Пётр сказаў ім: «Іду лавіць рыбу». Яны адказалі яму: «І мы пойдзем з табою». Пайшлі і селі ў човен, але ў тую ноч нічога не злавілі.
4Калі ўжо развіднела, Езус стаяў на беразе. Але вучні не ведалі, што гэта быў Езус. 5Сказаў ім Езус: «Дзеці, ці маеце што з’есці?» Яны адказалі Яму: «Не». 6А Ён сказаў ім: «Закіньце сетку з правага боку чоўна, і знойдзеце». Яны закінулі і не маглі ўжо выцягнуць яе з-за мноства рыбы. 7Тады вучань, якога любіў Езус, сказаў Пятру: «Гэта Пан!» Калі Сымон Пётр пачуў, што гэта Пан, падперазаўся вопраткай, бо быў голы, і кінуўся ў мора. 8А іншыя вучні прыплылі на чоўне, бо недалёка былі ад берага, локцяў каля двухсот, цягнучы сетку з рыбай.
9Калі ж выйшлі на бераг, убачылі распаленае вогнішча, а на ім пакладзеную рыбу і хлеб. 10І сказаў ім Езус: «Прынясіце рыбы, што цяпер налавілі». 11Пайшоў Сымон Пётр і выцягнуў на бераг сетку, поўную вялікіх рыб, якіх было сто пяцьдзесят тры. І хоць іх было столькі, сетка не парвалася. 12Сказаў ім Езус: «Хадзіце ж, снедайце». Ніхто з вучняў не адважыўся спытацца ў Яго: «Хто Ты?», бо ведалі, што гэта Пан.
13Езус падышоў, узяў хлеб і падаў ім, і таксама рыбу. 14Гэта ўжо трэці раз з’явіўся Езус вучням пасля свайго ўваскрасення.
15Калі ж яны паснедалі, Езус сказаў Сымону Пятру: «Сымоне, сын Яна, ці любіш ты Мяне больш, чым яны?» Той адказаў Яму: «Так, Пане, Ты ведаеш, што я люблю Цябе». Езус кажа яму: «Пасі ягнят Маіх». 16Зноў сказаў яму другі раз: «Сымоне, сын Яна, ці любіш ты Мяне?» Ён адказаў: «Так, Пане, Ты ведаеш, што я люблю Цябе?» Езус сказаў яму: «Пасі авечак Маіх». 17І сказаў яму трэці раз: «Сымоне, сын Яна, ці любіш ты Мяне?» Пётр засмуціўся, што трэці раз спытаўся ў яго: «Ці любіш ты Мяне?», і сказаў: «Пане, Ты ўсё ведаеш, Ты ведаеш, што я люблю Цябе». Езус сказаў яму: «Пасі авечак Маіх». 18Сапраўды, сапраўды кажу табе: калі ты быў маладзейшы, то падпяразваўся сам і хадзіў, куды хацеў. Калі ж састарэеш, то выцягнеш рукі свае і іншы падпяража цябе і павядзе, куды не хочаш». 19А гаварыў так, каб зазначыць, якой смерцю той уславіць Бога. І пасля гэтых слоў, сказаў яму: «Ідзі за Мной».
20Пётр азірнуўся і ўбачыў, што за ім ідзе ўмілаваны вучань Езуса, які на вячэры спачываў на Яго грудзях і пытаўся: «Пане, хто выдасць Цябе?» 21Калі Пётр убачыў яго, сказаў Езусу: «Пане, а што з ім?» 22Езус сказаў яму: «Калі Я хачу, каб ён заставаўся, пакуль Я прыйду, што табе да таго? Ты ідзі за Мною». 23І разышлося гэтае слова паміж братоў, што вучань той не памрэ. Але не сказаў яму Езус, што не памрэ, але: «Калі Я хачу, каб ён заставаўся, пакуль Я прыйду, то што табе да таго?»
24Той вучань сведчыць пра гэта і напісаў гэта. І ведаем, што сведчанне ягонае праўдзівае. 25Ёсць і шмат іншага, што ўчыніў Езус. Але, калі апісаць гэта падрабязна, то, думаю, сам свет не змясціў бы напісаных кніг.



1 (1-26)

1Першую кнігу я напісаў, Тэафіле, пра ўсё, што рабіў Езус і чаму вучыў ад пачатку 2аж да дня, калі, даўшы праз Духа Святога наказы Апосталам, якіх выбраў, быў забраны на неба. 3Перад імі з’явіўся жывым пасля сваёй мукі ў шматлікіх доказах. На працягу сарака дзён аб’яўляўся ім і казаў пра Божае Валадарства. 4Калі разам елі, наказаў ім: «Не адыходзьце з Ерузалема, але чакайце абяцанага Айцом, пра што вы чулі ад Мяне: 5Ян хрысціў вадою, а вы будзеце ахрышчаныя праз некалькі дзён Духам Святым».
6Таму сабраныя пыталіся ў Яго: «Пане, ці не ў гэтым часе Ты адбудуеш каралеўства Ізраэля?» 7Ён жа адказаў ім: «Не вам ведаць часы ці поры, якія Айцец прызначыў сваёй уладай. 8Але прымеце моц Духа Святога, які на вас сыдзе, і будзеце Маімі сведкамі ў Ерузалеме і ва ўсёй Юдэі, і ў Самарыі, і ажно да краю зямлі».
9Калі сказаў гэта, яны ўбачылі, як Ён узнёсся, і воблака забрала Яго з іхніх вачэй. 10Калі яны пільна ўзіраліся ў неба, як Ён узыходзіў, вось два мужы сталі перад імі ў белым адзенні 11і сказалі: «Галілейцы, чаго стаіце і ўглядаецеся ў неба? Гэты Езус, забраны ад вас на неба, прыйдзе таксама, як вы бачылі Яго, калі Ён узыходзіў на неба».
12Тады вярнуліся ў Ерузалем з гары, называнай Аліўнай, што непадалёк ад Ерузалема, на адлегласці шабатовай дарогі. 13А калі прыйшлі, падняліся ў святліцу, дзе быў Пётр і Ян, Якуб і Андрэй, Філіп і Тамаш, Барталамей і Мацвей, Якуб Алфееў і Сымон Зелот, і Юда Якубаў. 14Усе яны сумесна трывалі ў малітве разам з жанчынамі і Марыяй, маці Езуса, і з братамі Ягонымі.
15У тыя дні Пётр стаў сярод вучняў, а сабралася разам каля ста дваццаці чалавек, і сказаў: 16«Браты, належала споўніцца словам Пісання, якія Дух Святы прадказаў вуснамі Давіда пра Юду, стаўшага правадыром для тых, хто схапіў Езуса. 17Бо ён быў залічаны да нас і атрымаў удзел у тым самым служэнні. 18За плату беззаконня ён набыў поле, і калі павесіўся, трэснуў напалам, і вывалілася ўсё нутро яго. 19І даведаліся пра гэта ўсе жыхары Ерузалема, таму поле гэтае на іх уласнай мове было названа Акелдама, што значыць “поле крыві”. 20Бо ў кнізе Псальмаў напісана:
“Няхай апусцее жыллё ягонае,
і няхай не будзе жыхароў у ім”,
і: “Пасаду ягоную няхай зойме іншы”.
21Таму трэба, каб з тых мужоў, якія былі з намі ўвесь час, калі заставаўся з намі Пан Езус, 22пачынаючы ад Янавага хросту аж да дня, калі быў забраны ад нас на неба, адзін стаў разам з намі сведкам Яго ўваскрасення».
23І паставілі дваіх: Юзафа, якога звалі Барсабам, а празывалі Юстам, і Мацея. 24Памаліўшыся, сказалі: «Ты, Пане, ведаеш сэрцы ўсіх, пакажы з гэтых двух аднаго, якога Ты выбраў, 25каб ён заняў месца ў гэтым служэнні і апостальстве, ад якога адышоў Юда, каб пайсці на сваё месца». 26І далі ім лёсы, і выпаў лёс на Мацея, і ён быў далучаны да адзінаццаці Апосталаў.



2 (1-47)

1Калі настаў дзень Пяцідзесятніцы, усе былі разам у тым самым месцы. 2І раптам узняўся шум з неба, нібы павеў моцнага ветру, і напоўніў увесь дом, дзе сядзелі яны. 3І з’явіліся ім языкі падзеленыя, быццам ад агня, і затрымаліся на кожным з іх. 4І напоўніліся ўсе Духам Святым, і пачалі гаварыць на іншых мовах, як Дух даваў ім прамаўляць.
5Былі ў Ерузалеме жыхары Юдэі, людзі пабожныя з усякага народу пад небам. 6Калі ўзняўся шум гэты, сабралася мноства людзей і захвалявалася, бо кожны з іх чуў, што яны гавораць на ягонай мове. 7Былі ўражаныя і здзіўляліся, кажучы: «Ці ж усе тыя, хто гаворыць, не галілейцы? 8Як жа мы чуем кожны сваю мову, у якой нарадзіліся? 9Парфяне і мідзяне, і эламіты, і жыхары Месапатаміі, Юдэі і Кападокіі, Понта і Азіі, 10Фрыгіі і Памфіліі, Егіпта і частак Лівіі, сумежных з Кірынэяй, ды прыезджыя рымляне, 11юдэі і празеліты, крыцяне і арабы, — мы чуем, што яны гавораць нашымі мовамі пра вялікія справы Божыя». 12Усе былі ўражаныя і ў замяшанні, кажучы адзін аднаму: «Што гэта значыць?» 13А іншыя з насмешкай казалі: «Яны напіліся маладога віна».
14Тады ўстаў Пётр разам з Адзінаццаццю, узняў рукі свае і прамовіў моцным голасам да іх: «Мужы юдэйскія і ўсе жыхары Ерузалема, пазнайце і выслухайце мае словы. 15Яны не п’яныя, як вы думаеце, бо яшчэ толькі трэцяя гадзіна дня, 16але гэта тое, што было сказана прарокам Ёэлем:
17“І будзе ў апошнія дні, — кажа Бог: Я пралью з Духа Майго на кожнае цела,
і будуць прарочыць сыны вашыя і дочкі вашыя,
а юнакі вашыя будуць бачыць візіі,
а старцам вашым будуць сніцца сны.
18І на слуг Маіх, і на служанак Маіх
у тыя дні Я пралью Духа Майго,
і яны будуць прарочыць.
19І ўчыню цуды на небе ўверсе, і знакі на зямлі ўнізе:
кроў, і агонь, і клубы дыму.
20Сонца абернецца ў цемру,
а месяц — у кроў, перш чым настане дзень Пана,
вялікі і слаўны.
21І кожны, хто пакліча імя Пана, будзе збаўлены”.
22Мужы ізраэльскія, выслухайце гэтыя словы: Езус з Назарэта быў чалавекам, якога Бог паказаў вам у сіле, цудах і знаках, якія Бог учыніў праз Яго сярод вас, як і самі ведаеце. 23Яго, выдадзенага паводле вызначанай волі і прадбачання Божага, вы, укрыжаваўшы рукамі бязбожных, забілі. 24Але Бог уваскрасіў Яго, вызваліўшы ад мукаў смерці, бо немагчыма было, каб яна трымала Яго. 25Давід жа гаворыць пра Яго:
“Пана я маю заўсёды перад вачыма,
бо Ён праваруч мяне, каб я не пахіснуўся.
26Таму радуецца маё сэрца
і весяліцца язык мой,
і цела маё будзе спачываць у надзеі.
27Бо не пакінеш душы маёй у адхлані,
і не дасі Святому Твайму ўбачыць тленне.
28Ты даў мне пазнаць дарогі жыцця.
Ты напоўніш мяне радасцю перад абліччам Тваім”.
29Браты, дазвольце мне сказаць вам адкрыта пра патрыярха Давіда, які памёр і пахаваны, і магіла ягоная знаходзіцца сярод нас па сённяшні дзень.
30Будучы ж прарокам і ведаючы, што Бог прысягнуў яму пасадзіць на ягоным троне патомка ягонага, 31ён прадбачыў і казаў пра ўваскрасенне Хрыста, што Ён не застанецца ў адхлані, і цела Ягонае не ўбачыць тленне.
32Гэтага Езуса ўваскрасіў Бог, чаму ўсе мы сведкі. 33Вось, узнесены правіцаю Бога і атрымаўшы ад Айца абяцанне Духа Святога, Ён праліў Яго, як вы бачыце і чуеце. 34Бо Давід не ўзышоў на неба, але сам ён кажа:
“Пан сказаў майму Пану: Сядай праваруч Мяне,
35пакуль не пакладу ворагаў тваіх да падножжа Твайго”.
36Няхай кожны дом Ізраэля цвёрда ведае, што гэтага Езуса, якога вы ўкрыжавалі, Бог зрабіў і Панам, і Месіяй».
37Калі ж пачулі гэта, змягчэла сэрца іхняе, і яны сказалі Пятру і астатнім Апосталам: «Што нам рабіць, браты?» Сказаў ім Пётр: 38«Пакайцеся, і няхай кожны з вас ахрысціцца ў імя Езуса Хрыста дзеля адпушчэння грахоў вашых, і атрымаеце дар Духа Святога. 39Бо вам належыць абяцанне і дзецям вашым, і ўсім тым, хто далёка, каго толькі пакліча Пан Бог наш». 40І многімі іншымі словамі ён сведчыў і навучаў, кажучы: «Ратуйцеся ад гэтага падступнага пакалення». 41Тыя ж, хто прыняў слова ягонае, ахрысціліся. І далучылася ў гэты дзень да іх каля трох тысяч людзей.
42І трывалі яны ў вучэнні Апосталаў і ў супольнасці, у ламанні хлеба і ў малітвах. 43І быў страх у кожнай душы; шмат цудаў і знакаў чынілі Апосталы. 44Усе ж вернікі былі разам, і ўсё ў іх было супольнае; 45і прадавалі набытак свой і маёмасць, і дзялілі паміж усімі, хто меў патрэбу. 46Штодня збіраліся аднадушна ў святыні, і ламаючы дома хлеб, яны спажывалі ежу ў радасці і прастаце сэрца, 47праслаўляючы Бога і маючы прыхільнасць усяго народу. А Пан штодня далучаў да іх тых, хто меў быць збаўлены.



3 (1-26)

1А дзевятай гадзіне Пётр і Ян уваходзілі ў святыню на малітву. 2І быў там чалавек, кульгавы ад нараджэння, якога прыносілі і садзілі штодня каля брамы святыні, што звалася Прыгожай, каб ён прасіў міласціну ў тых, хто ўваходзіў у святыню. 3Калі ён убачыў Пятра і Яна, якія збіраліся ўвайсці ў святыню, папрасіў у іх міласціну. 4Пётр, прыгледзеўся з Янам да яго і сказаў: 5«Паглядзі на нас». І ён паглядзеў на іх, спадзеючыся што-небудзь атрымаць. Але Пётр сказаў: 6«Срэбра і золата не маю, але што маю, тое даю табе: у імя Езуса Хрыста з Назарэта, устань і хадзі!» 7І, узяўшы яго за правую руку, падняў яго. Адразу ўмацаваліся ногі яго і ступні. 8Ён ускочыў, устаў і пачаў хадзіць, і ўвайшоў з імі ў святыню, ходзячы, падскокваючы і славячы Бога. 9Усе людзі бачылі, як ён хадзіў і славіў Бога. 10І пазналі яго, што гэта быў той, які сядзеў каля Прыгожай брамы святыні дзеля міласціны, і напоўніліся жахам і здзіўленнем ад таго, што сталася з ім.
11Ён не адступаўся ад Пятра і Яна, таму ўвесь народ у здзіўленні збегся да іх на ганак, званы Саламонавым. 12Убачыўшы гэта, Пётр сказаў народу: «Мужы ізраэльскія, чаго здзіўляецеся? Чаго так глядзіце на нас, быццам мы ўласнай сілаю або пабожнасцю зрабілі так, што ён ходзіць? 13Бог Абрагама, Ісаака і Якуба, Бог айцоў нашых уславіў Слугу свайго, Езуса, якога выдалі вы і адракліся ад Яго перад Пілатам, калі той вырашыў адпусціць Яго. 14Вы адракліся ад Святога і Справядлівага, а прасілі памілаваць забойцу. 15Вы забілі Пачынальніка Жыцця, якога Бог уваскрасіў з мёртвых, чаго мы сведкі. 16І праз веру ў імя Ягонае таго, каго бачыце і ведаеце, імя гэтае ўмацавала. Вера, што паходзіць ад Яго, дала яму гэтае аздараўленне перад усімі вамі.
17Цяпер, браты, я ведаю, што вы зрабілі гэта з няведання, як і кіраўнікі вашыя. 18А Бог здзейсніў тое, што абвяшчаў вуснамі ўсіх прарокаў, што Памазанік Яго будзе цярпець. 19Дык пакайцеся і навярніцеся, каб знішчаныя былі грахі вашыя, 20каб прыйшла ад Пана гадзіна палёгкі, і каб паслаў Ён вам таго, хто быў прадказаны, — Езуса Хрыста, 21якога неба павінна было прыняць да часоў аднаўлення ўсяго, пра што спрадвеку казаў Бог вуснамі сваіх святых прарокаў. 22Майсей сказаў: “Пан Бог дасць вам Прарока з братоў вашых, падобнага да мяне; слухайцеся Яго ва ўсім, што Ён вам скажа. 23І кожны, хто не паслухае таго Прарока, будзе знішчаны ў народзе”. 24І ўсе прарокі, якія прамаўлялі з часоў Самуэля і пасля яго, абвяшчалі дні гэтыя.
25Вы — сыны прарокаў і запавету, які Бог заключыў з айцамі вашымі, кажучы Абрагаму: “Благаслаўлёныя будуць у тваім патомстве ўсе народы зямлі”. 26Для вас найперш Бог уваскрасіў Слугу свайго і паслаў Яго, каб Ён благаславіў вас і адвярнуў кожнага ад беззаконняў вашых».



4 (1-37)

1Калі яны прамаўлялі да народу, падышлі да іх святары і дазорац святыні, і садукеі, 2абураныя тым, што яны навучаюць народ і абвяшчаюць уваскрашэнне ў Езусе. 3І схапілі іх, і кінулі ў вязніцу да раніцы, бо ўжо быў вечар. 4А многія з тых, хто чуў прамову, паверылі. І было каля пяці тысяч мужчын.
5На другі дзень сабраліся іх правадыры, старэйшыны і кніжнікі ў Ерузалеме, 6і першасвятар Анна, і Каяфа, і Ян, і Аляксандр ды іншыя, што былі з роду першасвятарскага. 7Яны паставілі іх пасярэдзіне і пыталіся: «Якою моцаю або чыім імем вы зрабілі гэта?» 8Тады Пётр, напоўнены Духам Святым, сказаў ім: «Правадыры народу і старэйшыны, 9калі нас сёння дапытваюць за добры ўчынак, дзякуючы якому гэты хворы чалавек выздаравеў, 10то няхай будзе вядома вам і ўсяму народу ізраэльскаму, што гэты чалавек стаіць перад вамі здаровы дзякуючы імені Езуса Хрыста, Назараніна, якога вы ўкрыжавалі і якога Бог уваскрасіў з мёртвых.
11Ён — камень, які вы, будаўнікі, адкінулі,
і які стаўся галавою вугла.
12І няма ні ў кім іншым збаўлення, бо няма іншага імя пад небам, дадзенага людзям, у якім мы можам атрымаць збаўленне». 13Бачучы адвагу Пятра і Яна, і даведаўшыся, што гэта людзі непісьменныя і простыя, дзівіліся. І пазналі іх, што яны былі з Езусам. 14Гледзячы на аздароўленага чалавека, які стаяў з імі, нічога не маглі адказаць. 15Загадаўшы ім выйсці з месца пасяджэнняў, раіліся паміж сабою, кажучы: 16«Што нам рабіць з гэтымі людзьмі? Бо яны ўчынілі відавочны цуд, пра які стала вядома ўсім жыхарам Ерузалема. І мы не можам запярэчыць гэтаму. 17Але, каб гэта далей не пашыралася ў народзе, забаронім ім пад пагрозаю, каб не прамаўлялі больш ад гэтага імя да ніводнага чалавека». 18Тады паклікалі іх і забаранілі ім увогуле прамаўляць і навучаць у імя Езуса. 19Але Пётр і Ян адказалі ім: «Падумайце, ці справядліва перад Богам слухацца вас больш, чым Бога? 20Мы не можам маўчаць пра тое, што бачылі і чулі». 21А тыя зноў прыгразілі і адпусцілі іх, таму што з-за людзей не змаглі пакараць іх, бо ўсе славілі Бога за тое, што сталася.
22Бо больш за сорак гадоў было таму чалавеку, з якім стаўся гэты цуд аздараўлення.
23Калі іх адпусцілі, яны прыйшлі да сваіх і паведамілі, што сказалі ім першасвятары і старэйшыны. 24Тыя, выслухаўшы іх, узнялі разам голас да Бога і сказалі: «Валадару, Ты стварыў неба і зямлю, і мора, і ўсё, што ў іх. 25Ты праз Духа Святога вуснамі айца нашага Давіда, слугі Твайго, сказаў:
“Чаму бунтуюцца язычнікі
і народы задумалі марнае?
26Паўсталі каралі зямлі
і валадары сабраліся разам
супраць Пана і супраць Памазаніка Яго”.
27Бо, сапраўды, супраць святога Слугі Твайго Езуса, якога Ты намасціў, сабраліся ў гэтым горадзе Ірад і Понцій Пілат разам з язычнікамі і народам Ізраэля, 28каб учыніць тое, што Твая рука і воля Твая прадвызначыла. 29І цяпер, Пане, паглядзі на пагрозы іхнія і дай слугам Тваім з усёй адвагаю абвяшчаць слова Тваё. 30Выцягні сваю руку дзеля аздараўлення, няхай стануцца знакі і цуды ў імя святога Слугі Твайго Езуса».
31І калі памаліліся, затрэслася месца, на якім яны сабраліся, і ўсе напоўніліся Духам Святым, і адважна абвяшчалі Божае слова.
32Усе тыя, хто паверыў, былі адзіныя сэрцам і душою, і ніхто не называў уласным нічога з маёмасці сваёй, якая належала яму, але ўсё ў іх было супольнае. 33Апосталы з вялікай моцаю давалі сведчанне пра ўваскрасенне Пана Езуса, і ўсе яны мелі вялікую ласку. 34Не было сярод іх нікога, хто б цярпеў нястачу, бо ўсе, хто валодаў зямлёю або дамамі, прадавалі іх 35і прыносілі грошы ад продажу, і клалі да ног Апосталаў. А раздавалася кожнаму паводле патрэбы ягонай. 36Юзаф жа, якога Апосталы называлі Барнабам, што азначае «сын суцяшэння», левіт, родам з Кіпра, 37прадаў зямлю, якую меў, прынёс грошы і паклаў да ног Апосталаў.



5 (1-42)

1Адзін чалавек, па імені Ананія, са сваёй жонкай Сапфірай, прадаў свой набытак 2і ўтаіў з ведама жонкі частку выручаных сродкаў, а частку прынёс і паклаў перад нагамі Апосталаў. 3Але Пётр сказаў: «Ананія, чаму сатана напоўніў тваё сэрца, каб ты зманіў перад Духам Святым і ўтаіў частку сродкаў за зямлю? 4Хіба тое, што ты меў, не было тваім, а прададзенае ці не было ў тваёй уладзе? Чаму ты задумаў гэта ў сваім сэрцы? Ты зманіў не перад людзьмі, а перад Богам!» 5Пачуўшы гэтыя словы, Ананія ўпаў і памёр. І вялікі страх ахапіў усіх, хто чуў гэта. 6Юнакі ўсталі, узялі яго, вынеслі і пахавалі.
7Гадзіны праз тры прыйшла яго жонка, не ведаючы пра тое, што адбылося. 8Пётр спытаўся ў яе: «Скажы мне, ці за столькі вы прадалі зямлю?» Яна адказала: «Так, за столькі». 9Тады Пётр сказаў ёй: «Чаму гэта вы дамовіліся выпрабоўваць Духа Панскага? Вось, на парозе ногі тых, хто пахаваў твайго мужа, — яны вынесуць і цябе». 10Яна адразу ўпала перад яго нагамі і аддала духа. Юнакі ж, калі ўвайшлі, знайшлі яе мёртвай, і вынеслі, і пахавалі каля мужа яе. 11І вялікі страх ахапіў увесь Касцёл і ўсіх, хто чуў гэта.
12Рукамі Апосталаў было ўчынена ў народзе шмат знакаў і цудаў. Усе аднадушна сыходзіліся на ганак Саламона. 13З астатніх жа ніхто не асмельваўся далучыцца да іх, а народ узвялічваў іх. 14Усё больш праз веру далучалася да Пана, мноства мужчын і жанчын, 15так што выносілі хворых на вуліцы і клалі іх на насілках і ложках, каб хоць цень Пятра, калі ён праходзіў, упала на каго-небудзь з іх. 16Сыходзілася таксама ў Ерузалем з навакольных мястэчак мноства людзей, якія прыносілі хворых і апанаваных нячыстымі духамі, і ўсе яны вылечваліся.
17Тады першасвятар і ўсе тыя, хто быў разам з ім, з кола садукеяў, поўныя зайздрасці, 18схапілі Апосталаў і кінулі іх у гарадскую турму. 19Але ноччу анёл Пана адчыніў дзверы вязніцы, вывеў іх і сказаў: 20«Ідзіце і абвяшчайце народу ў святыні ўсе словы жыцця гэтага». 21Яны ж, паслухаўшыся, увайшлі раніцай у святыню і навучалі.
Першасвятар і тыя, хто быў разам з ім, прыйшлі, склікалі Сінэдрыён і ўсіх старэйшын сыноў Ізраэля, і паслалі ў вязніцу, каб прывялі Апосталаў. 22Калі ж слугі прыйшлі, не знайшлі іх у вязніцы. Вярнуўшыся, яны сказалі: 23«Турма была замкнёнай і ў поўнай бяспецы, і варта стаяла пры дзвярах. Аднак, адчыніўшы, мы нікога там не знайшлі». 24Калі дазорац святыні і першасвятары пачулі гэтыя словы, не зразумелі, што сталася. 25Але нехта прыбыў і сказаў ім: «Вось мужы, якіх вы кінулі ў вязніцу, стаяць у святыні і навучаюць народ».
26Тады дазорац пайшоў са слугамі і прывёў іх без прымусу, таму што баяліся народу, каб не закідалі іх камянямі. 27Калі слугі прывялі Апосталаў у Сінэдрыён, першасвятар спытаўся ў іх: 28«Ці не строга забаранілі мы вам навучаць у імя гэтае? І вось вы напоўнілі ўвесь Ерузалем вучэннем вашым і хочаце абвінаваціць нас у крыві таго чалавека». 29Пётр і Апосталы адказалі: «Трэба слухацца Бога больш, чым людзей. 30Бог айцоў нашых уваскрасіў Езуса, якога вы схапілі і павесілі на дрэве. 31Бог узвысіў Яго правіцаю сваёй як Уладара і Збаўцу, каб даць Ізраэлю пакаянне і адпушчэнне грахоў. 32І мы сведкі гэтых слоў, і Дух Святы, якога Бог даў тым, хто паслухмяны Яму». 33Тыя, калі пачулі гэта, разгневаліся і вырашылі іх забіць.
34Адзін з фарысеяў па імені Гамаліэль, настаўнік Закону, паважаны ўсім народам, устаў у Сінэдрыёне і загадаў на хвіліну вывесці гэтых людзей. Пасля сказаў: 35«Мужы ізраэльскія, добра падумайце, што хочаце зрабіць з гэтымі людзьмі. 36Бо нядаўна перад гэтым з’явіўся Тэўда, выдаючы сябе за кагосьці вялікага. Далучылася да яго каля чатырохсот чалавек. Але ён быў забіты, і ўсе, хто слухаў яго, разышліся і зніклі. 37Пасля яго, падчас перапісу, з’явіўся Юда з Галілеі і павёў народ за сабою. Але і ён загінуў, і ўсе, хто слухаўся яго, рассеяліся. 38І цяпер кажу вам: адступіцеся ад гэтых людзей і пакіньце іх. Бо калі гэтая задума і гэтая справа ад людзей, то яна знікне, 39а калі ад Бога, то вы не здолееце знішчыць іх. Каб часам вы не змагаліся з Богам!»
І яны паслухаліся яго. 40Паклікаўшы Апосталаў, збілі іх і забаранілі ім прамаўляць у імя Езуса, і адпусцілі. 41А яны пайшлі з Сінэдрыёна, радуючыся, што былі годныя цярпець знявагу за гэтае імя. 42Не пераставалі кожны дзень навучаць у святыні і па дамах і абвяшчаць Евангелле пра Езуса Хрыста.



6 (1-15)

1У тыя дні, калі колькасць вучняў павялічвалася, эліністы пачалі наракаць на габрэяў, што яны забываюць пра іхніх удоваў у штодзённым служэнні. 2Тады Дванаццаць склікалі ўсіх вучняў і сказалі: «Нягожа, каб мы занядбалі слова Божае і служылі пры сталах. 3Таму, браты, выберыце з вашага ліку сем мужоў добрай славы, поўных Духа і мудрасці, якім даручым гэтую паслугу. 4А мы будзем трываць у малітве і служэнні слова». 5Спадабалася гэта ўсёй грамадзе, і абралі Стэфана, мужа поўнага веры і Духа Святога, і Філіпа, і Прохара, і Міканора, і Тымона, і Пармэна, і Мікалая, празеліта з Антыёхіі, 6якіх паставілі перад Апосталамі. Яны, памаліўшыся, усклалі на іх рукі.
7А слова Божае пашыралася, і значна павялічвалася колькасць вучняў у Ерузалеме. І шмат святароў паверыла.
8Стэфан, поўны ласкі і моцы, чыніў вялікія цуды і знакі сярод народу. 9Некаторыя з сінагогі, называнай лібертынскай і кірынэйскай, і александрыйскай, і некаторыя з Цыліцыі і Азіі паўсталі і пачалі спрачацца са Стэфанам. 10Але не маглі супрацьстаяць мудрасці і Духу, з якімі ён прамаўляў. 11Тады яны падгаварылі людзей, каб казалі: «Мы чулі, як ён блюзнерыць супраць Майсея і Бога». 12І падбухторылі народ, старэйшых і кніжнікаў, і, напаўшы, схапілі яго і павялі ў Сінэдрэён. 13Паставілі ілжывых сведкаў, якія казалі: «Гэты чалавек не перастае блюзнерыць супраць святога месца і Закона. 14Мы чулі, як ён казаў, што гэты Езус Назаранін зруйнуе гэтае месца і зменіць звычаі, якія перадаў нам Майсей».
15І ўсе, хто сядзеў у Сінэдрыёне, уважліва глядзелі на яго і бачылі аблічча ягонае, падобнае да аблічча анёла.



7 (1-60)

1Тады першасвятар сказаў: «Ці гэта так?» 2І Стэфан адказаў: «Браты і айцы, паслухайце. Бог славы аб’явіўся айцу нашаму Абрагаму, калі ён быў у Месапатаміі, перш чым пасяліцца ў Харане. 3І сказаў яму: “Выйдзі з зямлі сваёй, ад сваякоў сваіх і пайдзі ў зямлю, якую Я пакажу табе”. 4Тады ён выйшаў з халдэйскай зямлі і пасяліўся ў Харане. Адтуль пасля смерці ягонага бацькі Бог перасяліў яго на тую зямлю, дзе вы цяпер жывяце. 5І не даў яму там спадчыны нават на крок, але абяцаў даць яе ва ўладанне яму і ягоным нашчадкам, хоць у яго яшчэ не было дзіцяці. 6Бог сказаў яму, што нашчадкі яго будуць прышлымі на чужой зямлі, і будуць нявольнікамі, і будуць прыгнятаць іх чатырыста гадоў. 7Але Бог сказаў: “Я буду судзіць народ, якому яны будуць служыць; а потым яны выйдуць і будуць служыць мне на гэтым месцы”. 8І заключыў з ім запавет абразання. І так ён стаў бацькам Ісаака, і абрэзаў яго на восьмы дзень. Ісаак стаў бацькам Якуба, а Якуб – дванаццаці патрыярхаў. 9А патрыярхі праз зайздрасць прадалі Юзафа ў Егіпет, але Бог быў з ім 10і вызваліў яго ад усякага ўціску, і адарыў яго ласкай і мудрасцю ў вачах фараона, караля егіпецкага, і паставіў яго кіраўніком над Егіптам і над усім яго домам. 11Тады прыйшоў голад на ўвесь Егіпет і Канаан і вялікая бяда, і не знаходзілі айцы нашы ежы. 12Калі ж Якуб пачуў, што ў Егіпце ёсць збожжа, паслаў туды айцоў нашых першы раз. 13А на другі раз Юзаф адкрыўся сваім братам, і фараон даведаўся пра ягоны род. 14Тады Юзаф паслаў паклікаць свайго бацьку Якуба і ўсю сваю сям’ю, што налічвала семдзесят пяць асоб. 15Якуб прыйшоў у Егіпет, і памёр там сам і айцы нашы. 16І перанеслі іх у Сіхем, і паклалі ў грабніцу, якую Абрагам купіў за цану срэбра ў сыноў Эмора ў Сіхеме.
17Паводле таго, як набліжаўся час абяцання, якое Бог даў Абрагаму, разрастаўся і памнажаўся народ у Егіпце, 18пакуль не паўстаў новы кароль Егіпта, які не ведаў Юзафа. 19Ён, хітруючы супраць народу нашага, крыўдзіў айцоў нашых, прымушаючы іх кідаць сваіх немаўлят, каб яны не выжывалі. 20У гэты час нарадзіўся Майсей, і ён быў любы Богу. Тры месяцы яго кармілі ў доме бацькі. 21А калі яго кінулі, дачка фараона ўзяла яго і выхавала яго сабе, як сына. 22І навучылі Майсея ўсёй егіпецкай мудрасці, і быў ён магутны ў словах і ўчынках. 23Калі споўнілася яму сорак гадоў, ён вырашыў наведаць сваіх братоў, сыноў Ізраэля. 24І ўбачыўшы, як адзін з іх зазнае крыўду, заступіўся, і адпомсціў за пакрыўджанага, забіўшы егіпцяніна. 25Ён думаў, што яго браты зразумеюць, што Бог дае ім вызваленне ягонай рукой, але яны не зразумелі. 26На наступны дзень, калі яны біліся між сабой, ён з’явіўся перад імі ды схіляў іх да міру, кажучы: “Мужы, вы ж браты, нашто крыўдзіце адзін аднаго?” 27Але той, што крыўдзіў бліжняга, адштурхнуў яго са словамі: “Хто паставіў цябе правадыром і суддзёй над намі? 28Ці ты хочаш забіць мяне, як учора забіў егіпцяніна?” 29Ад гэтых слоў Майсей уцёк і стаў чужынцам у зямлі Мадыям, дзе ад яго нарадзіліся два сыны.
30Калі прайшло сорак гадоў, у пустыні ля гары Сінай яму з’явіўся анёл Пана ў палаючым кусце. 31Убачыўшы гэта, Майсей здзівіўся бачанню, а калі падышоў прыгледзецца, прагучаў голас Пана: 32“Я — Бог айцоў тваіх, Бог Абрагама, і Ісаака, і Якуба”. Майсей затрымцеў і не адважваўся глядзець. 33І сказаў яму Пан: “Здымі сандалі з ног тваіх, бо месца, на якім стаіш, — гэта святая зямля. 34Я бачу прыгнёт майго народу ў Егіпце, і стогны яго Я пачуў, і зышоў, каб вызваліць іх. А цяпер падыдзі, Я пашлю цябе ў Егіпет”.
35Таго Майсея, якога яны адкінулі, сказаўшы, “хто паставіў цябе правадыром і суддзёй”, Бог паслаў як правадыра і вызваліцеля праз руку анёла, які з’явіўся яму ў кусце. 36Гэта ён вывеў іх, робячы цуды і знакі ў егіпецкай зямлі, і на Чырвоным моры, і на пустыні сорак гадоў. 37Гэта той Майсей, які сказаў сынам Ізраэля: “Бог узніме вам Прарока, падобнага да мяне, з ліку вашых братоў”. 38Гэта той, хто быў на сходзе ў пустыні з анёлам, які гаварыў з ім на гары Сінай, гэта ён быў з айцамі нашымі і прыняў жывыя словы, каб перадаць іх нам. 39Гэта яго не хацелі слухацца айцы нашыя, але адкінулі яго і звярнулі сэрцы свае да Егіпта, 40кажучы Аарону: “Зрабі нам багоў, якія б ішлі перад намі, бо мы не ведаем, што сталася з тым Майсеем, які вывеў нас з егіпецкай зямлі”. 41І зрабілі ў тыя дні цяльца, і прыносілі ахвяры ідалу, і радаваліся справе сваіх рук. 42Тады Бог адвярнуўся ад іх і аддаў іх, каб служылі яны войску нябеснаму, як напісана ў кнізе Прарокаў:
“Дом Ізраэля, ці прыносілі вы Мне жывёлу забітую і ахвяры
на пустыні сорак гадоў?
43Вы ўзнялі намёт Молаха
і зорку бога вашага Рэфана,
выявы, якія вы зрабілі, каб пакланяцца ім.
Праз гэта Я перасялю вас за Бабілён”.
44У нашых айцоў была ў пустыні скінія сведчання, як пажадаў той, хто загадаў Майсею зрабіць яе паводле ўзору, які ўбачыў. 45І нашыя айцы, атрымаўшы яе, прынеслі яе з Езусам Навінам ва ўладанні язычнікаў, якіх Бог прагнаў ад аблічча айцоў нашых аж да дзён Давіда, 46які знайшоў ласку ў вачах Бога і папрасіў знайсці жыллё для дому Якуба. 47Саламон жа пабудаваў Яму дом. 48Аднак Найвышэйшы не жыве ў тым, што зроблена рукамі, як гаворыць прарок:
49“Неба — Мой трон,
а зямля — падножжа Маіх ног.
Які ж дом пабудуеце для Мяне, — кажа Пан, —
або якое месца адпачынку Майго?
50Ці ж не Мая рука стварыла ўсё гэта?”
51Вы з цвёрдым каркам, з неабрэзаным сэрцам і вушамі, вы заўсёды працівіліся Духу Святому; як айцы вашыя, так і вы. 52Каго з прарокаў не пераследавалі айцы вашыя? І забілі тых, хто прадказваў прыйсце Справядлівага, здраднікамі і забойцамі якога цяпер сталіся вы, 53якія атрымалі Закон праз пасрэдніцтва анёлаў, але не захоўвалі яго».
54Калі яны слухалі гэта, запалалі гневам у сэрцах сваіх і скрыгаталі на яго зубамі. 55Стэфан жа, напоўнены Духам Святым, паглядзеў на неба і ўбачыў славу Божую і Езуса, які стаяў праваруч Бога, 56і сказаў: «Вось бачу нябёсы раскрытыя і Сына Чалавечага, які стаіць праваруч Бога». 57Але яны, закрычаўшы моцным голасам, заткнулі вушы свае і кінуліся на яго ўсе разам. 58І вывеўшы за горад, пачалі каменаваць. А сведкі паклалі адзежу сваю каля ног юнака, якога звалі Саўл. 59І каменавалі Стэфана, які маліўся, кажучы: «Пане Езу, прымі дух мой». 60І, упаўшы на калені, ён усклікнуў моцным голасам: «Пане, не лічы ім граху гэтага». І, сказаўшы гэта, памёр.



8 (1-40)

1А Саўл быў згодны з ягоным забойствам. У той дзень пачаўся вялікі пераслед Касцёла ў Ерузалеме. Усе, акрамя Апосталаў, разышліся па краінах Юдэі і Самарыі. 2Пахавалі Стэфана пабожныя людзі і ўчынілі вялікі плач па ім. 3А Саўл нішчыў Касцёл, уваходзіў у дамы, забіраючы мужчын і жанчын і кідаючы іх у вязніцу.
4Тыя ж, хто рассеяўся, хадзілі, абвяшчаючы слова Евангелля.
5Філіп жа прыйшоў у самарыйскі горад і абвяшчаў там Хрыста. 6А людзі згодна слухалі, што казаў Філіп, чуючы і бачучы ўчыненыя ім знакі. 7Бо з многіх апантаных выходзілі з вялікім крыкам нячыстыя духі, і шмат паралізаваных і кульгавых было аздароўлена. 8І была вялікая радасць у тым горадзе.
9Быў нейкі чалавек, па імені Сымон, які раней у тым жа горадзе займаўся чарадзействам і здзіўляў народ Самарыі, выдаючы сябе за кагосьці вялікага. 10Усе, ад малога да вялікага, прыслухоўваліся да яго, кажучы: «Гэты ёсць той моцай Божай, якая завецца вялікай». 11А слухаліся яго, бо ён доўгі час здзіўляў іх чарадзействам. 12Калі ж яны паверылі Філіпу, які абвяшчаў Евангелле пра Валадарства Божае і імя Езуса Хрыста, мужчыны і жанчыны ахрысціліся. 13Паверыў і сам Сымон і, прыняўшы хрост, трымаўся Філіпа; убачыўшы знакі і цуды, ён моцна дзівіўся.
14Калі ж Апосталы ў Ерузалеме пачулі, што Самарыя прыняла слова Божае, паслалі да іх Пятра і Яна, 15якія, прыйшоўшы, памаліліся за іх, каб яны прынялі Духа Святога, 16таму што Ён яшчэ не сыходзіў ні на кога з іх, бо яны былі толькі ахрышчаныя ў імя Пана Езуса. 17Тады Апосталы ўскладалі на іх рукі, і яны атрымлівалі Духа Святога.
18Калі ж Сымон убачыў, што праз ускладанне рук Апосталаў удзяляецца Дух Святы, прынёс ім грошы, 19кажучы: «Дайце і мне такую ўладу, каб кожны, на каго ўскладу рукі, атрымаў Духа Святога». 20Але Пётр сказаў яму: «Срэбра тваё няхай будзе з табой на пагібель, бо ты думаў за грошы набыць дар Божы. 21Няма табе ў гэтым ні часткі, ні долі, бо тваё сэрца няшчырае перад Богам. 22Таму адвярніся ад свайго зла і прасі Пана, можа тады даравана будзе табе задума сэрца твайго. 23Бо я бачу, што ты напоўнены горкай жоўцю і знаходзішся ў путах несправядлівасці». 24Сымон адказаў: «Маліцеся за мяне да Пана, каб не напаткала мяне нішто са сказанага вамі». 25Тады яны, даўшы сведчанне і абвясціўшы слова Пана, пайшлі назад у Ерузалем і абвяшчалі Евангелле ў многіх самарыйскіх паселішчах.
26Анёл Пана сказаў Філіпу: «Устань і ідзі на поўдзень на дарогу, што вядзе з Ерузалема ў Газу; яна пустая». 27І, устаўшы, ён пайшоў. І вось, муж эфіопскі, еўнух, вяльможа Кандакі, каралевы эфіопаў, пастаўлены над усімі яе скарбамі, які прыязджаў у Ерузалем, каб пакланіцца Богу, 28вяртаўся і, седзячы на сваёй павозцы, чытаў прарока Ісаю. 29Дух сказаў Філіпу: «Падыдзі і далучыся да яго павозкі». 30Калі Філіп падбег, пачуў, што той чытае прарока Ісаю, і запытаўся: «Ці разумееш, што чытаеш?» 31Той адказаў: «Як жа магу разумець, калі ніхто не павучыў мяне?» І папрасіў Філіпа падняцца і сесці з ім. 32А ўрывак з Пісання, якое ён чытаў, быў такі:
«Як авечка, якую вядуць на зарэз,
як ягня, што маўчыць перад тымі, хто стрыжэ яго,
так і ён не адкрыў вуснаў сваіх.
33У пакоры сваёй быў асуджаны;
і хто раскажа пра ягоны род?
Бо забіраюць з зямлі жыццё ягонае».
34Еўнух спытаўся ў Філіпа: «Прашу цябе, скажы, пра каго гэта кажа прарок? Ці пра сябе, ці пра каго іншага?» 35Тады Філіп раскрыў вусны свае і, пачынаючы з гэтага месца Пісання, абвяшчаў яму Евангелле пра Езуса. 36Калі яны ехалі па дарозе, наблізіліся да нейкай вады. І еўнух сказаў: «Вось вада. Што перашкаджае мне ахрысціцца?» (37) 38І загадаў спыніць павозку. І сышлі абодва, Філіп з еўнухам, у ваду. І Філіп ахрысціў яго. 39Калі яны выйшлі з вады, Дух Пана падхапіў Філіпа. І еўнух ужо больш не бачыў яго. І працягваў шлях свой, радуючыся. 40А Філіп прыбыў у Азот і, ідучы, абвяшчаў Евангелле ва ўсіх гарадах, пакуль не прыйшоў у Цэзарэю.



9 (1-43)

1Саўл усё яшчэ жыў пагрозамі і забойствамі вучняў Пана. Ён прыйшоў да першасвятара 2і папрасіў у яго лісты да сінагогаў у Дамаску, каб, калі знойдзе якіх-небудзь прыхільнікаў гэтага шляху, мужчын ці жанчын, мог звязаць іх і прывесці ў Ерузалем. 3Калі ён падчас падарожжа набліжаўся да Дамаска, раптам святло з неба асвятліла яго. 4Ён упаў на зямлю і пачуў голас, які казаў яму: «Саўл, Саўл, чаму ты пераследуеш Мяне?» 5Ён жа сказаў: «Хто Ты, Пане?» А той адказаў: «Я Езус, якога ты пераследуеш. 6Устань і ідзі ў горад, там скажуць табе, што ты павінен зрабіць». 7Людзі, якія ішлі разам з ім, анямелі, бо чулі голас, але нікога не бачылі. 8Саўл падняўся з зямлі і, хоць вочы былі адкрытыя, нікога не бачыў. Узяўшы за руку, павялі яго ў Дамаск. 9Тры дні ён не бачыў і не еў, і не піў.
10У Дамаску быў адзін вучань па імені Ананія. Пан аб’явіўся яму і сказаў: «Ананія». А ён адказаў: «Гэта я, Пане». 11Пан сказаў яму: «Устань і ідзі на вуліцу, якая завецца Простай, і спытайся ў доме Юды пра Саўла з Тарса, бо ён цяпер моліцца». 12I ўбачыў Саўл у аб’яўленні чалавека па імені Ананія, які ўвайшоў і ўсклаў на яго рукі, каб ён зноў мог бачыць. 13Адказаў Ананія: «Пане, шмат ад каго я чуў пра гэтага чалавека, колькі ён учыніў зла Тваім святым у Ерузалеме. 14I тут ён мае ад першасвятароў уладу зняволіць усіх, хто заклікае імя Тваё». 15Але Пан сказаў яму: «Ідзі, бо гэты чалавек — маё выбранае начынне. Ён занясе імя Маё народам, каралям і сынам Ізраэля. 16Я пакажу яму, колькі ён павінен выцерпець дзеля Майго імя». 17Тады пайшоў Ананія і ўвайшоў у дом. І, усклаўшы на яго рукі, сказаў: «Браце Саўле, Пан Езус, які з’явіўся табе на дарозе, якою ты ішоў, паслаў мяне, каб ты зноў мог бачыць і напоўніўся Духам Святым». 18І адразу нібы луска спала з вачэй ягоных, і стаў бачыць, падняўся і быў ахрышчаны. 19А калі спажыў ежу, набраўся сілы.
Некалькі дзён Саўл быў з вучнямі ў Дамаску. 20І адразу пачаў абвяшчаць у сінагогах пра Езуса, што Ён Сын Божы. 21І ўсе, хто чуў, здзіўляліся і казалі: «Ці не той гэта, які пераследаваў у Ерузалеме вызнаўцаў імені гэтага? І сюды прыйшоў ён для таго, каб зняволіць іх і прывесці да першасвятароў». 22Але Саўл умацоўваўся яшчэ больш і прыводзіў у замяшанне юдэяў, якія жылі ў Дамаску, даказваючы, што Езус ёсць Месіяй. 23Калі прайшло багата дзён, юдэі вырашылі забіць яго. 24Але Саўл даведаўся пра іх намер. А яны ўдзень і ўначы пільнавалі ў брамах, каб забіць яго. 25Тады вучні ўзялі яго ўначы і спусцілі ў кашы праз мур.
26Калі ж ён прыйшоў у Ерузалем, спрабаваў далучыцца да вучняў, але ўсе баяліся яго і не верылі, што ён вучань. 27Тады Барнаба ўзяў яго і прывёў да Апосталаў і расказаў ім, як у дарозе ён убачыў Пана, і што Пан сказаў яму, і як у Дамаску адважна прапаведаваў у імя Езуса. 28Як разам з імі ён выходзіў і ўваходзіў у Ерузалем, і адважна прапаведаваў у імя Пана. 29Размаўляў таксама і спрачаўся з эліністамі, якія хацелі забіць яго. 30Даведаўшыся пра гэта, браты адвялі яго ў Цэзарэю і паслалі ў Тарс.
31А Касцёл па ўсёй Юдэі, Галілеі і Самарыі меў спакой, развіваўся і жыў у боязі перад Панам, і напаўняўся суцяшэннем Духа Святога.
32Калі Пётр абыходзіў усіх, прыйшоў таксама да святых, якія жылі ў Ліддзе. 33Там ён знайшоў аднаго чалавека па імені Энэй, які ўжо восем гадоў ляжаў у ложку паралізаваны. Пётр сказаў яму: 34«Энэй, Езус Хрыстус аздараўляе цябе, устань і засцялі свой ложак». І той адразу ўстаў. 35І бачылі яго ўсе, хто жыў у Ліддзе і Сароне, і навярнуліся да Пана.
36У Яфе была адна вучаніца па імені Табіта, што азначае «сарна». Яна рабіла шмат добрых учынкаў і раздавала міласціну. 37У тыя дні яна захварэла і памерла. Яе абмылі і паклалі ў святліцы. 38Лідда была недалёка ад Яфы, і калі вучні даведаліся, што Пётр там, паслалі да яго двух мужоў з просьбаю: «Прыйдзі неадкладна да нас!» 39Пётр устаў і пайшоў з імі. А калі ён прыбыў, увялі яго ў святліцу. Усе ўдовы абступілі яго з плачам і паказвалі яму тунікі і вопраткі, якія рабіла Сарна, жывучы з імі. 40Пётр, адправіўшы ўсіх са святліцы, стаў на калені і памаліўся. Затым павярнуўся да цела і сказаў: «Табіта, устань!» Яна адкрыла свае вочы і, убачыўшы Пятра, села. 41Ён падаў ёй руку і падняў яе. Тады паклікаў святых і ўдоваў, і яны ўбачылі яе жывую.
42Пра гэта стала вядома ва ўсёй Яфе, і многія паверылі ў Пана. 43Пётр жа даволі доўга заставаўся ў Яфе ў нейкага Сымона, гарбара.



10 (1-48)

1Быў у Цэзарэі адзін чалавек па імені Карнэлій, сотнік, з кагорты, што называлася Італьскай, 2пабожны і багабойны з усім домам сваім. Ён даваў вялікую міласціну і заўсёды маліўся Богу. 3Каля дзевятай гадзіны дня ён выразна бачыў у візіі анёла Божага, які прыйшоў да яго і сказаў: «Карнэлій». 4Ён паглядзеў на яго і, спалохаўшыся, сказаў: «Што, Пане?» Той адказаў: «Твае малітвы і твая міласціна былі згаданыя перад Богам. 5А цяпер пашлі людзей ў Яфу і пакліч Сымона, які завецца Пятром. 6Ён гасціць у аднаго гарбара Сымона, які мае дом каля мора. Ён скажа табе, што рабіць». 7Калі анёл, які гаварыў з ім, адышоў, ён паклікаў дваіх сваіх слуг і багабойнага жаўнера, якія прыслугоўвалі яму, 8і, расказаўшы ім усё, паслаў іх у Яфу.
9На другі дзень, калі яны ішлі і набліжаліся да горада, Пётр каля шостай гадзіны падняўся на дах дома памаліцца. 10Аднак адчуў голад і захацеў пад’есці. Пакуль гатавалі яму, ён меў візію. 11Убачыў неба раскрытае і нейкае начынне, быццам вялікае палатно, прывязанае за чатыры куты, што спускалася на зямлю. 12У ім былі ўсякія чацвяраногія жывёлы, і паўзуны, і нябесныя птушкі. 13І прамовіў голас да яго: «Уставай, Пётр, забівай і еш!» 14Але Пётр сказаў: «Ні ў якім разе, Пане, бо я ніколі не еў нічога апаганенага і нячыстага». 15Ізноў другі раз голас сказаў яму: «Тое, што Бог ачысціў, не называй апаганеным». 16Так было тройчы, і начынне адразу паднялося ў неба. 17Калі ж Пётр разважаў, што магла б азначаць гэтая візія, якую бачыў, вось мужы, пасланыя Карнэліем, распытаўшыся пра дом Сымона, спыніліся ля варот 18і спыталіся, крыкнуўшы, ці тут гасціць Сымон, які завецца Пятром. 19Калі Пётр разважаў пра бачанне, Дух сказаў яму: «Вось, тры чалавекі шукаюць цябе. 20Устань, спусціся і ідзі з імі без ніякіх ваганняў, бо Я паслаў іх». 21Пётр, спусціўшыся да гэтых людзей, сказаў: «Я той, каго вы шукаеце. Дзеля чаго вы прыйшлі?» 22Яны ж сказалі: «Карнэлій, сотнік, муж праведны і багабойны, за якога засведчыць увесь юдэйскі народ, атрымаў наказ праз святога анёла, каб паклікаць цябе ў свой дом і паслухаць тваіх слоў». 23Тады ён паклікаў іх і пачаставаў.
Назаўтра ўстаў і адправіўся з імі. Некаторыя браты з Яфы пайшлі разам з ім. 24На наступны дзень ён прыбыў у Цэзарэю. Карнэлій жа чакаў іх, паклікаўшы сваіх родных і блізкіх сяброў. 25Калі Пётр уваходзіў, Карнэлій выйшаў яму насустрач і, упаўшы да ног, пакланіўся яму. 26Пётр падняў яго, кажучы: «Устань, я таксама чалавек». 27І, размаўляючы з ім, увайшоў і ўбачыў шмат сабраных. 28Ён сказаў ім: «Ведаеце, што юдэю нельга мець зносіны або сустракацца з чужынцам. Але Бог адкрыў мне, каб я не лічыў ніводнага чалавека апаганеным ці нячыстым. 29Таму я без ваганняў прыйшоў на заклік. Дык пытаюся: для якой справы вы паклікалі мяне?» 30І Карнэлій адказаў: «Чатыры дні аж да гэтай гадзіны я пасціў, і а дзявятай маліўся ў сваім доме. І вось, перада мной з’явіўся муж у бліскучым адзенні 31і сказаў: “Карнэлій, твая малітва пачута і твае міласціны былі згаданыя перад Богам. 32Таму пашлі ў Яфу і пакліч Сымона, які завецца Пятром. Ён гасціць у доме гарбара Сымона каля мора”. 33Я адразу паслаў да цябе, а ты добра зрабіў, што прыйшоў. Цяпер мы ўсе стаім перад Богам, каб пачуць усё, што загадаў табе Пан».
34Пётр, адкрыўшы вусны свае, сказаў: «Сапраўды разумею, што Бог не зважае на асобу, 35але ў кожным народзе даспадобы Яму той, хто баіцца Яго і паступае справядліва. 36Ён паслаў сваё слова сынам Ізраэля, абвяшчаючы Добрую Навіну аб спакоі праз Езуса Хрыста, які ёсць Панам усіх. 37Вы ведаеце, што адбывалася па ўсёй Юдэі, пачынаючы ад Галілеі, пасля хросту, абвешчанага Янам. 38Як Бог намасціў Духам Святым і моцай Езуса з Назарэта, які хадзіў, робячы дабро і аздараўляючы ўсіх, апанаваных д’яблам, бо з Ім быў Бог. 39I мы — сведкі ўсяго, што Ён зрабіў у краіне юдэйскай і ў Ерузалеме. Яго забілі, павесіўшы на дрэве. 40А Бог уваскрасіў Яго на трэці дзень і дазволіў Яму з’явіцца 41не ўсяму народу, але нам, сведкам, выбраным раней Богам, якія елі і пілі разам з Ім пасля ўваскрасення Ягонага. 42Наказаў нам таксама абвяшчаць народу і сведчыць, што Ён прызначаны Богам суддзя жывых і памерлых. 43Пра Яго ўсе прарокі сведчаць, што кожны, хто верыць у Яго, атрымае адпушчэнне грахоў праз імя Ягонае».
44Калі Пётр казаў яшчэ гэтыя словы, Дух Святы сышоў на ўсіх, хто слухаў слова. 45І вернікі з абрэзаных, якія прыйшлі разам з Пятром, здзівіліся, што дар Духа Святога выліўся і на язычнікаў. 46Бо чулі, як тыя размаўлялі мовамі і славілі Бога. Тады сказаў Пётр: 47«Ці можа хто забараніць хрысціцца вадою тым, хто атрымаў Духа Святога, як і мы?» 48І загадаў ахрысціць іх у імя Езуса Хрыста. Потым яны прасілі яго застацца на некалькі дзён.



11 (1-30)

1Апосталы і браты, якія былі ў Юдэі, даведаліся, што і язычнікі прынялі слова Божае. 2Калі Пётр увайшоў у Ерузалем, абрэзаныя дакаралі яго, кажучы: 3«Да неабрэзаных ты хадзіў і еў з імі!»
4Пётр пачаў ім тлумачыць па парадку, кажучы: 5«Я быў у горадзе Яфе і маліўся. І ў візіі ўбачыў аб’яўленне: нейкае начынне, нібы вялікае палатно, чатырма канцамі спускалася з неба. І наблізілася аж да мяне. 6Я ўважліва прыгледзеўся да яго і ўбачыў чацвераногіх зямных звяроў, паўзуноў і птушак нябесных. 7І пачуў голас, які казаў мне: “Уставай, Пётр, забівай ды еш!” 8Але я сказаў: “Ні ў якім разе, Пане, бо ніколі нішто апаганенае ці нячыстае не ўваходзіла ў вусны мае!” 9Голас з неба другі раз адказаў мне: 10“Што Бог ачысціў, таго не называй нячыстым”. Гэта было тройчы, і зноў усё было забрана ў неба. 11І вось, у тую самую хвіліну тры чалавекі, пасланыя да мяне з Цэзарэі, з’явіліся каля дому, у якім мы былі. 12Дух сказаў мне ісці разам з імі без ваганняў. Пайшлі са мною і гэтыя шэсць братоў. І ўвайшлі мы ў дом таго чалавека. 13Ён нам расказаў, што ўбачыў у сваім доме анёла, які сказаў яму: “Пашлі ў Яфу і пакліч Сымона, якога завуць Пётр. 14Ён абвесціць табе словы, якімі збавішся ты і ўвесь твой дом”. 15А калі я пачаў прамаўляць, сышоў на іх Дух Святы, як і на нас спачатку. 16Тады я ўспомніў слова Пана, як Ён казаў: “Ян хрысціў вадою, а вы будзеце ахрышчаныя Духам Святым”. 17Калі Бог даў ім такі самы дар, як і нам, якія паверылі ў Пана Езуса Хрыста, то хто я такі, каб пярэчыць Богу?»
18Калі пачулі гэта, супакоіліся і праславілі Бога, кажучы: «Вось жа і язычнікам даў Бог пакаянне дзеля жыцця».
19Тыя, хто рассеяўся з-за ганенняў, што сталіся пасля Стэфана, дайшлі аж да Фінікіі, Кіпра і Антыёхіі, і нікому, апроч юдэяў, не абвяшчалі слова. 20Некаторыя з іх былі з Кіпра і Кірынэі. Яны прыйшлі ў Антыёхію і прамаўлялі 15таксама да грэкаў, абвяшчаючы Евангелле пра Пана Езуса. 21І рука Пана была з імі, і вялікае мноства паверыла і навярнулася да Пана.
22Вестка пра іх дайшла да Касцёла ў Ерузалеме. І паслалі Барнабу ў Антыёхію. 23Калі ён прыйшоў і ўбачыў дзеянне ласкі Божай, узрадаваўся і заахвочваў усіх, каб шчырым сэрцам трывалі ў Пану. 24Ён быў муж добры, поўны Духа Святога і веры. І шмат людзей прыхілілася да Пана. 25Потым Барнаба пайшоў у Тарс шукаць Саўла і, 26калі знайшоў яго, прывёў у Антыёхію. Увесь год яны працавалі разам у Касцёле і навучалі вялікую колькасць людзей. У Антыёхіі ўпершыню вучні былі названыя хрысціянамі.
27У тыя дні прарокі прыбылі з Ерузалема ў Антыёхію. 28Адзін з іх, па імені Агаў, устаў і, натхнёны Духам, прадказаў, што па ўсім свеце пачнецца вялікі голад. Ён і настаў пры імператары Клаўдыі. 29Тады вучні вырашылі, што кожны паводле сваіх магчымасцяў пашле дапамогу братам, якія жылі ў Юдэі. 30І зрабілі гэта, паслаўшы сабранае старэйшым праз Барнабу і Саўла.



12 (1-25)

1У той час кароль Ірад пачаў пераследаваць некаторых з Касцёла. 2Забіў Якуба, брата Яна, мячом. 3А калі ўбачыў, што гэта спадабалася юдэям, схапіў таксама і Пятра. А былі дні Праснакоў. 4І затрымаўшы яго, пасадзіў у вязніцу і загадаў чатыром чацвёркам жаўнераў вартаваць яго, маючы намер пасля Пасхі выдаць яго народу. 5Так Пятра вартавалі ў вязніцы, а Касцёл рупліва маліўся за яго да Бога. 6У тую ноч, калі Ірад хацеў выдаць яго, ён спаў паміж двума жаўнерамі, скаваны падвойнымі ланцугамі, і ахоўнікі каля брамы вартавалі вязніцу. 7І вось анёл Пана з’явіўся перад ім, і святло заззяла ў цямніцы. Штурхнуўшы Пятра ў бок, разбудзіў яго і сказаў: «Уставай хутчэй!» І ланцугі апалі з рук ягоных. 8Сказаў яму анёл: «Падперажыся і завяжы свае сандалі!» І зрабіў так. Пасля сказаў яму: «Адзень плашч свой і ідзі за мною!» 9Калі выйшаў, пайшоў следам за ім, не ведаючы, ці праўдзівае тое, што робіць анёл. Думаў жа, што гэта з’ява.
10Мінуўшы першую і другую варту, яны падышлі да жалезнай брамы, што вяла ў горад, якая сама адчынілася перад імі. Выйшаўшы, яны прайшлі адну вуліцу, і раптам анёл пакінуў яго. 11Тады Пётр, апрытомнеўшы, сказаў: «Цяпер сапраўды ведаю, што Пан паслаў анёла свайго і ўратаваў мяне ад рукі Ірада і ад усяго, што задумаў народ юдэйскі». 12Зразумеўшы гэта, ён прыйшоў да дома Марыі, маці Яна, якога звалі Маркам, дзе многія сабраліся на малітве. 13Калі Пётр пастукаў у дзверы брамы, выйшла спытацца служанка па імені Рода. 14Пазнаўшы голас Пятра, яна ад радасці не адчыніла браму, а пабегла сказаць, што Пётр стаіць ля брамы. 15Яны ж сказалі ёй: «Ты звар’яцела!» Але яна настойвала, што так ёсць. Яны ж казалі: «Гэта яго анёл». 16Тым часам Пётр стукаў далей. А калі адчынілі, убачылі яго і здзівіліся. 17Ён жа, даўшы знак рукою, каб маўчалі, расказаў, як Пан вывеў яго з вязніцы. Потым сказаў: «Паведаміце пра гэта Якубу і братам». Затым выйшаў і адправіўся ў іншае месца.
18Калі настаў дзень, сярод жаўнераў пачалося немалое хваляванне ад таго, што здарылася з Пятром. 19Ірад жа, пашукаўшы яго і не знайшоўшы, аддаў вартаўнікоў пад суд і загадаў зняволіць, а сам накіраваўся з Юдэі ў Цэзарэю і спыніўся там.
20Ірад быў раззлаваны на жыхароў Тыра і Сідона. Тады яны з агульнай згоды прыйшлі да яго. Дабіўшыся прыхільнасці Бласта, каралеўскага ўрадніка, прасілі міру, таму што іх краіна кармілася ад каралеўскай. 21У вызначаны дзень Ірад, апрануўшыся ў каралеўскія шаты, сеў на ўзвышэнні і прамаўляў да іх. 22А народ усклікаў: «Гэта голас Бога, а не чалавека!» 23Але раптам анёл Пана ўдарыў яго, бо ён не аддаў хвалы Богу. І, з’едзены чарвякамі, ён аддаў духа.
24Слова ж Божае расло і пашыралася. 25Барнаба і Саўл, выканаўшы сваё служэнне ў Ерузалеме, вярнуліся і ўзялі з сабою Яна, якога звалі таксама Маркам.



13 (1-52)

1У Касцёле Антыёхіі прарокамі і настаўнікамі былі: Барнаба і Сымон, якога звалі таксама Нігер, і Люцый Кірынэец, і Манаэн, які выхоўваўся разам з тэтрархам Ірадам, і Саўл. 2Калі яны служылі Пану і пасцілі, Дух Святы сказаў: «Вылучыце мне Барнабу і Саўла на справу, да якой Я іх паклікаў». 3Тады, пасля посту і малітвы, яны ўсклалі на іх рукі і адпусцілі іх.
4А яны, пасланыя Духам Святым, прыбылі ў Сэлеўкію. Адтуль паплылі на Кіпр. 5І калі былі ў Саламіне, абвяшчалі Божае слова ў сінагогах юдэйскіх. Мелі таксама Яна памочнікам. 6Прайшоўшы ўвесь востраў аж да Пафаса, яны знайшлі нейкага чалавека, чарадзея, ілжэпрарока, юдэя, якога звалі Бар-Езус. 7Ён быў разам з праконсулам Сергіем Паўлам, чалавекам разумным. Ён, паклікаўшы Барнабу і Саўла, пажадаў пачуць слова Божае. 8Але выступіў супраць іх Ялім, гэта значыць «чарадзей», бо так перакладаецца яго імя, і намагаўся адвярнуць праконсула ад веры. 9Аднак Саўл, ён жа Павел, напоўнены Духам Святым, паглядзеў на яго 10і сказаў: «Сын д’ябла, поўны ўсякага подступу і зладзейства, вораг усякай праўды, ці перастанеш ты зводзіць з простых шляхоў Пана? 11І вось цяпер рука Пана на табе: будзеш невідушчы і не ўбачыш сонца нейкі час». І адразу ахапіў яго змрок і цемра, і ён пачаў хадзіць наўкола, шукаючы павадыра. 12Калі ж праконсул убачыў, што адбылося, паверыў, здзіўлены вучэннем Пана.
13Калі Павел і тыя, хто быў з ім, адплылі з Пафаса, прыбылі ў Пэргэ, што ў Памфіліі. Але Ян пакінуў іх і вярнуўся ў Ерузалем. 14Яны ж прайшлі Пэргэ і прыбылі ў Антыёхію Пісідыйскую, і ў шабат увайшлі ў сінагогу, і селі. 15Пасля чытання Закону і Прарокаў кіраўнікі сінагогі паслалі да іх, кажучы: «Браты, калі маеце нейкае слова заахвочвання для народу, скажыце!»
16Тады Павел устаў, даў знак рукою і сказаў: «Мужы ізраэльскія і тыя, хто баіцца Бога, слухайце. 17Бог гэтага ізраэльскага народу выбраў айцоў нашых і ўзвысіў народ падчас знаходжання ў зямлі егіпецкай, і ўзнятаю рукою вывеў іх з яе. 18Каля сарака гадоў цярпеў іх звычаі на пустыні. 19І знішчыўшы сем народаў у зямлі канаанскай, даў ім у спадчыну зямлю іхнюю 20пасля чатырохсот пяцідзесяці гадоў. Потым даў ім суддзяў аж да прарока Самуэля. 21Затым яны папрасілі караля, і Бог даў ім Саўла, сына Кіша, мужа з пакалення Бен’яміна, на сорак гадоў. 22Адкінуўшы яго, прызначыў Давіда каралём іхнім, пра якога і сказаў, засведчыўшы: “Я знайшоў Давіда, сына Есэя, чалавека па сэрцы Маім, які выканае ўсе жаданні Мае”.
23З ягонага патомства, паводле абяцання, Бог вывеў для Ізраэля Збаўцу Езуса. 24Перад Ягоным прыйсцем Ян прапаведаваў хрост пакаяння ўсяму ізраэльскаму народу. 25Пад канец сваёй дзейнасці Ян сказаў: “Я не з’яўляюся тым, кім вы лічыце мяне; але вось за мною ідзе той, каму я не варты развязаць сандалі на нагах”.
26Браты, сыны роду Абрагама і тыя з вас, хто баіцца Бога. Нам паслана слова збаўлення гэтага, 27бо жыхары Ерузалема і іх кіраўнікі не пазналі Езуса і, калі асудзілі Яго, споўнілі словы прарокаў, што чыталіся кожны шабат. 28І хоць не знайшлі ніякай прычыны для смерці, прасілі Пілата забіць Яго. 29А калі выканалі ўсё напісанае пра Яго, знялі Яго з крыжа і паклалі ў магілу. 30Але Бог уваскрасіў Яго. 31Шмат дзён з’яўляўся Ён тым, хто разам з Ім прыйшоў з Галілеі ў Ерузалем, якія цяпер сведчаць пра Яго перад народам.
32І мы абвяшчаем вам Евангелле, што абяцанне, дадзенае айцам нашым, 33Бог выканаў для нас, дзяцей іхніх, калі ўваскрасіў Езуса, як і напісана ў другім псальме:
“Ты Сын Мой, Я Цябе сёння нарадзіў”.
34А пра тое, што ўваскрасіў Яго, каб Ён больш не вярнуўся да тлення, так сказаў:
“Я верна выканаю абяцанні, дадзеныя Давіду”.
35Таму ў іншым месцы кажа:
“Ты не дасі свайму святому ўбачыць тлення”.
36Давід, які ў свой час паслужыў Божай волі, спачыў і, далучыўся да сваіх айцоў, убачыў тленне. 37А той, каго ўваскрасіў Бог, не ўбачыў тлення. 38Таму, браты, няхай вам будзе вядома, што праз Яго абвяшчаецца вам адпушчэнне грахоў, і ва ўсім, у чым вы не апраўдаліся ў Законе Майсея, 39кожны веруючы апраўдаецца праз Яго. 40Сцеражыцеся, каб з вамі не здарылася тое, што сказана ў Прарокаў:
41“Глядзіце, насмешнікі,
здзіўляйцеся і згіньце,
бо Я раблю справу ў дні вашыя,
справу, у якую вы не паверыце, калі б хто і распавёў вам!”».
42Калі ж яны выходзілі, прасілі іх расказаць у наступны шабат пра гэтыя рэчы. 43Калі сабраныя разышліся, многія юдэі і пабожныя празеліты пайшлі следам за Паўлам і Барнабам, якія ў размове пераконвалі іх заставацца ў ласцы Божай.
44У наступны шабат сабраўся амаль увесь горад слухаць слова Пана. 45Калі юдэі ўбачылі такі натоўп, напоўніліся зайздрасцю і пярэчылі таму, што казаў Павел, і блюзнерылі. 46Тады Павел і Барнаба з адвагаю сказалі: «Вам першым трэба было абвяшчаць слова Божае. Але паколькі вы адкідваеце яго і лічыце саміх сябе нявартымі вечнага жыцця, таму мы звяртаемся да язычнікаў. 47Бо так нам загадаў Пан:
“Я зрабіў цябе святлом народаў,
каб ты быў збаўленнем аж да межаў зямлі”».
48Калі пачулі гэта язычнікі, узрадаваліся і славілі слова Пана, і ўсе, пакліканыя да жыцця вечнага, паверылі. 49А слова Пана пашыралася па ўсёй краіне. 50Юдэі ж падбухторылі пабожных і дастойных жанчын, уплывовых у горадзе людзей і пачалі пераследаваць Паўла і Барнабу, і выгналі іх са сваіх межаў. 51Яны ж абтрэслі пыл з ног і пайшлі ў Іконію. 52А вучні напаўняліся радасцю і Духам Святым.



14 (1-28)

1У Іконіі сталася падобнае. Яны разам увайшлі ў юдэйскую сінагогу і прамаўлялі так, што паверыла вялікае мноства юдэяў і грэкаў. 2Юдэі, якія не паверылі, падбухторылі і варожа настроілі язычнікаў супраць братоў. 3Нягледзячы на гэта яны прабылі там доўгі час, мужна прамаўляючы пра Пана, які даваў сведчанне слову сваёй ласкі і здзяйсняючы іх рукамі знакі і цуды. 4Так народ у горадзе падзяліўся: адны былі з юдэямі, а другія — з Апосталамі. 5Калі язычнікі і юдэі разам са сваімі кіраўнікамі сабраліся іх зняважыць і ўкаменаваць, 6яны ўцяклі ў лікаонскія гарады Лістру і Дэрбэ ды ў іхнія ваколіцы 7і там абвяшчалі Евангелле.
8У Лістры сядзеў адзін чалавек, хворы на ногі, кульгавы ад нараджэння свайго, які ніколі не хадзіў. 9Ён слухаў, як прамаўляў Павел. А калі той паглядзеў на яго і ўбачыў, што ён мае веру для аздараўлення, 10сказаў гучным голасам: «Стань на свае ногі і выпрастайся!» І ён ускочыў, і пачаў хадзіць. 11Калі натоўп убачыў, што ўчыніў Павел, узняў голас свой, кажучы па-лікаонску: «Богі ў людскім падабенстве сышлі да нас!» 12Барнабу называлі Зеўсам, а Паўла — Гермесам, бо ён быў галоўным прамоўцам.
13А жрэц Зеўса, ідал якога знаходзіўся перад горадам, разам з натоўпам прывёў да брамы быкоў і прынёс вянкі, і хацеў прынесці ахвяру. 14Калі пачулі пра гэта апосталы Барнаба і Павел, яны разадралі сваё адзенне, кінуліся ў натоўп і крычалі, кажучы: 15«Людзі, навошта гэта робіце? Мы такія самыя людзі, як вы. Абвяшчаем Евангелле, каб вы ад гэтых марнасцяў навярнуліся да Бога жывога, які стварыў неба і зямлю, і мора, і ўсё, што ў іх ёсць. 16Які ў мінулых пакаленнях дазволіў усім народам хадзіць сваімі дарогамі. 17Аднак не пераставаў сведчыць пра сябе, чынячы дабро, даючы вам дождж з неба і ўраджайныя поры, даючы ежу і напаўняючы вяселлем сэрцы вашыя». 18І, так кажучы, ледзь стрымалі людзей, каб не прыносілі ім ахвяры. 19Прыйшлі ў Лістру юдэі з Антыёхіі і Іконіі і, падбухторыўшы народ, укаменавалі Паўла і выцягнулі яго за горад, думаючы, што ён памёр. 20Але, калі абступілі яго вучні, ён устаў і ўвайшоў у горад, і на другі дзень пайшоў з Барнабам у Дэрбэ.
21У тым горадзе яны абвяшчалі Евангелле і прыдбалі шмат вучняў. Пасля вярнуліся ў Лістру, Іконію ды Антыёхію, 22умацоўваючы душы вучняў і заахвочваючы іх трываць у веры, бо нам трэба прайсці праз многія цярпенні, каб увайсці ў Божае Валадарства. 23Праз ускладанне рук устанавілі ім у кожным Касцёле прэзбітэраў, у малітве і посце даручылі іх Пану, у якога паверылі. 24Прайшоўшы праз Пісідыю, прыбылі ў Памфілію. 25І, абвясціўшы слова ў Пэргэ, сышлі ў Аталію. 26Адтуль адплылі ў Антыёхію, дзе праз ласку Божую былі прызначаныя на справу, якую выканалі.
27Калі прыйшлі туды і сабралі Касцёл, расказалі, што Бог учыніў з імі і як Ён адчыніў брамы веры язычнікам. 28І доўгі час заставаліся яны разам з вучнямі.



15 (1-41)

1Некаторыя з тых, хто прыйшоў з Юдэі, вучылі братоў: «Калі не будзеце абрэзаныя паводле звычаю Майсея, не зможаце быць збаўленымі».
2Калі распачалася звада і немалая спрэчка Паўла і Барнабы з імі, было вырашана, што Павел і Барнаба, і некаторыя іншыя з іх пойдуць у гэтай справе да Апосталаў і старэйшых у Ерузалем. 3Яны ж, пасланыя Касцёлам, праходзілі праз Фінікію і Самарыю, расказваючы пра навяртанне язычнікаў. І вельмі ўзрадавалі ўсіх братоў. 4Калі прыйшлі ў Ерузалем, былі прынятыя Касцёлам, Апосталамі і старэйшымі. Распавялі яны, што Бог учыніў з імі. 5Тады ўсталі некаторыя з кола фарысеяў, якія паверылі, і казалі: «Трэба абразаць іх і загадаць ім, каб яны захоўвалі Закон Майсея!»
6І сабраліся Апосталы і старэйшыя, каб вырашыць гэтую справу. 7Калі паўстала вялікая спрэчка, Пётр устаў і сказаў ім: «Браты, вы ведаеце, што з даўніх дзён Бог выбраў мяне сярод вас, каб язычнікі з маіх вуснаў пачулі слова Евангелля і паверылі. 8І Бог, які ведае сэрцы, засведчыў перад імі, даўшы ім, як і нам, Духа Святога. 9І не зрабіў ніякай розніцы паміж намі ды імі і праз веру ачысціў іхнія сэрцы. 10Навошта ж цяпер выпрабоўваеце Бога, ускладаючы вучням на шыю ярмо, якое не маглі несці ні айцы нашыя, ні мы? 11Але мы верым, што ласкаю Пана Езуса мы будзем збаўленыя таксама, як і яны».
12Замоўклі ўсе сабраныя і слухалі апавяданне Барнабы і Паўла пра тое, як шмат знакаў і цудаў учыніў Бог праз іх сярод язычнікаў. 13Калі яны скончылі, загаварыў Якуб, кажучы: «Браты, паслухайце мяне. 14Сымон расказаў, як Бог спачатку паглядзеў на язычнікаў, каб выбраць з іх народ для свайго імя. 15І з гэтым згаджаюцца словы прарокаў, як напісана:
16“Потым вярнуся
і адбудую заняпалы шацёр Давіда,
і адбудую руіны яго і пастаўлю нанова,
17каб астатнія людзі шукалі Пана,
і ўсе народы, над якімі заклікаюць імя Маё, —
кажа Пан, які чыніць гэтыя справы, 18вядомыя спрадвеку”.
19Таму я лічу, што не трэба абцяжарваць тых язычнікаў, якія навяртаюцца да Бога, 20але трэба напісаць ім, каб яны ўстрымліваліся ад апаганьвання ідаламі, ад распусты, ад таго, што задушана, і ад крыві. 21Бо з даўніх часоў ёсць у кожным горадзе тыя, хто кожны шабат абвяшчае і чытае Закон Майсея ў сінагогах».
22Тады Апосталы і старэйшыя разам з усім Касцёлам, выбраўшы сярод сябе Юду, званага Барсабам, і Сілу — мужоў, якія былі першымі сярод братоў, вырашылі паслаць іх у Антыёхію з Паўлам і Барнабам. 23І праз іх выслалі такі ліст: «Апосталы і старэйшыя браты вітаюць братоў з язычнікаў у Антыёхіі, Сірыі і Цыліцыі! 24Мы пачулі, што некаторыя з нас адправіліся без нашага даручэння і ўстрывожылі вас словамі, занепакоіўшы вашыя душы. 25Таму мы згодна вырашылі выбраць мужоў і паслаць іх да вас з нашымі ўмілаванымі Барнабам і Паўлам, людзьмі, 26якія аддаюць жыццё сваё дзеля імя Пана нашага Езуса Хрыста. 27Мы паслалі да вас Юду і Сілу, якія абвесцяць вам тое самае словамі. 28Бо Дух Святы і мы пастанавілі не ўскладаць на вас болей ніякага цяжару, акрамя таго, што неабходна: 29устрымлівайцеся ад ахвяраў ідалам і ад крыві, ад таго, што задушана, і ад распусты. Калі будзеце ўстрымлівацца ад гэтага, добра зробіце. Бывайце здаровы».
30Пасланыя прыйшлі ў Антыёхію і, сабраўшы людзей, аддалі ліст. 31Калі яго прачыталі, узрадаваліся гэтаму настаўленню. 32Юда і Сіла, якія самі былі прарокамі, многімі прамовамі настаўлялі і ўмацоўвалі братоў. 33Прабыўшы там пэўны час, браты адпусцілі іх з супакоем да тых, хто іх паслаў. (34) 35Але Павел і Барнаба заставаліся ў Антыёхіі, навучаючы і абвяшчаючы разам з многімі іншымі слова Пана.
36Праз некалькі дзён Павел сказаў Барнабу: «Вернемся і наведаем нашых братоў ва ўсіх гарадах, дзе мы абвяшчалі слова Пана, і паглядзім, як яны маюцца». 37Тады Барнаба хацеў узяць з сабой Яна, якога звалі Маркам. 38Але Павел палічыў, што не трэба браць з сабой таго, хто адышоў ад іх у Памфіліі і не спадарожнічаў ім у працы. 39Адбылася спрэчка, так што яны разышліся адзін з адным. Тады Барнаба ўзяў з сабой Марка і паплыў на Кіпр, 40а Павел выбраў сабе Сілу і, калі браты даручылі яго ласцы Пана, вырушыў. 41І праходзіў праз Сірыю і Цыліцыю, умацоўваючы Касцёлы.



16 (1-40)

1Прыбыў у Дэрбэ і Лістру. І вось, быў там адзін вучань па імені Цімафей, сын жанчыны юдэйкі, якая паверыла, і бацькі грэка. 2Браты ў Лістры і Іконіі добра сведчылі пра яго. 3Таму Павел захацеў узяць яго з сабою. І, узяўшы, абрэзаў яго дзеля юдэяў, якія былі ў тых мясцінах. Бо ўсе ведалі, што бацька ягоны быў грэкам. 4Калі праходзілі праз гарады, наказвалі ім захоўваць пастановы, прынятыя Апосталамі і старэйшымі ў Ерузалеме. 5Касцёлы ж умацоўваліся ў веры і штодня ўзрасталі ў колькасці.
6Прайшлі Фрыгію і краіну галатаў, і Дух Святы стрымліваў іх ад абвяшчэння слова ў Азіі. 7Прыйшоўшы ў Мізію, спрабавалі ісці ў Бітынію, але Дух Езуса не дазволіў ім. 8Тады яны прайшлі Мізію і сышлі ў Трааду. 9І меў Павел уначы аб’яўленне: стаяў перад ім чалавек, нейкі македонец, і прасіў яго, кажучы: «Прыйдзі ў Македонію і дапамажы нам!» 10Пасля гэтага аб’яўлення мы адразу вырашылі адправіцца ў Македонію, упэўненыя, што Бог паклікаў нас абвяшчаць там Евангелле.
11Калі мы адплылі з Траады, прыбылі проста ў Саматракію, а на другі дзень у Неапаль, 12і адтуль у Філіпы, першы ў той частцы Македоніі горад, калонію. У гэтым горадзе мы прабылі некалькі дзён. 13У дзень шабату выйшлі за браму да ракі, дзе, як мы лічылі, адбывалася малітва. Сеўшы, мы размаўлялі з жанчынамі, якія сабраліся. 14І адна жанчына, па імені Лідзія, гандлярка пурпурам з горада Тыятыра, якая пакланялася Богу, таксама слухала. Пан адкрыў яе сэрца, каб яна прыняла словы Паўла. 15Калі ж яна ахрысцілася і дом яе, папрасіла, кажучы: «Калі лічыце, што я верная Пану, увайдзіце ў дом мой і заставайцеся». І прымусіла нас.
16Калі мы ішлі на малітву, нам сустрэлася адна служанка, якая мела духа прадбачання і прадказаннямі здабывала сваім гаспадарам вялікія сродкі. 17Ідучы за Паўлам і за намі, яна крычала: «Гэтыя людзі — слугі Найвышэйшага Бога, яны абвяшчаюць нам шлях збаўлення». 18Так рабіла яна шмат дзён. Але Павел, раззлаваўшыся, павярнуўся і сказаў духу: «У імя Езуса Хрыста загадваю табе выйсці з яе». І той выйшаў адразу. 19Тады гаспадары яе, убачыўшы, што знікла надзея на іхні заробак, схапілі Паўла і Сілу і пацягнулі на рынак да правадыроў. 20І прывёўшы іх да кіраўнікоў, сказалі: «Гэтыя людзі, будучы юдэямі, падбухторваюць наш горад 21і прапаведуюць звычаі, якія нам, рымскім грамадзянам, нельга прымаць і выконваць». 22І паўстаў натоўп супраць Паўла і Сілы, а кіраўнікі сарвалі з іх адзенне і загадалі біць розгамі. 23Нанёсшы ім шмат удараў, кінулі ў вязніцу і загадалі вартаўніку пільна сцерагчы іх. 24Атрымаўшы такі загад, ён кінуў іх ва ўнутраную вязніцу і надзеў ім на ногі калодкі.
25Каля поўначы Павел і Сіла маліліся, спяваючы гімны Богу, а вязні слухалі іх. 26Раптам пачаўся вялікі землятрус, так што задрыжэлі падмуркі вязніцы. Адразу адчыніліся ўсе дзверы і апалі ўсе путы. 27Калі вартаўнік прачнуўся і ўбачыў адчыненыя дзверы вязніцы, выцягнуў меч і хацеў забіць сябе, думаючы, што ўсе вязні ўцяклі. Але Павел ускрыкнуў моцным голасам: 28«Не рабі сабе нічога благога, бо ўсе мы тут». 29Папрасіўшы святла, вартаўнік увайшоў і, трасучыся, упаў перад Паўлам і Сілам. 30Затым вывеў іх вонкі і сказаў: «Спадары, што мне трэба рабіць, каб збавіцца?» Яны адказалі яму: 31«Вер у Пана Езуса, і збавішся ты і дом твой». 32І абвясцілі слова Пана яму і ўсім, хто быў у яго доме. 33І ў тую гадзіну ночы ён прыняў іх, абмыў раны і адразу ж ахрысціўся сам і ўвесь дом ягоны. 34Потым завёў іх у свой дом, накрыў ім стол і з усім домам сваім цешыўся, што паверыў у Бога.
35Калі настаў дзень, прэтары паслалі ліктараў, кажучы: «Вызвалі гэтых людзей!» 36Вартаўнік паведаміў пра гэта Паўлу: «Кіраўнікі сказалі адпусціць вас. Таму цяпер выходзьце і ідзіце ў супакоі». 37Але Павел сказаў ім: «Нас, рымскіх грамадзян, прылюдна білі, кінулі ў вязніцу, а цяпер нас употай выпускаюць. Не, няхай прыйдуць і самі вывядуць нас». 38Ліктары паведамілі гэтыя словы кіраўнікам. Тыя спалохаліся, пачуўшы, што гэта рымскія грамадзяне. 39Яны прыйшлі і перапрасілі. І, вывеўшы, папрасілі іх пакінуць горад. 40Калі яны выйшлі з вязніцы, прыйшлі ў Лідзію, а калі ўбачылі братоў, далі ім настаўленні і адышлі.



17 (1-34)


1Прайшоўшы праз Амфіпаль і Апалонію, яны прыйшлі ў Тэсалоніку, дзе была юдэйская сінагога. 2Павел сваім звычаем увайшоў да іх і тры шабаты дыскутаваў з імі на падставе Пісання, 3адкрываючы і даказваючы ім, што Хрыстус павінен быў цярпець і ўваскрэснуць з мёртвых і што: «Гэты Езус, якога вам прапаведую, — гэта Хрыстус». 4І некаторыя з іх паверылі і далучыліся да Паўла і Сілы — вялікае мноства пабожных грэкаў і нямала знатных жанчын. 5Тады юдэі, ахопленыя зайздрасцю, узялі з рынку нейкіх нягодных людзей, сабралі натоўп і пачалі бунтаваць горад. Падышоўшы да дому Ясона, яны шукалі іх, каб вывесці да народу. 6Калі ж не знайшлі іх, пацягнулі Ясона і некаторых братоў да гарадскіх уладаў з крыкам: «Тыя, што бунтуюць увесь свет, прыйшлі і сюды, 7а Ясон прыняў іх. Усе яны паступаюць насуперак загадаў цэзара, кажучы, што ёсць іншы кароль — Езус». 8І ўстрывожыўся народ і гарадскія ўлады, якія слухалі гэта. 9Але, атрымаўшы даволі шмат ад Ясона і іншых, адпусцілі іх.
10Тады браты адразу ж уначы адправілі Паўла і Сілу ў Бэрэю. Прыбыўшы туды, яны пайшлі ў юдэйскую сінагогу. 11Тутэйшыя былі больш прыхільныя, чым у Тэсалоніках, яны прынялі слова з усёй ахвотай і кожны дзень даследавалі Пісанне, ці так яно ёсць. 12І многія з іх паверылі — і з грэцкіх знатных жанчын, і з мужчын нямала. 13Калі ж даведаліся тэсаланікійскія юдэі, што і ў Бэрэі Павел прапаведуе Божае слова, прыйшлі таксама туды ды падбухторвалі і бунтавалі натоўп. 14Тады браты адразу ж адправілі Паўла, каб ён пайшоў да самага мора, а Сіла і Цімафей засталіся там. 15Тыя, хто спадарожнічаў Паўлу, правялі яго аж да Атэн. Атрымаўшы наказ для Сілы і Цімафея, каб як мага хутчэй прыйшлі да яго, вярнуліся.
16Калі Павел чакаў іх у Атэнах, яго дух абураўся на від горада, перапоўненага ідаламі. 17Ён размаўляў у сінагозе з юдэямі і з тымі, хто шанаваў Бога, і штодня з сустрэчнымі на рынку. 18Спрачаліся з ім некаторыя з эпікурэйскіх і стаіцкіх філосафаў. Адны казалі: «Што хоча сказаць гэты пустаслоў?» Іншыя: «Здаецца, ён прапаведуе чужых багоў», — таму што ён прапаведаваў ім Езуса і ўваскрасенне. 19Яны ўзялі яго і прывялі на Арэапаг, кажучы: «Ці можам даведацца, што гэта за новае вучэнне, якое ты абвяшчаеш? 20Бо нешта дзіўнае ўкладаеш нам у вушы. Мы хочам ведаць, што гэта азначае?» 21А ўсе атэнцы ды іншаземцы, якія жылі там, нічым так ахвотна не займаліся, як апавяданнем або слуханнем чагосьці новага.
22Павел стаў пасярод Арэапагу і сказаў: «Атэнцы, я бачу, што ва ўсім вы вельмі рэлігійныя. 23Бо, калі я праходзіў і аглядаў вашыя святыні, я знайшоў і алтар, на якім было напісана: “Невядомаму Богу”. Тое, чаму вы, не ведаючы, пакланяецеся, я абвяшчаю вам. 24Бог, які стварыў свет і ўсё, што ў ім, будучы Панам неба і зямлі, жыве не ў святынях, збудаваных рукамі, 25і не з рук чалавечых прымае служэнне, быццам бы маючы ў нечым патрэбу. Ён сам дае ўсяму жыццё, дыханне і ўсё. 26Ён учыніў з аднаго ўвесь род чалавечы, каб рассяліўся ён па ўсёй паверхні зямлі. Прызначыў устаноўленыя часы і межы іх рассялення, 27каб шукалі Бога. Можа намацаюць і знойдуць Яго, бо Ён недалёка ад кожнага з нас. 28Бо ў Ім мы жывём, рухаемся і існуём, як некаторыя з вашых паэтаў сказалі: “І мы род Ягоны”.
29Дык калі мы належым да Божага роду, то не павінны думаць, што боства падобна да золата ці срэбра, ці каменя, да выявы мастацтва і чалавечай фантазіі. 30Не зважаючы на часы няведання, Бог цяпер наказвае людзям, каб усе і паўсюль каяліся, 31бо Ён вызначыў дзень, калі будзе справядліва судзіць свет праз Чалавека, якога прызначыў, і даў доказ усім, уваскрасіўшы Яго з мёртвых».
32Калі пачулі пра ўваскрасенне мёртвых, адныя насміхаліся, а другія казалі: «Паслухаем цябе пра гэта іншым разам». 33Так Павел выйшаў ад іх. 34Але некаторыя людзі далучыліся да яго і паверылі. Сярод іх быў і Дыянізій Арэапагіт, і жанчына па імені Дамарыс, ды іншыя разам з імі.



18 (1-28)

1Пасля гэтага Павел пакінуў Атэны і прыбыў у Карынт. 2І, знайшоўшы нейкага юдэя па імені Аквіла, родам з Понта, які нядаўна прыйшоў з Італіі, і Прысцылу, жонку ягоную, — бо Клаўдзій загадаў усім юдэям пакінуць Рым, — прыйшоў да іх. 3А паколькі займаўся тым жа рамяством, заставаўся ў іх і працаваў. Яны ж займаліся вырабам намётаў. 4Кожны шабат ён прамаўляў у сінагозе і пераконваў юдэяў і грэкаў.
5Калі прыйшлі з Македоніі Сіла і Цімафей, Павел заняўся навучаннем і сведчыў юдэям, што Езус ёсць Месіяй. 6А калі яны пярэчылі і блюзнерылі, ён абтрос сваю вопратку і сказаў ім: «Кроў вашая на галаву вашую. Я — чысты. Цяпер іду да язычнікаў». 7Адышоўшы адтуль, прыйшоў у дом аднаго чалавека па імені Ціт Юст, які шанаваў Бога і дом якога быў побач з сінагогай. 8Крысп, кіраўнік сінагогі, паверыў у Пана з усім домам сваім. І шмат хто з карынцянаў, якія слухалі, паверылі і ахрысціліся.
9Пан ноччу ў аб’яўленні сказаў Паўлу: «Не бойся, але кажы і не маўчы, 10таму што Я з табою і ніхто не адважыцца зрабіць табе зло, бо ў Мяне шмат людзей у гэтым горадзе». 11І прабыў год і шэсць месяцаў, навучаючы іх Божаму слову.
12Калі Галіён быў праконсулам у Ахаі, юдэі аднадушна паўсталі супраць Паўла і прывялі яго ў суд, 13кажучы: «Ён намаўляе людзей шанаваць Бога нязгодна з Законам». 14Калі Павел хацеў адкрыць вусны, Галіён сказаў юдэям: «Юдэі, калі б размова ішла пра нейкую крыўду ці несправядлівы ўчынак, я б выслухаў вас, 15але калі спрэчка ідзе пра слова і пра імёны, і пра ваш Закон, то разглядайце самі. Я не хачу быць суддзёю ў гэтых справах». 16І выгнаў іх з суда. 17Схапіўшы кіраўніка сінагогі Састэна, усе білі яго перад судом. А Галіёну не было да гэтага ніякай справы.
18Павел жа прабыў там яшчэ даволі шмат дзён і, развітаўшыся з братамі, паплыў у Сірыю, а з ім Прысцыла і Аквіла. У Кенхрах ён абстрыг сабе галаву, бо даў такое абяцанне. 19А калі прыйшоў у Эфес, пакінуў іх там, а сам увайшоў у сінагогу і размаўляў там з юдэямі. 20Калі ж яны прасілі пабыць у іх даўжэй, ён не згадзіўся, 21а на развітанне сказаў ім: «Я вярнуся да вас, калі захоча Бог». І адплыў з Эфеса. 22Прыбыўшы ў Цэзарэю, ён увайшоў і прывітаў Касцёл, і адышоў у Антыёхію.
23Правёўшы там пэўны час, выйшаў і праходзіў па чарзе краіну галатаў і Фрыгію, умацоўваючы ўсіх вучняў.
24Нейкі юдэй, па імені Аполас, родам з Александрыі, чалавек красамоўны і знаўца Пісанняў, прыйшоў у Эфес. 25Быў ён настаўлены на шлях Пана і з запалам прамаўляў і вучыў старанна пра Езуса, хоць і ведаў толькі хрост Яна. 26Ён пачаў адважна прамаўляць у сінагозе. Калі яго пачулі Прысцыла і Аквіла, прынялі яго да сябе і растлумачылі яму шлях Божы. 27А калі ён збіраўся ісці ў Ахаю, браты напісалі вучням, каб яны прынялі яго. Калі ён прыйшоў туды, шмат дапамагаў тым, хто паверыў дзякуючы ласцы. 28Ён адважна пераконваў юдэяў, публічна даказваючы праз Пісанні, што Езус — гэта Месія.



19 (1-40)

1Калі Аполас быў у Карынце, Павел прайшоў праз горныя ваколіцы, спусціўся ў Эфес і, знайшоўшы там некаторых вучняў, 2сказаў ім: «Ці атрымалі вы Духа Святога, калі паверылі?» А яны адказалі яму: «Мы і не чулі, што ёсць Дух Святы». 3Ён спытаў: «У што ж вы хрысціліся?» Яны адказалі: «У хрост Яна». Павел сказаў: 4«Ян хрысціў хростам пакаяння, кажучы людзям, каб паверылі ў таго, хто ідзе пасля яго, гэта значыць, у Езуса». 5Калі гэта пачулі, ахрысціліся ў імя Пана Езуса. 6І калі Павел усклаў на іх рукі, Дух Святы сышоў на іх. Яны гаварылі мовамі і прарочылі. 7А было ўсіх каля дванаццаці чалавек.
8Увайшоўшы ў сінагогу, ён адважна прамаўляў тры месяцы, прапаведуючы і пераконваючы наконт Божага Валадарства. 9А калі некаторыя заўпарціліся і не верылі, зласловячы шлях Пана перад народам, Павел пакінуў іх, узяўшы з сабою вучняў, і штодня прапаведаваў у школе Тырана. 10Гэта працягвалася два гады, так што ўсе жыхары Азіі, юдэі і грэкі, пачулі слова Пана. 11Бог рабіў надзвычайныя цуды рукамі Паўла, 12так што на хворых ускладалі хусты і паясы з цела яго, і хваробы пакідалі іх, і злыя духі выходзілі з іх.
13Нават некаторыя з вандроўных юдэйскіх заклінальнікаў заклікалі над апантанымі злымі духамі імя Пана Езуса, кажучы: «Заклінаю вас Езусам, якога прапаведуе Павел». 14Рабілі гэта сем сыноў пэўнага Скевы, юдэйскага першасвятара. 15Але злы дух адказаў ім: «Я знаю Езуса і ведаю Паўла, а вы хто такія?» 16І накінуўся на іх чалавек, у якім быў злы дух, і, перамогшы абодвух, адолеў іх так, што яны ўцяклі з таго дому голыя і параненыя. 17І стала вядома пра гэта сярод усіх юдэяў і грэкаў, якія жылі ў Эфесе. І страх ахапіў іх усіх, і праслаўлялася імя Пана Езуса. 18Многія з тых, хто паверыў, прыходзілі, вызнаючы і адкрываючы свае ўчынкі. 19Нямала з тых, хто займаўся чарадзействам, сабраўшы кнігі свае, спалілі іх перад усімі. А калі падлічылі іх кошт, аказалася іх на пяцьдзесят тысяч срэбных манет. 20Так моцна ўзрастала і ўмацоўвалася слова Пана.
21Калі гэта здзейснілася, Павел вырашыў прайсці Македонію і Ахаю і накіравацца ў Ерузалем, кажучы: «Калі пабуду там, дык я павінен убачыць і Рым». 22І паслаў у Македонію дваіх з тых, хто служыў яму, Цімафея і Эраста, а сам пэўны час заставаўся ў Азіі.
23У гэты час узнялося немалое абурэнне з прычыны шляху Пана. 24Нейкі Дэметрый, што займаўся срэбрам і рабіў срэбныя святыні Артэміды, прыносіў немалы прыбытак рамеснікам. 25Ён сабраў іх і іншых падобных рамеснікаў і сказаў: «Мужы, вы ведаеце, што наш дастатак залежыць ад гэтага занятку. 26А вы бачыце і чуеце, што не толькі ў Эфесе, але і амаль па ўсёй Азіі гэты Павел пераканаў і адвярнуў нямала народу, кажучы, што не з’яўляецца багамі тое, што зроблена рукамі. 27Гэта пагражае нам не толькі тым, што наша доля прыйдзе ў заняпад, але і святыня вялікай багіні Артэміды будзе лічыцца нічога не вартай, і пазбавіцца велічы тая, якой пакланяецца ўся Азія і свет».
28Пачуўшы гэта, яны напоўніліся гневам і закрычалі: «Вялікая Артэміда Эфеская!» 29Увесь горад ахапіла хваляванне. Схапіўшы спадарожнікаў Паўла, македонцаў Гая і Арыстарха, яны ўсёй грамадой кінуліся да тэатра. 30Калі Павел хацеў увайсці ў натоўп, вучні не пусцілі яго. 31Таксама некаторыя кіраўнікі правінцыі, якія прыязна ставіліся да яго, паслалі да яго з просьбай, каб не паказваўся ў тэатры. 32Тым часам адны крычалі адно, другія — іншае, бо сход быў бязладны і многія не ведалі, чаго сабраліся.
33Тады з натоўпу вывелі Аляксандра, якога юдэі выштурхнулі наперад. Аляксандр даў знак рукой, што хоча апраўдацца перад народам. 34Калі ж даведаліся, што ён юдэй, усе ў адзін голас і каля дзвюх гадзін крычалі: «Вялікая Артэміда Эфеская!» 35Урэшце гарадскі пісар супакоіў народ, сказаўшы: «Эфесцы, хто з людзей не ведае, што горад Эфес — захавальнік святыні вялікай Артэміды і яе выявы, што ўпала з неба? 36А паколькі гэта бясспрэчна, то вам трэба захоўваць спакой і не рабіць нічога паспешна. 37Вы прывялі гэтых людзей, якія не блюзнерылі і не зняважылі нашай багіні. 38Калі ж Дэметрый і рамеснікі, што з ім, маюць супраць кагосьці справу, дык на рынку адбываюцца суды і ёсць праконсулы. Няхай абвінавачваюць адны другіх. 39А калі вы дабіваецеся чагосьці іншага, то гэта вырашыцца на законным сходзе. 40Бо нам пагражае абвінавачанне ў сённяшнім хваляванні, і няма ніякай прычыны, каб апраўдаць наша зборышча». Сказаўшы гэта, ён распусціў сход.



20 (1-38)

1Калі сунялося хваляванне, Павел склікаў вучняў і, падбадзёрыўшы іх, развітаўся з імі ды адправіўся ў Македонію. 2Прайшоўшы праз гэтыя мясціны і заахвоціўшы многімі словамі, прыйшоў у Грэцыю. 3Прабыў ён там тры месяцы. Калі захацеў адплысці ў Сірыю, юдэі ўчынілі супраць яго змову, таму ён вырашыў вяртацца праз Македонію. 4Яго суправаджалі Сапатэр, сын Пірра, з Бэрэі, Арыстарх і Сэкунд з тэсаланікійцаў, а таксама Гай з Дэрбэ і Цімафей, Тыхік і Трафім з Азіі. 5Яны пайшлі наперад і чакалі нас у Траадзе. 6А мы адплылі з Філіпаў пасля свята Праснакоў і праз пяць дзён прыбылі адтуль у Трааду, дзе правялі сем дзён.
7У першы дзень пасля шабату, калі мы сабраліся на ламанне хлеба, Павел прамовіў да іх, бо збіраўся зранку адысці, і зацягнуў сваю прамову да поўначы. 8У святліцы, дзе мы сабраліся, было шмат свяцільнікаў. 9Адзін юнак, па імені Эўтых, які сядзеў на акне, глыбока заснуў, калі Павел доўга гаварыў. Урэшце, змораны сном, ён зваліўся з трэцяга паверху, і яго паднялі мёртвым. 10Павел, спусціўшыся, прытуліў яго і сказаў: «Не трывожцеся, бо душа яго ў ім!» 11Затым падняўшыся, ён ламаў хлеб і спажываў, і яшчэ доўга прамаўляў да самай раніцы, а пасля адышоў. 12А юнака павялі жывым і на радасць многім.
13Тады мы селі раней на карабель і паплылі ў Ас, каб забраць адтуль Паўла, бо ён так загадаў, пажадаўшы ісці пехатою. 14Калі ж ён сустрэўся з намі ў Асе, мы забралі яго і прыбылі ў Мітылену. 15Адплыўшы адтуль, мы назаўтра прысталі насупраць Хіёса, а на другі дзень накіраваліся ў Самос, а на наступны – мы прыбылі ў Мілет. 16Бо Павел вырашыў абмінуць Эфес, каб не марнаваць час у Азіі. Ён спяшаўся, каб па магчымасці прыбыць у Ерузалем на дзень Пяцідзесятніцы.
17Паслаўшы з Мілета ў Эфес, Павел паклікаў старэйшых Касцёла. 18А калі яны прыйшлі да яго, сказаў ім: «Вы ведаеце, што з першага дня майго прыходу ў Азію, я ўвесь час быў з вамі. 19Служыў Пану з усёй пакораю і ў слязах ды сярод выпрабаванняў, якія сустрэлі мяне з-за подступаў юдэйскіх. 20І як я не мінаў нічога карыснага, пра што б ні абвяшчаў і чаму б ні вучыў вас публічна і па дамах, 21даючы сведчанне юдэям і грэкам пра навяртанне да Бога і пра веру ў Пана нашага Езуса. 22І вось цяпер, прымушаны Духам, я іду ў Ерузалем, не ведаючы, што мяне там сустрэне, 23апроч таго, што Дух Святы ў кожным горадзе сведчыць, кажучы, што чакаюць мяне кайданы і ўціск. 24Але маё жыцце для мяне не вартае нічога. Толькі б скончыў бег свой і служэнне, якое прыняў ад Пана Езуса, каб даць сведчанне пра Евангелле Божай ласкі.
25І вось цяпер я ведаю, што больш не ўбачыце майго аблічча вы ўсе, сярод якіх я хадзіў, абвяшчаючы Божае Валадарства. 26Таму сведчу вам сёння, што я чысты ад крыві ўсіх, 27бо не ўхіляўся я ад абвяшчэння вам усёй волі Божай. 28Дбайце пра сябе і ўвесь статак, у якім Дух Святы паставіў вас біскупамі, каб вы пасвілі Касцёл Божы, які Ён прыдбаў уласнай крывёю. 29Ведаю, што пасля майго адыходу ўвойдуць да вас ваўкі лютыя, якія не пашкадуюць статка. 30І з вас саміх паўстануць людзі, якія будуць казаць падступна, каб пацягнуць за сабою вучняў. 31Таму чувайце, памятаючы, што я тры гады ўдзень і ўначы не пераставаў вучыць кожнага з вас са слязьмі.
32А сёння даручаю вас Богу і слову Ягонай ласкі, якое можа ўмацаваць вас і даць спадчыну між усіх асвячаных. 33Ні срэбра, ні золата, ні вопраткі я ні ад кога не пажадаў. 34Самі ведаеце, што гэтыя рукі служылі патрэбам маім і тых, хто быў са мною. 35Ва ўсім я паказаў вам, што, так працуючы, трэба дапамагаць слабым, памятаючы словы Пана Езуса, якія Ён сказаў: “Больш шчасця ў тым, каб даваць, чым у тым, каб браць!”».
36Сказаўшы гэта, ён укленчыў і маліўся разам з імі ўсімі. 37Тады ўсе ўзнялі вялікі плач, кідаліся Паўлу на шыю і цалавалі яго. 38Найбольш смуткавалі з-за слова, якое ён сказаў, што ўжо не ўбачаць аблічча ягонага. І праводзілі яго да карабля.



21 (1-40)


1Калі мы, расстаўшыся з імі, адплылі, то простым шляхам прыбылі на Кос, затым — на Родас, а адтуль — у Патару. 2Знайшоўшы карабель, які плыў у Фінікію, мы селі і паплылі. 3А калі паказаўся Кіпр, мы абмінулі яго злева і паплылі ў Сірыю. І прысталі ў Тыры, бо там трэба было разгрузіць карабель. 4Знайшоўшы вучняў, мы засталіся там на сем дзён. Яны ж, натхнёныя Духам, казалі Паўлу не ісці ў Ерузалем. 5Пасля гэтых дзён мы выбраліся ў дарогу, а ўсе з жонкамі і дзецьмі праводзілі нас за горад. І, укленчыўшы на беразе і памаліўшыся, 6мы развіталіся адзін з адным і селі на карабель, а яны вярнуліся да сябе. 7На заканчэнне нашага плавання мы прыбылі з Тыра ў Пталемаіду, дзе прывіталі братоў і прабылі ў іх адзін дзень.
8Назаўтра адышлі і прыбылі ў Цэзарэю. Увайшоўшы ў дом дабравесніка Філіпа, аднаго з сямі дыяканаў, мы засталіся ў яго. 9Ён меў чатыры дачкі, дзевы, якія прарочылі. 10У той час, як мы былі ў іх шмат дзён, прыйшоў з юдэі пэўны прарок, па імені Агабос. 11Ён увайшоў да нас, узяў Паўлаў пояс і, звязаўшы сабе рукі і ногі, сказаў: «Так кажа Дух Святы: “Таго чалавека, чый гэта пояс, так звяжуць у Ерузалеме юдэі і аддадуць у рукі язычнікаў”». 12Калі мы гэта пачулі, угаворвалі Паўла разам з тамтэйшымі братамі не хадзіць у Ерузалем. 13Аднак Павел адказаў: «Навошта плачаце і засмучаеце маё сэрца? Бо я дзеля імя Пана Езуса гатовы не толькі быць звязаным, але і памерці ў Ерузалеме». 14Паколькі яго не ўдалося ўгаварыць, мы супакоіліся, сказаўшы: «Няхай будзе воля Пана!»
15Пасля гэтых дзён мы падрыхтаваліся і вырушылі ў Ерузалем. 16З намі пайшлі некаторыя вучні з Цэзарэі і прывялі да нас нейкага Мнасона з Кіпра, даўняга вучня, які меў нас прыняць.
17Калі мы прыйшлі ў Ерузалем, браты радасна прынялі нас. 18На другі дзень Павел пайшоў з намі да Якуба, куды прыйшлі таксама ўсе старэйшыя. 19Прывітаўшы іх, ён падрабязна расказваў пра тое, што Бог учыніў сярод язычнікаў праз яго служэнне. 20Пачуўшы гэта, яны ўславілі Бога і сказалі яму: «Бачыш, брат, колькі тысяч юдэяў паверыла, а ўсе яны рупліўцы Закону. 21Яны чулі пра цябе, быццам ты юдэяў, якія жывуць сярод язычнікаў, вучыш адступаць ад Майсея, кажучы, каб не абразалі дзяцей і не трымаліся звычаяў. 22Дык што ж? Яны напэўна пачуюць, што ты прыйшоў. 23Зрабі тое, што мы кажам табе. У нас ёсць чатыры мужчыны, якія далі абяцанне. 24Вазьмі іх з сабой, і ачысціся разам з імі, і заплаці за іх выдаткі, каб яны абстрыглі свае галовы. І даведаюцца ўсе, што ім кажуць пра цябе няпраўду і што ты сам выконваеш Закон. 25А што да тых язычнікаў, якія паверылі, мы напісалі ім сваю параду, каб яны стрымліваліся ад спажывання страў, прынесеных у ахвяру ідалам, ад крыві і мяса задушаных жывёл, ад распусты».
26Тады Павел узяў тых мужчын і назаўтра, ачысціўшыся з імі, увайшоў у святыню і абвясціў пра заканчэнне дзён ачышчэння, калі за кожнага з іх павінна быць прынесена ахвяра.
27Калі ж заканчваліся сем дзён, юдэі з Азіі, убачыўшы яго ў святыні, падбухторылі ўвесь народ і ўсклалі на яго рукі 28з крыкам: «Мужы ізраэльскія, дапамажыце! Гэты чалавек усюды ўсіх навучае супраць народу, Закону і гэтага месца. Яшчэ і грэкаў увёў у святыню і апаганіў гэтае святое месца». 29Бо перад тым яны бачылі ў горадзе з ім Трафіма эфесца і казалі пра яго, што Павел увёў яго ў святыню. 30Увесь горад узрушыўся, і збегся народ. Яны схапілі Паўла, выцягнулі яго са святыні і адразу зачынілі дзверы. 31Калі хацелі забіць яго, да тысячніка кагорты дайшла вестка, што ўвесь Ерузалем збунтаваўся. 32Ён адразу ж узяў жаўнераў і сотнікаў і прыбег да іх. Убачыўшы тысячніка і жаўнераў, яны перасталі біць Паўла. 33Тады тысячнік, наблізіўшыся, узяў яго і загадаў скаваць яго падвойнымі ланцугамі. Дапытваўся таксама, хто ён і што ўчыніў. 34У натоўпе ж усе крычалі сваё. Не здолеўшы даведацца нічога пэўнага з-за шуму, ён загадаў завесці яго ў крэпасць. 35Калі быў на прыступках, жаўнеры мусілі несці яго з прычыны націску натоўпу. 36Бо шмат народу ішло за ім і крычала: «Забі яго!»
37Пры ўваходзе ў крэпасць Павел сказаў тысячніку: «Ці можна сказаць табе нешта?» Той адказаў: «Ты гаворыш па-грэцку? 38Значыць ты не той егіпцянін, які нядаўна ўчыніў бунт і вывеў на пустыню чатыры тысячы бандытаў?» 39Павел адказаў: «Я юдэй з Тарса, грамадзянін вядомага горада ў Цыліцыі. Прашу цябе, дазволь мне звярнуцца да народу». 40Калі ж той дазволіў, Павел, стоячы на прыступках, даў народу знак рукой. Калі настала поўная ціша, прамовіў па-габрэйску, кажучы:



22 (1-30)

1«Браты і айцы, цяпер паслухайце маё апраўданне перад вамі». 2 Пачуўшы, што ён гаворыць з імі на габрэйскай мове, яшчэ больш суцішыліся. І ён сказаў: 3«Я — юдэй, нарадзіўся ў Тарсе, што ў Цыліцыі, але выхаваны ў гэтым горадзе, каля ног Гамаліэля, навучаны старанна айцоўскаму Закону, руплівец Божы, як і ўсе вы сёння. 4Я бязлітасна пераследаваў гэты шлях, звязваў і кідаў у вязніцу мужчын і жанчын, 5як засведчаць пра мяне першасвятар і ўсе старэйшыя. Атрымаўшы ад іх лісты, я пайшоў да братоў у Дамаск, каб тых, што былі там, звязаць і прывесці ў Ерузалем для пакарання. 6Калі я быў у дарозе і набліжаўся да Дамаска, раптам каля поўдня заззяла вакол мяне вялікае святло з неба. 7Я ўпаў на зямлю і пачуў голас, які казаў мне: «Саўле, Саўле, чаго ты пераследуеш Мяне?» 8Я адказаў: «Хто Ты, Пане?» Ён сказаў мне: «Я — Езус Назаранін, якога Ты пераследуеш». 9Тыя, хто быў са мною, бачылі святло, але не чулі голасу таго, хто гаварыў са мною. 10Тады я сказаў: «Што мне рабіць, Пане?» А Пан сказаў мне: «Устань і ідзі ў Дамаск, і там табе будзе сказана пра ўсё, што трэба табе рабіць». 11Паколькі я перастаў бачыць ад бляску таго святла, мае спадарожнікі прывялі мяне за руку ў Дамаск.
12Нейкі Ананія, чалавек пабожны паводле Закону, пра якога ўсе жыхары юдэйскія добра сведчылі, 13прыйшоў да мяне і, стаўшы, сказаў мне: «Браце Саўле, будзь зноў відушчым!» І ў той жа момант я ўбачыў яго. 14Ён жа сказаў: “Бог айцоў нашых прадвызначыў цябе, каб ты пазнаў волю Ягоную, убачыў Справядлівага і пачуў голас з вуснаў Ягоных, 15бо ты будзеш Яго сведкам перад усімі людзьмі ў тым, што ты бачыў і чуў. 16А цяпер чаго ты марудзіш? Устань, ахрысціся і змый грахі свае, паклікаўшы Яго імя”.
17Калі я вярнуўся ў Ерузалем і маліўся ў святыні, мяне агарнула захапленне. 18Я ўбачыў Яго, і Ён казаў мне: “Паспяшайся і выйдзі хутчэй з Ерузалема, бо не прымуць твайго сведчання пра Мяне”. 19І я сказаў: “Пане, яны ведаюць, што я кідаў у вязніцу і біў у сінагогах тых, хто верыць у Цябе. 20І калі пралівалася кроў Стэфана, Твайго сведкі, я сам стаяў побач і згаджаўся з яго забойствам, і сцярог адзенне забойцаў ягоных. 21І Ён сказаў мне: “Ідзі, Я пашлю цябе далёка, да язычнікаў”».
22Да гэтага слова слухалі яго, а пасля ўзнялі крык, кажучы: «Прэч яго з зямлі — такі не мае права жыць!» 23Калі яны з крыкам рвалі адзенне і ўздымалі пыл у паветра, 24тысячнік загадаў адвесці яго ў крэпасць і праз бічаванне даведацца, з якой прычыны так крычалі на яго.
25Але калі расцягнулі яго для бічавання, Павел сказаў сотніку: «Хіба дазволена вам без суда бічаваць рымляніна?» 26Пачуўшы гэта, сотнік пайшоў і паведаміў тысячніку, кажучы: «Што ты збіраешся рабіць? Гэта ж рымлянін». 27Тады тысячнік, падышоўшы да яго, сказаў: «Скажы мне, ты рымскі грамадзянін?» Ён адказаў: «Так». 28Тысячнік сказаў: «Я за вялікія грошы набыў гэтае грамадзянства». Павел сказаў: «А я нарадзіўся ў ім». 29Тады адразу адступіліся ад яго тыя, што хацелі дапытаць яго, а тысячнік спалохаўся, калі даведаўся, што ён загадаў звязаць рымскага грамадзяніна.
30На другі дзень, жадаючы дакладна ведаць, у чым юдэі абвінавачваюць Паўла, вызваліў яго і загадаў сабрацца першасвятарам і ўсяму Сінэдрыёну. Потым прывёў Паўла і паставіў перад імі.



23 (1-35)

1Павел уважліва паглядзеў на Сінэдрыён і сказаў: «Браты, я да сённяшняга дня жыў перад Богам з чыстым сумленнем». 2Першасвятар Ананія, які стаяў перад ім, загадаў біць яго па вуснах. 3Тады Павел сказаў яму: «Бог ударыць цябе, сцяна пабеленая. Ты ж сядзіш, каб судзіць мяне паводле Закону, а загадваеш біць мяне супраць Закону?» 4Тыя, што стаялі побач, сказалі: «Першасвятара Божага зневажаеш?» 5Павел адказаў: «Я не ведаў, браты, што ён першасвятар. Бо напісана: “Не будзеш зласловіць кіраўніку народу свайго”».
6Заўважыўшы, што адна частка — гэта садукеі, а другая — фарысеі, Павел усклікнуў у Сінэдрыёне: «Браты, я фарысей, сын фарысея; мяне судзяць за надзею і ўваскрашэнне памерлых». 7Калі ён сказаў гэта, паміж фарысеямі і садукеямі пачалася спрэчка, і сход падзяліўся. 8Бо садукеі сцвярджаюць, што няма ні ўваскрашэння, ні анёла, ні духа, а фарысеі прызнаюць адно і другое. 9Падняўся вялікі крык. І некаторыя кніжнікі з фарысейскага боку спрачаліся, кажучы: «Нічога дрэннага ў гэтым чалавеку мы не знаходзім. А што калі дух ці анёл прамаўлялі да яго?» 10Паколькі спрэчка нарастала, тысячнік, баючыся, каб не разарвалі Паўла, загадаў жаўнерам пайсці і забраць яго ад іх ды адвесці ў крэпасць. 11У наступную ноч Пан з’явіўся перад ім і сказаў: «Бадзёрся! Бо як ты сведчыў пра Мяне ў Ерузалеме, так належыць табе сведчыць і ў Рыме».
12Калі настаў дзень, некаторыя юдэі пакляліся не есці і не піць, пакуль не заб’юць Паўла. 13Было больш за сорак тых, што так пакляліся. 14Яны прыйшлі да першасвятароў і старэйшых і сказалі: «Мы пакляліся нічога не есці, пакуль не заб’ём Паўла. 15Таму цяпер вы разам з Сінэдрыёнам дайце знаць тысячніку, каб заўтра прывёў яго да вас, як быццам вы хочаце дакладней даведацца пра яго справу. А мы гатовыя забіць яго, перш чым ён наблізіцца».
16Калі пра гэты подступ пачуў сын Паўлавай сястры, ён прыйшоў у крэпасць і паведаміў пра гэта Паўлу. 17Тады Павел паклікаў аднаго з сотнікаў і сказаў: «Завядзі гэтага юнака да тысячніка, бо ён мае яму штосьці сказаць». 18Той узяў яго, прывёў да тысячніка і сказаў: «Вязень Павел паклікаў мяне і папрасіў прывесці да цябе гэтага юнака, бо ён мае табе штосьці сказаць». 19Тысячнік узяў яго за руку, адвёў убок і спытаўся: «Што ты маеш сказаць мне?» 20Ён адказаў: «Юдэі змовіліся прасіць цябе, каб заўтра ты прывёў Паўла ў Сінэдрыён, быццам бы яны хочуць дакладней даведацца пра яго. 21Але не слухайся іх, таму што больш за сорак чалавек затаіліся на яго. Яны пакляліся сабе ні есці, ні піць, пакуль не заб’юць яго. Яны ўжо напагатове і чакаюць твайго распараджэння».
22Тады тысячнік адпусціў юнака, сказаўшы: «Нікому не кажы, што ты расказаў мне гэта». 23І, паклікаўшы двух сотнікаў, сказаў: «Падрыхтуйце мне на трэцюю гадзіну ночы дзвесце жаўнераў і семдзесят коннікаў, і дзвесце стральцоў, каб вырушыць у Цэзарэю». 24Падрыхтуйце таксама жывёл, каб пасадзіць Паўла і адвезці яго бяспечна да намесніка Фелікса». 25Напісаў таксама ліст такога зместу: 26«Клаўдзій Лізій вітае высокашаноўнага намесніка Фелікса. 27Юдэі схапілі гэтага чалавека і хацелі забіць яго, але, калі я даведаўся, што ён рымскі грамадзянін, умяшаўся са сваімі жаўнерамі і ўратаваў яго. 28Жадаючы даведацца, з якой прычыны яго абвінавачваюць, я прывёў яго ў іхні Сінэдрыён 29і ўбачыў, што яго вінавацяць у спрэчных пытаннях Закону іхняга і што няма на ім ніякай віны, якая заслугоўвае смерці або кайданаў. 30А калі мне данеслі, што юдэі ўчынілі змову супраць гэтага чалавека, я адразу паслаў яго да цябе, загадаўшы таксама абвінаваўцам выступіць супраць яго перад табою».
31Тады жаўнеры на ягоны загад узялі Паўла і павялі ноччу ў Антыпатрыду. 32Назаўтра, пакінуўшы коннікаў ісці з ім, вярнуліся ў крэпасць. 33Тыя ж, прыйшоўшы ў Цэзарэю, перадалі намесніку ліст і паставілі перад ім Паўла. 34Прачытаўшы ліст, той спытаўся, з якой ён правінцыі. Даведаўшыся, што ён з Цыліцыі, сказаў: 35«Я выслухаю цябе, калі прыйдуць твае абвінаваўцы». І загадаў трымаць яго пад вартаю ў прэторыі Ірада.



24 (1-27)

1Праз пяць дзён прыйшоў першасвятар Ананія з некаторымі старэйшынамі і нейкім прамоўцам Тэртулам, якія перад намеснікам скардзіліся на Паўла. 2Калі ж яго паклікалі, Тэртул пачаў абвінавачваць, кажучы: «Дзякуючы табе мы дасягнулі вялікага спакою і для народу гэтага добрыя рэчы сталіся праз тваю абачлівасць. 3Мы заўсёды і ўсюды прызнаём гэта, дастойны Фелікс, з усёй удзячнасцю. 4Але каб занадта не турбаваць цябе, прашу: будзь ласкавы коратка выслухаць нас. 5Мы пераканаліся, што гэты чалавек — гэта зараза, і што ён выклікае неспакой сярод усіх юдэяў ва ўсім свеце і з’яўляецца правадыром секты назарэяў. 6Ён асмеліўся нават зняважыць святыню, і мы схапілі яго. (7) 8Ты можаш сам распытацца і давецацца ад яго пра ўсё, у чым мы яго вінавацім». 9Юдэі таксама згодна пацвердзілі, што гэта так.
10Тады намеснік даў слова Паўлу, і ён сказаў: «Ведаю, што шмат гадоў ты з’яўляешся суддзёю гэтага народу, таму я буду смела бараніцца. 11Ты можаш даведацца, што не больш за дванаццаць дзён таму я прыйшоў у Ерузалем пакланіцца Богу. 12І ні ў святыні, ні ў сінагогах, ні ў горадзе яны не знаходзілі, каб я спрачаўся з кім-небудзь ці падбухторваў натоўп. 13Таму не могуць даказаць табе таго, у чым цяпер абвінавачваюць мяне. 14Але прызнаюся табе, што згодна са шляхам, які яны называюць сектай, я служу Богу айцоў, верачы ва ўсё, што напісана ў Законе і ў Прарокаў, 15і маючы надзею на Бога, што будзе ўваскрашэнне, справядлівых і несправядлівых, чаго яны і самі чакаюць. 16Таму і я руплюся, каб заўсёды мець бездакорнае сумленне перад Богам і людзьмі. 17Пасля многіх гадоў я прыйшоў, каб падаць майму народу міласціну і прынашэнні. 18За гэтым знайшлі мяне ў святыні, калі я ачышчаўся, без натоўпу і шуму, 19нейкія юдэі з Азіі, якім трэба было б з’явіцца перад табою і абвінавачваць мяне, калі штосьці маюць супраць. 20Няхай гэтыя людзі самі скажуць, ці знайшлі на мне якое беззаконне, калі я стаяў перад Сінэдрыёнам. 21Хіба толькі тое, што я выкрыкнуў, стоячы сярод іх: “За ўваскрашэнне памерлых я сёння на судзе перад вамі!”».
22Выслухаўшы гэта, Фелікс адклаў іх справу, бо дакладна быў знаёмы з тым, што датычыла іх шляху, сказаўшы: «Калі прыбудзе тысячнік Лізій, разгледжу вашу справу». 23А сотніку загадаў пільнаваць Паўла, але пакідаючы яму пэўную свабоду і не забараняючы нікому з яго блізкіх прыслугоўваць яму. 24Праз некалькі дзён Фелікс прыйшоў з жонкай сваёй Друзілай, якая была юдэйкай, і паклікаў Паўла, і слухаў яго пра веру ў Езуса Хрыста. 25А паколькі ён расказваў пра справядлівасць, стрыманасць і будучы суд, Фелікс, напоўнены страхам, сказаў: «Цяпер ідзі, у адпаведны час паклічу цябе». 26Ён таксама спадзяваўся, што Павел дасць яму грошай, таму часта клікаў яго і размаўляў з ім.
27Але праз два гады на месца Фелікса прыбыў Порцый Фэст. Каб дагадзіць юдэям, Фелікс пакінуў Паўла ў зняволенні.



25 (1-27)

1Фэст, прыбыўшы ў сваю правінцыю, праз тры дні адбыў з Цэзарэі ў Ерузалем. 2Тады першасвятары і ўплывовыя юдэі паскардзіліся яму на Паўла і прасілі яго 3зрабіць ласку і прыслаць Паўла ў Ерузалем, бо задумвалі забіць яго ў дарозе. 4Але Фэст адказаў, што Паўла сцерагуць у Цэзарэі, і ён сам неўзабаве туды адправіцца. 5«Тыя з вас, хто можа, — сказаў ён, — няхай пойдуць разам са мною і, калі ёсць штосьці заганнае ў гэтым чалавеку, няхай абвінавацяць яго». 6Прабыўшы ў іх не больш за восем або дзесяць дзён, ён вярнуўся ў Цэзарэю. На другі дзень сеў на судовы пасад і загадаў прывесці Паўла. 7Калі прывялі, сталі вакол яго юдэі, якія прыйшлі з Ерузалема, і выказвалі супраць яго шмат цяжкіх абвінавачванняў, аднак не маглі іх даказаць. 8Павел у сваё апраўданне сказаў: «Я ні ў чым не правініўся ні супраць юдэйскага Закону, ні супраць святыні, ні супраць цэзара». 9Тады Фэст, жадаючы дагадзіць юдэям, адказаў Паўлу: «Хочаш ісці ў Ерузалем і там стаць перад судом у гэтых справах?» 10Павел адказаў: «Я стаю перад судом цэзара, дзе мяне і належыць судзіць. Я не пакрыўдзіў юдэяў нічым, і ты добра ведаеш гэта. 11Калі я ўчыніў злачынства і зрабіў штосьці вартае смерці, я не адмаўляюся памерці. Але калі няма нічога, у чым яны вінавацяць мяне, то ніхто не можа выдаць мяне ім. Я звяртаюся да цэзара!» 12Тады Фэст, пагаварыўшы з радай, адказаў: «Ты звярнуўся да цэзара, да цэзара і пойдзеш».
13Праз некалькі дзён кароль Агрыпа і Бэрэніка прыбылі ў Цэзарэю прывітаць Фэста. 14Паколькі яны прабылі там шмат дзён, Фэст растлумачыў справу Паўла каралю, кажучы: «Фелікс пакінуў у вязніцы аднаго чалавека. 15Калі я быў у Ерузалеме, першасвятары і старэйшыны Ізраэля падалі супраць яго скаргу, патрабуючы асуджэння. 16Я адказаў ім, што рымляне не маюць звычаю асуджаць каго-небудзь на смерць, пакуль абвінавачаны не стане перад абвінаваўцамі і не атрымае магчымасці бараніцца ад закідаў. 17Калі яны прыйшлі сюды, то я не марудзіў, але ў наступны дзень распачаў судовы працэс і загадаў прывесці таго чалавека. 18Абвінаваўцы сталі вакол яго, але не падалі ніякага абвінавачвання ў тых злачынствах, якія я падазраваў. 19Яны спрачаліся з ім пра іх вераванні і пра нейкага памерлага Езуса, пра якога Павел сцвярджае, што Ён жывы. 20Не ведаючы, як вырашаць такія справы, я спытаўся ў яго, ці не хоча ён пайсці ў Ерузалем і там судзіцца за гэта. 21Калі ж Павел пажадаў застацца пад вартаю, пакуль яго справу не разгледзіць цэзар, я загадаў сцерагчы яго, пакуль не адпраўлю да цэзара». 22Агрыпа сказаў Фэсту: «Я хацеў бы паслухаць гэтага чалавека». «Заўтра, — сказаў той, — ты пачуеш яго».
23Назаўтра Агрыпа і Бэрэніка прыйшлі з усёй пампезнасцю і ўвайшлі ў судовую залу з тысячнікамі і гарадской знаццю. На загад Фэста прывялі Паўла. 24І сказаў Фэст: «Кароль Агрыпа і ўсе прысутныя з намі мужы, вы бачыце таго, супраць каго ўвесь народ юдэйскі выступіў перада мною ў Ерузалеме і тут з воклічамі, што ён не павінен больш жыць. 25Але я пераканаўся, што ён не зрабіў нічога вартага смерці, а паколькі ён сам звяртаўся да цэзара, я вырашыў паслаць да яго. 26Я не маю нічога канкрэтнага, каб напісаць пра яго гаспадару. Таму я прывёў яго да вас, асабліва да цябе, кароль Агрыпа, каб пасля гэтага разбіральніцтва мне было што напісаць. 27Бо мне здаецца неразважным паслаць вязня, не падаўшы абвінавачанняў супраць яго».



26 (1-32)

1Агрыпа сказаў Паўлу: «Табе дазволена гаварыць за самога сябе». Тады Павел працягнуў руку і прамовіў у сваю абарону: 2«Кароль Агрыпа, я лічу сябе шчаслівым, што сёння павінен абараняцца перад табой ад усяго, у чым мяне вінавацяць юдэі. 3Ты найбольш ведаеш усе юдэйскія звычаі і спрэчныя пытанні. Таму прашу велікадушна выслухаць мяне. 4Жыццё маё з маладосці, якое ад пачатку праходзіла ў Ерузалеме сярод народу майго, ведаюць усе юдэі. 5Яны ведаюць мяне здаўна і могуць засведчыць, што я жыў як фарысей паводле самай строгай плыні нашай рэлігіі. 6А цяпер стаю перад судом за надзею на абяцанне, якое Бог даў айцам нашым, 7а яго спаўнення чакаюць нашыя дванаццаць пакаленняў, днём і ноччу няспынна служачы Богу. За гэтую надзею, кароль, юдэі вінавацяць мяне! 8Чаму вы лічыце неверагодным, што Бог уваскрашае памерлых?
9Я таксама лічыў, што павінен шмат зрабіць супраць імені Езуса з Назарэта. 10Я гэта і рабіў у Ерузалеме. Атрымаўшы ўладу ад першасвятароў, я многіх святых кінуў у вязніцу. Калі іх забівалі, даваў згоду. 11І часта па ўсіх сінагогах я караў іх і прымушаў блюзнерыць, а будучы раз’юшаным на іх, пераследаваў нават у чужых гарадах.
12Калі дзеля гэтага я ішоў у Дамаск з уладай і даручэннем ад першасвятароў, 13апоўдні я ўбачыў на дарозе, о кароль, святло з неба, ярчэйшае за святло сонца, якое асвятляла мяне і тых, хто ішоў разам са мною. 14Калі мы ўсе ўпалі на зямлю, я пачуў голас, які казаў мне па-габрэйску: “Саўл, Саўл, чаму ты пераследуеш Мяне? Цяжка табе ісці супраць ражна”. 15Я спытаўся: “Хто ты, Пане?” Ён адказаў: “Я Езус, якога ты пераследуеш. 16Але падыміся і ўстань на ногі свае, бо для таго Я з’явіўся табе, каб зрабіць цябе слугою і сведкам таго, што ты бачыў і што Я адкрыю табе. 17Я вызвалю цябе ад гэтага народу і ад язычнікаў, да якіх Я пасылаю цябе 18адкрыць ім вочы, каб яны павярнуліся ад цермы да святла і ад улады сатаны да Бога, каб праз веру ў Мяне атрымалі дараванне грахоў і спадчыну сярод асвячаных”.
19Таму, кароль Агрыпа, я не быў непаслухмяным нябеснаму бачанню, 20але прапаведаваў спачатку жыхарам Дамаска і Ерузалема, а потым па ўсёй зямлі юдэйскай і язычнікам, каб яны каяліся і навярталіся да Бога, здзяйсняючы справы, што вынікаюць з пакаяння. 21За гэта юдэі схапілі мяне ў святыні і спрабавалі забіць. 22Але, атрымаўшы дапамогу ад Бога, я аж да гэтага дня працягваю сведчыць малому і вялікаму. Я не кажу нічога, акрамя таго, што, па словах прарокаў і Майсея, павінна было адбыцца: 23што Хрыстус павінен быў цярпець і абвясціць, як першы сярод уваскрослых, святло народу гэтаму і язычнікам».
24Калі ён так абараняўся, Фэст гучна сказаў: «Павел, ты ашалеў! Вялікая вучонасць даводзіць цябе да вар’яцтва». 25Але Павел сказаў: «Я не шалею, дастойны Фэст, але абвяшчаю словы праўдзівыя і прадуманыя. 26Бо ведае пра гэта кароль, перад якім я смела кажу гэта. Я ўпэўнены, што нічога з гэтага не схавана ад яго, бо адбывалася не ў закутку. 27Ці верыш ты, кароль Агрыпа, прарокам? Я ведаю, што верыш». 28Агрыпа сказаў Паўлу: «Яшчэ крыху і пераканаеш мяне стаць хрысцінянінам!» 29Павел сказаў: «Я маліў бы Бога, каб калісьці, не толькі ты, але і ўсе, хто сёння чуе мяне, сталі такімі, як я, акрамя гэтых кайданаў!»
30Тады кароль і намеснік, а таксама Бэрэніка, і тыя, што сядзелі разам з імі, падняліся. 31Адышоўшы ўбок, яны гаварылі паміж сабою, кажучы: «Гэты чалавек не робіць нічога вартага смерці і кайданаў». 32І сказаў Агрыпа Фэсту: «Можна было б вызваліць гэтага чалавека, калі б ён не звяртаўся да цэзара».



27 (1-44)


1Калі было вырашана, што мы паплывем у Італію, Паўла і некаторых іншых вязняў аддалі сотніку па імені Юлій з кагорты цэзара. 2Мы селі на адраміцкі карабель, які мусіў плыць каля азіяцкіх мясцін. З намі быў Арыстарх, македонец з Тэсалонікаў. 3На другі дзень мы прысталі ў Сідоне. Юлій ставіўся да Паўла добразычліва і дазволіў яму наведаць сяброў і скарыстаць з іх апекі. 4Адправіўшыся адтуль, мы прыбылі на Кіпр, бо дзьмулі супраціўныя вятры. 5Пераплыўшы мора каля Цыліцыі і Памфіліі, мы прыбылі ў Ліцыйскую Міру. 6Там сотнік знайшоў александрыйскі карабель, які плыў у Італію, і пасадзіў нас на яго. 7Плывучы паволі шмат дзён, мы з цяжкасцю дабраліся да ваколіцы Кнідаса. Паколькі вецер не пускаў нас далей, мы падплылі да Крыта насупраць Сальмона. 8А калі мы ледзве мінулі яго, прыплылі да месца, якое завецца Добрыя Прыстані, непадалёк ад горада Ласая. 9Калі прайшло ўжо шмат часу і плаванне было небяспечным, а пост ужо скончыўся, Павел пачаў асцерагаць, 10кажучы ім: «Мужы, я бачу што плаванне будзе з перашкодамі і вялікімі стратамі не толькі грузу і карабля, але і нашаму жыццю». 11Але сотнік больш давяраў стырнавому і ўладальніку карабля, чым словам Паўла. 12А паколькі прыстань была непрыстасаваная для зімоўкі, большасць раіла адплысці адтуль, каб, калі можна, дабрацца да Фенікса і перазімаваць у гэтай крыцкай прыстані, адкрытай на паўднёва-заходнія і паўночна-заходнія вятры.
13Калі ж падзьмуў паўднёвы вецер, яны, мяркуючы, што ўжо дасягнуць сваёй мэты, паднялі якары і паплылі ўзджоўж узбярэжжа Крыта. 14Але неўзабаве наляцеў з боку вострава ўраганны вецер, які называецца эўракілон. 15Карабель падхапіла так, што ён не мог працівіцца ветру, таму мы паддаліся і нас панесла. 16Падплыўшы да пэўнага вострава, які завецца Каўда, мы ледзьве ўтрымалі ратавальную лодку. 17Падняўшы яе, мы сталі выкарстоўваць дапаможныя сродкі, каб абвязаць карабель. Баючыся наляцець на Сірт, мы спусцілі плаваючы якар і так нас насіла. 18Паколькі бура пачала нас моцна гнаць, на другі дзень мы сталі выкідаць груз. 19А на трэці — сваімі рукамі паскідалі з карабля аснастку. 20Калі многія дні не паказвалася ні сонца, ні зоркі, а моцная бура налягала, знікла ўсякая надзея на нашае выратаванне.
21Паколькі доўга не елі, Павел стаў сярод іх і сказаў: «Мужы, трэба было слухацца мяне і не адплываць ад Крыта, і мы абмінулі б гэтыя пакуты і страты. 22Цяпер жа прашу вас бадзёрыцца, таму што ніводзін з вас не загіне, толькі карабель. 23Бо сёння ўначы з’явіўся мне анёл Бога, якому належу і якому служу, 24і сказаў: “Не бойся, Павел, бо табе трэба з’явіцца перад цэзарам, і вось, Бог падараваў табе ўсіх, хто плыве з табою”. 25Таму бадзёрцеся, мужы, бо я веру Богу, што так станецца, як мне было сказана. 26Мы маем быць выкінутымі на нейкі востраў».
27На чатырнаццатую ноч, як мы блукалі па Адрыятыцы, каля поўначы маракі пачалі здагадвацца, што яны набліжаюцца да нейкай зямлі. 28Калі памералі глыбіню, атрымалася дваццаць сажняў. Адплыўшы крыху далей, памералі зноў, атрымалася пятнаццаць сажняў. 29Баючыся трапіць на камяністыя месцы, мы кінулі з кармы чатыры якары і маліліся, каб настаў дзень. 30Калі ж маракі хацелі ўцячы з карабля і спусцілі лодку на мора, робячы выгляд, нібы хочуць закінуць якар з носа, 31Павел сказаў сотніку і жаўнерам: «Калі яны не застануцца на караблі, вы не зможаце ўратавацца». 32Тады жаўнеры перарэзалі вяроўкі на лодцы, і яна ўпала.
33Перад наступленнем дня Павел угаворваў усіх падсілкавацца, кажучы: «Сёння чатырнаццаты дзень вы чакаеце без ежы, не спажываючы нічога. 34Таму прашу вас прыняць ежу, бо гэта для вашага ўратавання, таму што нікому з вас не ўпадзе волас з галавы». 35Сказаўшы гэта, узяў хлеб і падзякаваў Богу перад усімі і, паламаўшы, стаў есці. 36Тады ўсе падбадзёрыліся і таксама прынялі ежу. 37Было ж нас усіх на караблі дзвесце семдзесят чалавек. 38Наеўшыся, яны сталі аблягчаць карабель, выкідаючы збожжа ў мора.
39Калі настаў дзень, яны не распазналі зямлі, аднак убачылі нейкі заліў з пясчаным берагам, куды вырашылі прыстаць з караблём. 40Абрэзаўшы якары і пакінуўшы іх у моры, аслабілі вяроўкі стырна і, падняўшы пярэдні ветразь па ветры, скіраваліся да берага. 41Аднак натрапілі на мель і пасадзілі на ёй карабель. Нос карабля зарыўся і застаўся нерухомы, а карма пачала развальвацца пад напорам хваляў. 42Жаўнеры вырашылі пазабіваць вязняў, каб ніхто, выплыўшы, не ўцёк. 43Але сотнік, жадаючы ўратаваць Паўла, стрымаў іх ад гэтага і загадаў усім, хто ўмее плаваць, першымі выскачыць і выйсці на бераг. 44Астатнія плылі, хто на дошках, хто на чым-небудзь з карабля. І такім чынам усе бяспечна дабраліся да берага.



28 (1-31)

1Калі мы ўратаваліся, даведаліся, што востраў называецца Мальта. 2Мясцовыя жыхары былі да нас надзвычай ласкавыя. Быў дождж і холад, і яны распалілі агонь і прынялі кожнага з нас. 3Калі Павел назбіраў кучу галля і падкідаў у вогнішча, тады змяя выскачыла ад жару і ўчапілася яму за руку. 4Мясцовыя жыхары, убачыўшы гэта, казалі адзін аднаму: «Відаць, гэты чалавек — забойца, раз яму, уратаванаму з мора, багіня справядлівасці не дазваляе жыць». 5Але ён скінуў гада ў агонь і не зазнаў ніякай шкоды. 6Яны ж чакалі, што ён апухне або імгненна ўпадзе мёртвым. Але, калі доўга чакалі і ўбачылі, што нічога дрэннага з ім не адыблося, змянілі думку і казалі, што ён бог.
7Вакол гэтага месца знаходзіліся ўладанні правіцеля вострава па імені Публій. Ён прыняў нас і гасцінна частаваў тры дні. 8Бацька Публія ляжаў, хворы на гарачку і дызентэрыю. Павел увайшоў да яго, памаліўся і, усклаўшы рукі, аздаравіў яго. 9Пасля гэтага і іншыя на востраве, што мелі хваробы, прыходзілі і атрымлівалі аздараўленне. 10Яны праявілі да нас вялікую пашану, а калі мы адплывалі, далі ўсё, што было патрэбна.
11Праз тры месяцы мы адплылі на караблі, што зімаваў на гэтым востраве. Гэта быў александрыйскі карабель з выявай Дыяскураў. 12Прыплыўшы ў Сіракузы, мы заставаліся там тры дні. 13Адплыўшы адтуль, дабраліся да Рэгіі. А паколькі праз дзень падзьмуў паўднёвы вецер, мы на другі дзень прыбылі ў Путэолі. 14Там мы знайшлі братоў, і яны ўпрасілі нас пабыць у іх сем дзён. І так мы прыбылі ў Рым. 15А там, калі браты пачулі пра нас, выйшлі насустрач нам аж да Апіевай плошчы і Трох Корчмаў. Убачыўшы братоў, Павел падзякаваў Богу і падбадзёрыўся.
16Калі мы прыйшлі ў Рым, Паўлу дазволілі жыць асобна з жаўнерам, які яго вартаваў. 17Праз тры дні Павел склікаў да сябе самых уплывовых юдэяў і, калі яны сышліся, сказаў ім: «Браты, я не зрабіў нічога супраць народу ці звычаяў айцоў, аднак мяне як вязня з Ерузалема перадалі ў рукі рымлянаў. 18Яны дапыталі мяне і хацелі адпусціць, бо ў мяне не было ніякай смяротнай віны.
19Калі юдэі пярэчылі гэтаму, я вымушаны быў звярнуцца да цэзара, але не для таго, каб у нечым вінаваціць свой народ. 20Таму я паклікаў вас, каб пабачыцца і паразмаўляць з вамі, бо за надзею Ізраэля я закаваны ў гэтыя кайданы». 21Яны сказалі яму: «Мы не атрымоўвалі пра цябе лістоў з Юдэі, і ніводзін з братоў не прыйшоў і не абвясціў ці сказаў пра цябе нічога дрэннага. 22Але мы хочам пачуць ад цябе, што ты думаеш, бо нам вядома пра гэтую секту, таму што паўсюль выступаюць супраць яе».
23Прызначыўшы яму дзень, прыйшлі да яго многія ў гасціну. Ён з ранку аж да вечара расказваў ім і сведчыў пра Божае Валадарства, і пераконваў іх пра Езуса на падставе Закону Майсея і Прарокаў. 24Адных пераконвала сказанае, а другія не верылі. 25Будучы ж нязгоднымі паміж сабой, яны пачалі адыходзіць, калі Павел сказаў адну рэч: «Добра Дух Святы сказаў айцам нашым праз прарока Ісаю:
26“Пайдзі да народу гэтага і скажы:
Вушамі слухаеце і не разумееце,
вачыма глядзіце і не бачыце.
27Зачарсцвела сэрца народу гэтага,
і вушамі ледзь чуюць,
і вочы свае заплюшчылі,
і вушамі не пачулі, і сэрцам не зразумелі,
і не навярнуліся, каб Я іх аздаравіў”.
28Няхай будзе вядома вам, што да язычнікаў было скіравана гэтае Божае збаўленне, і яны пачуюць!» (29)
30Жыў Павел цэлыя два гады ў нанятым ім доме і прымаў усіх, хто прыходзіў да яго, 31прапаведуючы Божае Валадарства і навучаючы пра Пана Езуса Хрыста без перашкоды і з усёй адвагай.

Дарагія сябры! Просім падтрымаць будаўніцтва нашага касцёла і дзейнасць парафіі. Шчыра дзякуем за дапамогу, молімся за ўсіх ахвярадаўцаў.